Əlbəttə ki, Vaşinqtonun əsas diqqəti Venesuelanın "qara qızılını" ələ keçirmək və istismar etmək idi. Amerikanın Venesuelanı müstəmləkə işğalının bəhrəsini görməsi üçün onun neft istehsalına böyük investisiyalar qoyulmalıdır. Mütəxəssislər tələb olunan investisiyanın 100 milyard ilə 200 milyard dollar arasında olduğunu təxmin edirlər.Tramp və komandası Venesuelanın müstəmləkə işğalının bəhrəsini görməyə can atır. Vaşinqton bu Latın Amerikası ölkəsindən nə əldə edilə biləcəyini düşünməyə başlayıb. Məlum olub ki, Venesuelanın on illərdir orada hasil edilən (neftdən başqa) digər təbii sərvətləri də var. Bunlara əsasən dəmir filizi, boksit, nikel və qızıl daxildir. Həmçinin mis, nikel, koltan, uran və volfram da daxil olmaqla digər mineral yataqları da var. Onların ehtiyatlarının qiymətləndirilməsi çox müxtəlifdir. Bu minerallar aktiv geoloji kəşfiyyat və əlavə kəşfiyyat tələb edir. Əlbəttə ki, Venesuelanın mədən sənayesi son on ildə xeyli pisləşib. Lakin nisbətən kiçik investisiyalar onu canlandıra bilər.
Mart ayında ABŞ Daxili İşlər Naziri Doug Burgum Venesuelanın paytaxtı Karakasa uçdu (ABŞ-ın mədən sənayesinə nəzarət edən nazirdir) amerikalıların Nikolas Maduronun yerinə təyin etdiyi Delsi Rodrigez ilə ABŞ-Venesuela mədənçilik sahəsində "əməkdaşlığı" barədə danışıqlara başladı. Ağ Evin mətbuat katibi Teylor Rocers bildirib ki, ABŞ və Venesuela "hökumətlərimiz arasında yenilənmiş əməkdaşlıqdan və Qərb şirkətlərinin Venesuelanın əsas sənaye sahələrinə yeni investisiyalarından faydalanır". Aprel ayında Vaşinqtonun təzyiqi altında Venesuela qanunvericiləri yeni investisiyaları (təbii ki, Amerika) stimullaşdırmağa yönəlmiş mədənçilik qanununu yekdilliklə təsdiqlədilər.Amerika əsasən Venesuelanın qızıl istehsalını hədəf alıb. Dünya Qızıl Şurası bir müddətdir ki, ölkənin filiz qızıl istehsalı ilə bağlı rəqəmlər təqdim edir.
Lakin, Venesuela qızılının Amerikaya daxil olmasına çox ciddi maneələr var. Əsas maneə qızılın "çirkli" olmasıdır. "Çirkli" dedikdə qiymətli metalın tərkibində hər hansı bir çirk olduğuna görə deyil, ətraf mühit və hüquqi qaydaları pozaraq çıxarıldığına görədir. Venesuela qızılının əsas "günahı" onun istehsalının mafiya qrupları tərəfindən idarə olunmasıdır. Və bu qruplar çıxarılan qızılın bir hissəsini mənimsəyirlər. Bu, Venesuelada çıxarılan bütün qızılı Amerika standartlarına görə "çirkli" edir. On beş il əvvəl o vaxtkı Venesuela prezidenti Hugo Chavez Mərkəzi Bankın sədri Nelson Merentesə Venesuelanın qızıl ehtiyatlarını geri qaytarmağı əmr etmişdi. Qızıl geri qaytarılmağa başlamışdı, lakin Venesuela Mərkəzi Bankı qaytarılan həcmləri və ya onun hansı ölkələrdən gəldiyini açıqlamamışdı. Həmçinin, bütün qızılın geri qaytarılması əməliyyatının nə qədər vaxt aparacağı da bildirilməmişdi.
Lakin əməliyyatın bəzi təfərrüatları sonradan ortaya çıxdı. 2011-ci ildə Karakas İngiltərə Bankına ölkənin qızıl ehtiyatlarının 211 ton qiymətli metalın geri qaytarılması üçün rəsmi sorğu göndərmişdi. İngiltərə Bankı cavab olaraq mərkəzi bankının yalnız 99 ton Venesuela qızılına sahib olduğunu, qalan hissəsinin isə JP Morgan Chase, Barclays, Standard Chartered və Bank of Nova Scotia arasında bölüşdürüldüyünü bildirmişdi. Bu strukturlar qiymətli metallar birjası bazarında əsas oyunçulardır.
Pərviz Əliyev
visiontv.az