"Energy and Climate Intelligence Unit" təşkilatının analitiklərinin hesablamalarına görə, ekstremal hava şəraiti 400-620 milyon avro dəyərində olan təxminən 3.1 milyon ton məhsulu məhv edib. Eyni zamanda, 2025-ci ilin rekord məhsul yığımından sonra yaranan məhsul bolluğunun qiymətləri ucuzlaşdırması və fermerləri əkin sahələrini azaltmağa məcbur etməsi səbəbindən əlavə olaraq 3.6 milyon ton kartof əkilməyib.

Almaniya, Fransa, Belçika və Niderlandda bu il kartof istehsalının həcmi ötən ilki 27.3 milyon tonluq rekord göstəricidən 19.5-20.5 milyon tonadək azala bilər.

"Əgər proqnozlar özünü doğruldarsa, biz cəmi bir il ərzində rekord maksimumdan rekord minimuma enmiş oluruq", - deyə "Expana" şirkətinin analitiki Kreyq Elliott bildirib.

İsti hava xüsusilə Fransaya ağır zərbə vurub. Bəzi bölgələrdə məhsuldarlıq təxminən 20% azalıb, çıxarılan kartofun böyük hissəsi isə emal üçün həddindən artıq xırda olub. İstehsalçılar artıq kartofun ölçüsü ilə bağlı tələbləri yumşaltmağa başlayıblar. Yaranmış qıtlıq qiymətlərlə bağlı vəziyyəti də kəskin şəkildə dəyişib. Avropanın bəzi hissələrində emal üçün nəzərdə tutulan yeni məhsulun bir tonu ötən il 30 avro olduğu halda indi 250 avroya satılır. Fransada isə sentyabrın əvvəlinə ərzaq kartofunun bir tonunun qiyməti 310 avrodan 520 avroya qədər yüksəlib.

Ekspertlərin rəylərinə əsasən, əvvəlki məhsulun ehtiyatları təxminən Milad bayramına qədər kifayət etməlidir. Lakin Pasxa bayramı ərəfəsində kartof çatışmazlığının fəsadları  Avropa mağazalarının rəflərində artıq nəzərə çarpacaq dərəcədə hiss oluna bilər.

visiontv.az

"Məkkə  Anlaşması bizim üçün də qüvvədədir və öz vəzifəmizi icra edəcəyik", - deyə vurğulayıb.

Müqəddəs məkanları qorumaq üçün Pakistanın hər hansı bir razılaşmaya ehtiyacı olmadığını deyən nazir, bu yerlərin mühafizəsinin onsuz da mənəvi bir borc olduğunu diqqətə çatdırıb. Nazir bildirib ki, Məkkə Ortaq Müdafiə  Anlaşması üç ölkədən hər hansı birinin ərazi bütövlüyü və ya coğrafi sərhədləri pozulduğu təqdirdə qarşılıqlı müdafiəni nəzərdə tutur və bunun icrası ilə bağlı heç bir qeyri-müəyyənlik yoxdur. Pakistanın hərbi strategiyasının detallarını ictimaiyyətə açıqlamayacağını söyləyən  Asif, İslamabadın sənədə sadiq qaldığını və bütün öhdəliklərini yerinə yetirəcəyini bir daha təsdiqləyib.

Husilərin Səudiyyə Ərəbistanına hücumları ilə bağlı yaranan narahatlıqlar barədə sualı cavablandıran nazir, Pakistanın Ər-Riyadın mesajını İrana çatdırdığını qeyd edib. İranın dövlət səviyyəsində bölgədə yeni bir cəbhə açacaq şəkildə husi qruplaşmalarını dəstəkləyəcəyinə inanmadığını deyən Asif, Tehranın onsuz da hazırda münaqişənin içində olduğunu xatırladıb. O, bu cür qruplaşmaların dövlətlərdən rəsmi icazə və ya dəstək almadan da hərəkət edə biləcəyini vurğulayıb. İranın yeni cəbhə açma ehtimalının çox az olduğunu və vəziyyətin daha da gərginləşməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini deyən  Asif, Pakistanın münaqişənin başqa ərazilərə yayılmaması üçün səylərini davam etdirəcəyini bildirib.

visiontv.az

Çaqqalların arada olacaqdır faydası.

                           ***

Yolların uzunu yox, enilə gedilsəydi,

Naşükürlər yenə də şikayət eyləyərdi.

                           ***

Bir gün istəsən əgər yağ atasan ocağa,

Onda gərək özün də çəkiləsən qırağa.

                           ***

Örtsə qapı üzünə, əgər qapını açan,

Ona da qapı bağlar, ona da qapı açan.

                           ***

Sevdalılar həyatı yaşasaydılar təkrar,

Qara sevda yaşayan yenə sevdiyin arar.

                           ***

İnsanı razı salmaq olmasaydı gər müşkül,

O, Cənnəti tərk edib olmazdı ocaqda kül.

                            ***

At buğdanı zəmiyə, qoy göyərsin gələn il,

Qış dərmandır, qar yorğan torpaq altda dənə, bil.

                               ***

O kəsin qar altında varsa buğda zəmisi,

Özünün yorğan altda buxar verər dərisi.

                               ***

Əyin istər geydiyin, qarın istər yediyin,

Kimi çeynər dediyin, kim udar eşitdiyin.

                                ***

Daş atana daş atma, onu elə başından,

Yoxsa səni edəcək huyundan, həm yolundan.

                                 ***

Gözəl gülün ətiri xoş gəlməsə bir kəsə,

Demək ki, duymaq üçün gəlməmişdir həvəsə.

                                 ***

Qəlb istəməsə yemək, ona zülüm çeynəmək,

Həvəslə yeyən kəslər həvəslə çeynəyəcək.

                                 ***

Ruhunla gər eynisə bütün gördüyün işlər,

O işlər bütünlükdə fayda da verəcəklər.

                                  ***

Ağzın şirindirsə gər, bal süzülür dodaqdan,

Ağzı acı olanlar alovlanır cınqıdan.

                                  ***

Bir az dözüm tapmasan hövsələni yeməyə,

Sonradan başlayarsan, peşmanlığın çəkməyə.

                                    ***

Öz qabında olmazsa əgər mərifət, səhman,

Özgədən öyrənsən də, çalış unutmayasan.

                                ***

Divarının bir azın tiksən bir bənna ilə,

İşindən məlum olar divar hördün kim ilə.

                                ***

Əl uzada bilsəydi insan öz taleyinə,

Bəlkə də, başlayardı göylə müharibəyə.

Evlərin damındaca şahid olub dərd-qəmə,

Quru qamış başladı, neytək inildəməyə.

                               ***

Baxarkən məzardakı yatanlara daş-torpaq,

Torpaq üzü qaraldı, daş da çöndü oldu daş.

                               ***

Olsan da çox-çox uca öz-özünün gözündə,

Onun yarısı qədər uca ol el gözündə.

                               ***

Başla ağılın olmur, öz adından aralı,

Birinin etdiyindən hər ikisi sayalı.

                                ***

Çıxar onu bazara, yoxdur "həsrət" dəyəri,

Nə alan var, nə satan, çün yoxudur bəhəri.

                                 ***

Saatlar dillənsəydi əgər sənin yerinə,

Keçirdiyin boş vaxtı, heç yazmazdı ömrünə.

                                 ***

Tər qönçətək aləmi gər bürüyərsə ətrin,

O kəsə xoş gələcək, kim istəyirsə xətrin.

                                  ***

Göz gördü, könül sevdi, ağıl adı çəkən yox,

Ağılı kim unutsa, bəla çəkər başı çox...

                                 ***

Qudurğanlıq havası burunu qaldırınca,

Tuluq özü partlayar havası çox olunca.

                                  ***

Bir azca boş yapışsan sevdiyinin əlindən,

Kimsə gəlib alacaq sevdiyini, bil, səndən.

                                   ***

Ömür də bir badədir, çəksən əgər başına,

Qalan damcıları da dönəcək göz yaşına.

                                  ***

İki qəlb arasında körpüyə bənzər dostluq,

Körpü möhkəm olmasa, arada olur boşluq.

                                    ***

Hər bir münasibətdə arada pərdə olur,

O pərdəni qaldırsan, ora nifaq soxulur.

                               ***

Baş ucunda dayansa əgər sənə yaxının,

Başını uzaq saxla, özün olsan da yaxın.

                                ***

Yaş arpa kif atsa gər, əkən peşmanlıq çəkər,

Əməlin düşünməyən sonra göz yaşı tökər.

                                ***

Yorğun-yorğun iş görsən, iş də səndən yorular,

İşi həvəslə görsən, o da səni ucaldar.

                               ***

Baş olmasa dumanlı, hər şey apaydın olar,

Dumanlı başların da başı bəlalı olar.

                              ***

Budur dünya bazarı, qıfıl var, yox açarı,

Yüzün verir birinə, yada salmır naçarı.

                               ***

Gözləsən ədəb-ərkan, tərk etməzsən sükanı,

Unutsan ədəb-ərkan, dar edərsən məkanı.

                                ***

Kim ki bir gün duyar eşqin o gözəl ətrin,

Qəlb yağışına açacaq kirpik də öz çətrin.

                                ***

Etmə giley-güzarı, bir gün gələr güzarı,

Bəxtinə Günəş doğan, unudar ağrıları.

                                ***

Kimi vurdu korluğa, kimi vurdu karlığa,

Ona görə nadanlar başladı ağalığa.

                                ***

Cibindəki pulunsa hamını sənə çəkən,

Savabını qazan sən, bu fürsətin var ikən.

                                ***

İt də möhkəm hürüyər, səni tənha görübsə,

Uşaq boynu bükükdür, ata-ana ölübsə.

                                ***

Yan alıbdı sahilə, qayıtmaz o fəxrilə,

Dərya kənarındakı bələd olub sahilə.

                                ***

Evində hörmət-izzət görsəydi əgər qoca,

Qalmaz nəzərdən kənar, dam güncündə bir qoca

                                 ***

Bu həyat çeşməsindən kim içərsə beş damcı,

Hər damcının yerinə fələk vurar yüz qamçı.

                                 ***

Görsən, kimisə gözü yorğun, fikiri dalğın,

Bil ki, fələk pozubdur həyatında növrağın.

                                  ***

Yağmaladı yalanlar, tozanaqdır qalanlar,

Bəzən yüz sifətə düşür zirvəyə qalxanlar.

                                 ***

Ömür-gün vəfasızdır, getdisə, geri dönmür,

Səni ağuşuna alıb birgə burdan köçür.

                               ***

Ağıla görə bölünsə var-dövlət əzəldən,

Var- dövləti gedərdi çoxlarının əlindən.

                                ***

Qoy elmin qorxutmasın daş-çınqıllı yolları,

Elmsiz ağıllıların boy atmır ağılları.

                               ***

Xoşdur insan oğluna az işləyə, çox yeyə,

Görmədim çox yeyənlər nə vaxtsa doydum deyə.

                                  ***

Kim düşündü var-dövlət, həm də gətirər hörmət,

Düşünmədi, tək təmiz adla qazanır hörmət.

                                   ***

Kifayət eyləmədi nadanlara var-dövlət,

Çün var-dövlətə görə yaltaqlar etdi hörmət.

                                   ***

Kimlər ki kasıb yatar, səhər varlı oyanar,

O ya fərqinə varar, ya da ki yolun azar.

                                 ***

Bu dünya qazanından kimin ki payı çoxdur,

Kimə də yeməkdən çox, şanı-şöhrəti xoşdur.

                                   ***

Soruşma peşəsini bir kəndli əkinçidən,

Əməyinin izləri bəllidir əllərindən.

                                  ***

Şirlərin gər düşərsə bir-birilə davası,

Çaqqalların arada olacaqdır faydası.

                           ***

Yolların uzunu yox, enilə gedilsəydi,

Naşükürlər yenə də şikayət eyləyərdi.

                           ***

Bir gün istəsən əgər yağ atasan ocağa,

Onda gərək özün də çəkiləsən qırağa.

                           ***

Örtsə qapı üzünə, əgər qapını açan,

Ona da qapı bağlar, ona da qapı açan.

                           ***

Sevdalılar həyatı yaşasaydılar təkrar,

Qara sevda yaşayan yenə sevdiyin arar.

                           ***

İnsanı razı salmaq olmasaydı gər müşkül,

O, Cənnəti tərk edib olmazdı ocaqda kül.

                            ***

At buğdanı zəmiyə, qoy göyərsin gələn il,

Qış dərmandır, qar yorğan torpaq altda dənə, bil.

                               ***

O kəsin qar altında varsa buğda zəmisi,

Özünün yorğan altda buxar verər dərisi.

                               ***

Əyin istər geydiyin, qarın istər yediyin,

Kimi çeynər dediyin, kim udar eşitdiyin.

                                ***

Daş atana daş atma, onu elə başından,

Yoxsa səni edəcək huyundan, həm yolundan.

                                 ***

Gözəl gülün ətiri xoş gəlməsə bir kəsə,

Demək ki, duymaq üçün gəlməmişdir həvəsə.

                                 ***

Qəlb istəməsə yemək, ona zülüm çeynəmək,

Həvəslə yeyən kəslər həvəslə çeynəyəcək.

                                 ***

Ruhunla gər eynisə bütün gördüyün işlər,

O işlər bütünlükdə fayda da verəcəklər.

                                  ***

Ağzın şirindirsə gər, bal süzülür dodaqdan,

Ağzı acı olanlar alovlanır cınqıdan.

                                  ***

Bir az dözüm tapmasan hövsələni yeməyə,

Sonradan başlayarsan, peşmanlığın çəkməyə.

                                    ***

Öz qabında olmazsa əgər mərifət, səhman,

Özgədən öyrənsən də, çalış unutmayasan.

                                ***

Divarının bir azın tiksən bir bənna ilə,

İşindən məlum olar divar hördün kim ilə.

                                ***

Əl uzada bilsəydi insan öz taleyinə,

Bəlkə də, başlayardı göylə müharibəyə.

Evlərin damındaca şahid olub dərd-qəmə,

Quru qamış başladı, neytək inildəməyə.

                               ***

Baxarkən məzardakı yatanlara daş-torpaq,

Torpaq üzü qaraldı, daş da çöndü oldu daş.

                               ***

Olsan da çox-çox uca öz-özünün gözündə,

Onun yarısı qədər uca ol el gözündə.

                               ***

Başla ağılın olmur, öz adından aralı,

Birinin etdiyindən hər ikisi sayalı.

                                ***

Çıxar onu bazara, yoxdur "həsrət" dəyəri,

Nə alan var, nə satan, çün yoxudur bəhəri.

                                 ***

Saatlar dillənsəydi əgər sənin yerinə,

Keçirdiyin boş vaxtı, heç yazmazdı ömrünə.

                                 ***

Tər qönçətək aləmi gər bürüyərsə ətrin,

O kəsə xoş gələcək, kim istəyirsə xətrin.

                                  ***

Göz gördü, könül sevdi, ağıl adı çəkən yox,

Ağılı kim unutsa, bəla çəkər başı çox...

                                 ***

Qudurğanlıq havası burunu qaldırınca,

Tuluq özü partlayar havası çox olunca.

                                  ***

Bir azca boş yapışsan sevdiyinin əlindən,

Kimsə gəlib alacaq sevdiyini, bil, səndən.

                                   ***

Ömür də bir badədir, çəksən əgər başına,

Qalan damcıları da dönəcək göz yaşına.

                                  ***

İki qəlb arasında körpüyə bənzər dostluq,

Körpü möhkəm olmasa, arada olur boşluq.

                                    ***

Hər bir münasibətdə arada pərdə olur,

O pərdəni qaldırsan, ora nifaq soxulur.

                               ***

Baş ucunda dayansa əgər sənə yaxının,

Başını uzaq saxla, özün olsan da yaxın.

                                ***

Yaş arpa kif atsa gər, əkən peşmanlıq çəkər,

Əməlin düşünməyən sonra göz yaşı tökər.

                                ***

Yorğun-yorğun iş görsən, iş də səndən yorular,

İşi həvəslə görsən, o da səni ucaldar.

                               ***

Baş olmasa dumanlı, hər şey apaydın olar,

Dumanlı başların da başı bəlalı olar.

                              ***

Budur dünya bazarı, qıfıl var, yox açarı,

Yüzün verir birinə, yada salmır naçarı.

                               ***

Gözləsən ədəb-ərkan, tərk etməzsən sükanı,

Unutsan ədəb-ərkan, dar edərsən məkanı.

                                ***

Kim ki bir gün duyar eşqin o gözəl ətrin,

Qəlb yağışına açacaq kirpik də öz çətrin.

                                ***

Etmə giley-güzarı, bir gün gələr güzarı,

Bəxtinə Günəş doğan, unudar ağrıları.

                                ***

Kimi vurdu korluğa, kimi vurdu karlığa,

Ona görə nadanlar başladı ağalığa.

                                ***

Cibindəki pulunsa hamını sənə çəkən,

Savabını qazan sən, bu fürsətin var ikən.

                                ***

İt də möhkəm hürüyər, səni tənha görübsə,

Uşaq boynu bükükdür, ata-ana ölübsə.

                                ***

Yan alıbdı sahilə, qayıtmaz o fəxrilə,

Dərya kənarındakı bələd olub sahilə.

                                ***

Evində hörmət-izzət görsəydi əgər qoca,

Qalmaz nəzərdən kənar, dam güncündə bir qoca

                                 ***

Bu həyat çeşməsindən kim içərsə beş damcı,

Hər damcının yerinə fələk vurar yüz qamçı.

                                 ***

Görsən, kimisə gözü yorğun, fikiri dalğın,

Bil ki, fələk pozubdur həyatında növrağın.

                                  ***

Yağmaladı yalanlar, tozanaqdır qalanlar,

Bəzən yüz sifətə düşür zirvəyə qalxanlar.

                                 ***

Ömür-gün vəfasızdır, getdisə, geri dönmür,

Səni ağuşuna alıb birgə burdan köçür.

                               ***

Ağıla görə bölünsə var-dövlət əzəldən,

Var- dövləti gedərdi çoxlarının əlindən.

                                ***

Qoy elmin qorxutmasın daş-çınqıllı yolları,

Elmsiz ağıllıların boy atmır ağılları.

                               ***

Xoşdur insan oğluna az işləyə, çox yeyə,

Görmədim çox yeyənlər nə vaxtsa doydum deyə.

                                  ***

Kim düşündü var-dövlət, həm də gətirər hörmət,

Düşünmədi, tək təmiz adla qazanır hörmət.

                                   ***

Kifayət eyləmədi nadanlara var-dövlət,

Çün var-dövlətə görə yaltaqlar etdi hörmət.

                                   ***

Kimlər ki kasıb yatar, səhər varlı oyanar,

O ya fərqinə varar, ya da ki yolun azar.

                                 ***

Bu dünya qazanından kimin ki payı çoxdur,

Kimə də yeməkdən çox, şanı-şöhrəti xoşdur.

                                   ***

Soruşma peşəsini bir kəndli əkinçidən,

Əməyinin izləri bəllidir əllərindən.

 Xalidə Hicran

visiontv.az

O bildirib ki, hazırda Ermənistanın Dövlət İdarəçilik  Akademiyasında rus dili üzrə kursda iştirak edir.

“Hazırda  Akademiyada rus dili kursuna gedirəm. Kimsə yapon, ispan, Çin və ya alman dillərini öyrənə bilər”, - Paşinyan bildirib.

Baş nazir qeyd edib ki, dövlət idarəçiliyində çalışan şəxslər yalnız ingilis dili ilə məhdudlaşmamalı, xarici dilləri öyrənməlidirlər.

Paşinyan bu fikirləri dövlət idarəçiliyində çalışanların xarici dil biliklərinə dair tələblərin artırılması ilə bağlı müzakirələr fonunda səsləndirib.

visiontv.az

Sentyabrın 15-də həyata keçirilməli olan əvvəlki buraxılış cəhdi raketin yanacaqla doldurulmasından əvvəl məlum olmayan texniki səbəblərdən təxirə salınmışdı. Növbəti gün "Falcon 9" raketi yükü nəzərdə tutulan orbitə müvəffəqiyyətlə çatdırıb və birinci pillə dəniz platformasına uğurla eniş edib.

Orbitə çıxarılan cihazların miqdarı, texniki göstəriciləri və məqsədləri barədə rəsmi rəqəmlər açıqlanmayıb. Yalnız o bəllidir ki, layihənin sifarişçisi milli təhlükəsizlik maraqlarına xidmət edən uçuş proqramı çərçivəsində  ABŞ Kosmik Qüvvələridir. "USSF-259" Birləşmiş Ştatların Kosmik Qüvvələrinin gizli missiyasını bildirən koddur.

Qeyd edək ki, bu, cari ilin əvvəlindən bəri "SpaceX"in  ABŞ-nin milli təhlükəsizlik maraqları üçün həyata keçirdiyi sayca altıncı buraxılışdır.

visiontv.az

Bildirilib ki, İsveçin Tehrandakı səfiri İran  XİN-ə çağırılaraq rəsmi Stokholmun Tehrana qarşı apardığı destruktiv siyasətlə əlaqədar ona qəti etiraz bildirilib.

"Görüş zamanı İsveçin İrana qarşı əsassız ittihamları, o cümlədən Stokholmdakı İran səfirliyində çalışan diplomatlardan birinin fəaliyyətinin davam etdirilməsinə maneə yaradılması rədd edilib", - deyə açıqlamada qeyd olunub.

Həmçinin, İran  XİN İsveç səfirinə bildirib ki, bu ölkənin Tehrandakı diplomatlarından biri ona izah olunan aydın səbəblərə görə 48 saat ərzində İranı tərk etməlidir.

Xatırladaq ki, sentyabrın 16-da İsveçin  Xarici İşlər Nazirliyi İran səfirini çağıraraq Stokholmdakı İran səfirliyinin əməkdaşından ölkəni tərk etməsinin tələb olunduğunu bildirmişdi.

visiontv.az

Nazir rəqəmsal savadlılığın inkişafı istiqamətində kurikulumun yenilənməsi, müəllim hazırlığı, məktəblərin texnoloji avadanlıqla təmin edilməsi, “Rəqəmsal bacarıqlar” və STEAM layihələrinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi kimi tədbirlərin həyata keçirildiyini bildirib. Bununla yanaşı, azərbaycanlı gənclərin xaricdə təhsil almasına dəstək göstərən proqramların da insan kapitalının inkişafına mühüm töhfə verdiyi qeyd olunub. Hər il 300-dən çox gəncin kibertəhlükəsizlik, informasiya texnologiyaları və əlaqəli sahələr üzrə dünyanın aparıcı universitetlərində təhsil alması gələcəkdə yüksəkixtisaslı mütəxəssislərin sayının artmasına imkan yaradır.

Vurğulanıb ki, rəqəmsal bacarıqların inkişafı ilə yanaşı, Azərbaycanın yalnız texnologiyalardan istifadə edən deyil, həm də yeni texnologiyalar və innovasiyalar yaradan tərəfə çevrilməsi qarşıda duran əsas məsələlərdəndir.

“Ümumilikdə, qarşımızda hələ çox uzun yol var. Biz bu səyahətin başlanğıcındayıq. Əsas məsələ istiqamətin fərqində olmaq, görülməli işləri düzgün müəyyənləşdirmək və inkişaf dinamikasını qorumaqdır. Eyni tempdə davam etdiyimiz halda proqramları daha da təkmilləşdirə bilərik”, - deyə nazir bildirib.

visiontv.az

Bildirilib ki, hökumət qüvvələri "Ənsar Allah" tərəfindən vilayətin inzibati mərkəzi olan Mərib şəhərindən cənub və qərbə doğru üç istiqamətdə həyata keçirilən kütləvi hücumu geri oturdub. Eyni zamanda, Bab-əl-Məndəb boğazının yaxınlığındakı strateji əhəmiyyətli Qahbub silsiləsi ərazisində, Ləhc və Taiz vilayətlərinin sərhədində rəqib tərəflər arasında gedən döyüşlər barədə də məlumatlar daxil olur. Telekanalın bildirdiyinə görə, baş verən toqquşmalar zamanı husilər ciddi itkilərə məruz qalıblar.

Qeyd edək ki, Yəməndəki vəziyyət sentyabrın əvvəlində, "Ənsar Allah" hərəkatının ölkənin cənub-qərbində hücuma keçməsindən sonra kəskin şəkildə pisləşib.

visiontv.az

"Məmnuniyyətlə qeyd edirik ki, Moskva və Bakının birgə səyləri nəticəsində ikitərəfli əlaqələrdəki son böhran dövrü aradan qaldırılıb. İndi əsas məqsəd Rusiya-Azərbaycan əməkdaşlığının liderlərin əldə etdiyi razılaşmalara uyğun olaraq davamlı şəkildə inkişaf etdirilməsidir", - o qeyd edib.

Şoyqunun sözlərinə görə, Rusiya və  Azərbaycan münasibətləri ən yüksək səviyyədə imzalanmış Müttəfiqlik qarşılıqlı fəaliyyəti haqqında Bəyannamə də daxil olmaqla ikitərəfli müqavilə-hüquq bazası, eləcə də mehriban qonşuluq və tərəfdaşlıq prinsipləri əsasında inkişaf etməlidir.

visiontv.az

Mübadilə çərçivəsində Rusiya 252 hərbçinin, Ukrayna isə 23 hərbçinin meyitini təhvil verib.

visiontv.az

Baş nazir bildirib ki, məsələni müzakirəyə Rusiya tərəfi çıxarıb və Ermənistan bununla bağlı mövqeyini həmin müzakirələr çərçivəsində formalaşdırır.

“Mən dünən parlamentdə də bu barədə dedim, sizə də söylədim: biz heç vaxt Ermənistanda fəaliyyət göstərən Rusiya hərbi bazası məsələsini müzakirəyə çıxarmamışıq. Bu məsələni Rusiya müzakirəyə çıxarıb və biz də bu müzakirə ətrafında mövqe bildiririk”, - Paşinyan deyib.

O, 2022-ci ilin sentyabrında baş verən hadisələrin 102-ci hərbi bazanın Ermənistanın təhlükəsizliyi baxımından həyati əhəmiyyət daşımadığını göstərdiyini bildirib.

“102-ci hərbi baza və 2022-ci ilin sentyabr hadisələri göstərdi ki, bu baza Ermənistanın təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət daşımır. İndi bu məsələni onlar müzakirəyə çıxarıblar? Çox yaxşı, hörmətlə yanaşırıq”, - Paşinyan qeyd edib.

Baş nazir vurğulayıb ki, Ermənistan rəsmiləri tərəfindən Rusiya tərəfinin nümayəndələri qarşısında bu məsələ ilə bağlı hər hansı rəsmi müraciət edilməyib.

“Bir daha deyirəm: bizim rəsmilərimizdən heç biri Rusiya rəsmisi qarşısında belə bir məsələ qaldırmayıb və biz bunu açıq şəkildə də müzakirə etməmişik”, - Paşinyan əlavə edib.

Paşinyan onu da deyib ki, hərbi baza Ermənistana lazım deyil: “Rusiya bizim dost ölkəmizdir, əgər onu çıxarmaq istəyirlərsə, qoy çıxarsınlar, sabah çıxarsınlar. Əgər qalmaq istəyirlərsə, biz bazanın Ermənistan Respublikasında qalması üçün şərtləri müzakirə etməyə hazırıq”.

visiontv.az

Məlumata görə Nümayəndələr Palatasının 262 üzvü sənədi dəstəkləyib, 159 qanunverici isə əleyhinə səs verib. Senat qanun layihəsini avqustun 7-də təsdiqləmişdi. Beləliklə, qanun layihəsi tam tərkibdə Konqresdən keçib və təsdiqlənmək üçün Trampa təqdim ediləcək.

Mərhum respublikaçı senator Lindsi Qrem tərəfindən hazırlanmış qanun layihəsi  ABŞ prezidentinə Rusiya məmurlarına, banklarına və "kölgə donanmasına" qarşı birbaşa sanksiyalar tətbiq etməyə imkan verir. Bundan əlavə, ABŞ Rusiya enerji resurslarının əsas alıcılarına qarşı 100 faizlik rüsumlar tətbiq edə biləcək.

visiontv.az

"Koreya yarımadasındakı vəziyyətin ziddiyyət və gərginlik burulğanından çıxa bilməməsinin əsas səbəbi  ABŞ və onun tərəfdarlarının düşünülməmiş siyasi və hərbi təxribatlarıdır. Onlar 80 ildir ki, Şimali Koreyaya qarşı davamlı olaraq düşmənçilik siyasəti yürüdür və nüvə müharibəsi imkanlarını mərhələli şəkildə artırırlar", - nazir müavini çıxışı zamanı qeyd edib.

Koreya rəsmisinin sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar və müttəfiqlərinin nüvə gücünü artırmağa yönəlmiş bu cür hərəkətləri ölkəsinə etibarlı nüvə qalxanı formalaşdırmaq üçün kifayət qədər əsas verir:

"Bizim nüvə strategiyamız həm mövcud, həm də gələcəkdə yarana biləcək milli təhlükəsizlik təhdidlərinin dəqiq təhlilinə əsaslanaraq qəbul edilib".

visiontv.az

Nazirliyin məlumatına görə, Sistan və Bəlucistan vilayətində toqquşma zamanı 3 terrorçu öldürülüb, 9 nəfər isə saxlanılıb.

Bildirilib ki, saxlanılan şəxslər İrandan kənarda hərbi təlim, partlayıcı maddələrin yerləşdirilməsi və terror aktlarının həyata keçirilməsi üzrə hazırlıq keçdikdən sonra ölkəyə gizli şəkildə daxil olmağa çalışıblar.

Saxlanılan terrorçulardan külli miqdarda silah-sursat aşkar edilərək götürülüb.

visiontv.az

Məlumata görə, gəmi hücum vaxtı Ukrayna limanı istiqamətində hərəkətdə olub.

Hücum nəticəsində gəminin kapitanı ölüb, daha 3 dənizçi isə xəsarət alıb.

visiontv.az

Bakıda və Abşeronda gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Mülayim şimal-qərb küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu gecə 20-23° isti, gündüz 25-29° isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 760 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 70-75 %, gündüz 50-55 % təşkil edəcək.

Sabah Azərbaycanın rayonlarında hava necə olacaq?

Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gündüz bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda qısamüddətli leysan xarakterli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı gözlənilir. Gecə və səhər dağlıq ərazilərdə duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu gecə 18-22° isti, gündüz 30-35° isti, dağlarda gecə 8-13° isti, gündüz 20-25° isti olacaq.

visiontv.az

visiontv.az

Onların əsas səylərini hələ formalaşmamış, formalaşma mərhələsində olan və manipulyasiya etməyin daha asan olduğu gənc nəslə yönəltdiklərini deyən dövlət başçısı vurğulayıb: “Məhz buna görə deyirəm, bilirəm ki, ölkələrimizin hər birində fəal gənclər siyasəti həyata keçirilir. Lakin hesab edirəm ki, TDT çərçivəsində məhz gənclər təşkilatlarımızın qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirməliyik”.

visiontv.az

O, Gürcüstanın mövcud sanksiya rejiminə tam uyğun hərəkət etdiyini bildirib.

“Gürcüstan hər zaman müxtəlif ölkələrin sanksiya rejimlərini nəzərə alır. Konrekt qurumlar və dövlətlər bu cür sanksiyalar tətbiq edəndə biz də müvafiq qərar qəbul edirik”, - deyə İrakli Kobaxidze əlavə edib.

Qeyd edək ki, sentyabrın 8-də  ABŞ Maliyyə Nazirliyinin  Xarici  Aktivlərə Nəzarət İdarəsi (OFAC) İranın 27 aviaşirkətini sanksiyalar siyahısına daxil edib. Onların arasında İranla Gürcüstan arasında reyslər həyata keçirən aviadaşıyıcılar da var. Gürcüstanın Mülki  Aviasiya  Agentliyindən Tbilisinin sanksiya rejiminə tam uyğun şəkildə hərəkət edəcəyi bildirilib.

visiontv.az

“Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaratmışıq”, - deyən dövlətimizin başçısı bildirib ki, qarşılıqlı investisiyaların cəlb edilməsi və səfərbər olunması prosesi fəal şəkildə davam edir.

Prezident İlham Əliyev, həmçinin vurğulayıb: “Yəni ölkəmizin ikitərəfli gündəliyi, ilk növbədə, Türk dünyası ölkələrinə yönəlib. Bu, açıq çıxışlarımda dəfələrlə ifadə etdiyim kimi, bizim əsas xarici siyasət prioritetimizdir. O cümlədən demişəm ki, Türk dünyası bizim ailəmizdir və bizim başqa ailəmiz yoxdur”.

visiontv.az

“Döyüşən tərəflər arasında qarşılıqlı düşmənçilik açıq xarakter alır. Bütün bunlar ölkələrimizin perimetri boyunca mövcud olan münaqişələrin coğrafiyasının genişlənməsinə səbəb ola bilər və prinsipcə, səbəb də olur”, - dövlət başçısı bildirib.

Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, hazırkı vəziyyətdə də, Azərbaycan haqqında danışsaq, həm şimalda, həm də cənubda qonşularımız müharibə aparan ölkələrdir. Bu kontekstdə də, əlbəttə ki, regional təhlükəsizliklə bağlı məsələlər çox mühüm əhəmiyyət daşıyır.

visiontv.az

Dövlət başçısı bildirib ki, çünki müxtəlif formatlarda müzakirə olunan məsələlər beynəlxalq gündəliyi, beynəlxalq təhlükəsizliyi, multikulturalizm, ticarət, nəqliyyat, ümumilikdə humanitar əməkdaşlıqla bağlı məsələləri əhatə edir.

visiontv.az

visiontv.az

Bildirilib ki, mülki müdafiə kurslarının keçirilməsində məqsəd məktəblərdə mülki müdafiəni tədris edən sinif rəhbərlərinin bu sahə üzrə bilik və bacarıqlarının artırılması olub.

Mülki müdafiə kurslarında iştirak edən dinləyicilərə fərdi mühafizə vasitələrindən istifadə, təbii və texnogen xarakterli fövqəladə hadisələr zamanı düzgün davranış və təxliyə planlarının hazırlanması qaydaları, mülki müdafiə, yanğın və texniki təhlükəsizlik tədbirləri haqqında ətraflı məlumatlar verilib, mövzularla bağlı hazırlanmış fotoslayd və videoçarxlar nümayiş olunub.

Kurslarda iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

visiontv.az

“Bu gecə Ukrayna Təhlükəsizlik  Xidməti, Pilotsuz Sistemlər Qüvvələri, Baş Kəşfiyyat İdarəsi və Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin birgə əməliyyatı sayəsində Yaroslavl neft emalı zavoduna zərbə endirilib”, – o bildirib.

Ukrayna Prezidenti Rostovdakı hərbi aerodroma endirilən zərbə nəticəsində “An-12” tipli bir təyyarə, iki “An-26” təyyarəsi və daha üç helikopterin məhv edildiyini təsdiqləyib.

Zelenski Qara dənizdə də “yaxşı nəticələrin” əldə edildiyini bildirib.

“Biz hər gün təcavüzə cavab veririk. Rusiya sülhü seçməlidir”, – Ukrayna Prezidenti vurğulayıb.

visiontv.az

Milli Məclisin komitə sədri  Azər Əmiraslanov, deputatlardan Fatma Yıldırım, Anar Məmmədov və  Eyvaz Qurbanov  Moskva şəhərində, Sabir Hacıyev isə Sankt-Peterburq şəhərində seçki prosesini izləyəcəklər.

Deputatlarımız seçki məntəqələrində yaradılmış şəraitlə tanış olacaq, səsvermə və səslərin sayılması prosesini müşahidə edəcəklər.

visiontv.az

visiontv.az

visiontv.az

Bildirilib ki, sentyabrın 22-də keçirilməsi ehtimal olunan bu tədbirdə Bəhreyn, Qətər, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman və Səudiyyə Ərəbistanının rəsmi nümayəndələrinin iştirakı gözlənilir. Toplantıda  ABŞ-nin İrana qarşı müharibədən sonrakı strategiya ilə bağlı təkliflərinin nəzərdən keçiriləcəyi diqqətə çatdırılıb.

Qeyd edək ki, BMT-nin Nyu-Yorkda yerləşən mənzil-qərargahında sentyabrın 22-dən 26-dək və 28-də dövlət, hökumət başçılarının, diplomatik idarə rəhbərlərinin iştirakı ilə yüksəksəviyyəli ümumi siyasi debatlar təşkil olunacaq.

visiontv.az

Əvvəlki mərhələlərdə təmir-bərpa işləri tamamlanıb, yan divarlar və döşəmə boyunca məhlulvurma-hamarlama prosesi icra olunub. Həmçinin döşəmə, divar və tavan hissələrdə gücləndirmə tədbirləri görülüb. Orta yolların arakəsmə divarları tam yenidən inşa edilib.

Son mərhələ çərçivəsində tavan hissəsində izolyasiya və məhlulvurma işləri aparılır və xüsusi boya maddələri vurulur. Karbon lifli müasir inşaat materialı ilə örtük tavasının əlavə möhkəmləndirilməsi aparılır. Drenaj xətlərinin çəkilişi davam etdirilməklə yanaşı, kommunikasiya xətlərinin quraşdırılmasına da başlanılıb. Həmçinin qatarların baxışı və dayanması üçün körpücük inşa olunur.

Layihəyə uyğun qaydada, ümumi uzunluğu 1000 metrə yaxın olan dalan yolları müasir dəmir-beton özüllər üzərində, yoldəyişdirici qurğular isə dəmir-beton monolit bloklardan qurulub. 4 yoldan ibarət dalanda 6 yoldəyişdirici quraşdırılıb. Sahədə elektrik təchizatı, rabitə, işarəvermə, videomüşahidə, yanğın təhlükəsizliyi, su, kanalizasiya, havalandırma və digər mühüm sistemlərin yenilənməsi plana əsasən davam etdirilir.

Yenidənqurma işləri zamanı konstruksiyaların dayanıqlığının artırılması, aqressiv qrunt sularının təsirlərinin aradan qaldırılması və dalan infrastrukturunun müasir texniki tələblərə uyğunlaşdırılması məqsədilə müntəzəm müayinələr aparılır. Müvafiq yoxlamaların nəticələrinə əsasən yağış mövsümündə ərazi boyunca son ehtiyat tədbirlər görüləcək.

Qeyd edək ki, "Həzi Aslanov" stansiyasının dalanının və stansiyanın dayanıqlığının artırılması 2025-2030-cu illər üzrə Dövlət Proqramının icra edilməsinə dair tədbirlər planı əsasında həyata keçirilir.

Dalan yolları qatarların gecələməsini, çevik idarə olunmasını, qısa intervallarla hərəkətini, baxış və texniki xidmətini təmin edən mühüm infrastrukturdur. Uzunmüddətli istismar və ərazinin mürəkkəb hidrogeoloji şəraiti "Həzi Aslanov" stansiya dalanının konstruktiv elementlərinə qrunt sularının ciddi təsirləri və divarlarda eroziya əmələ gəlməsi ilə nəticənmişdi.

Yenidənqurma işlərinin cari ilin noyabr ayının sonunda yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur.

visiontv.az

“Bu Zəfər, eyni zamanda, ölkələrimizi iqtisadi, logistik və strateji cəhətdən bir-birinə bağlayan tarixi bir qapının – Zəngəzur dəhlizinin reallaşmasına zəmin yaratdı. Fürsətdən istifadə edərək, işğaldan azad olunmuş ərazilərimizin yenidən qurulmasında və bərpasında göstərdikləri dəstəyə görə təmsil etdiyiniz ölkələrə təşəkkürümü bildirirəm. Bu təşəbbüslər Azərbaycan xalqı tərəfindən dərin rəğbət və minnətdarlıq hissi ilə qarşılanır”, - müraciətdə deyilir.

visiontv.az

"Hörmətli tədbir iştirakçıları!

Sizi Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin Beşinci Toplantısında Bakı şəhərində səmimi-qəlbdən salamlayıram. Azərbaycana xoş gəlmisiniz! Bu mötəbər tədbirin ilk dəfə Azərbaycanda təşkil edilməsi məmnunluq doğurur.

Qardaş xalqlarımızı ortaq etnik köklər, dil, mədəniyyət və ənənələr möhkəm ailə kimi birləşdirir. Təbii müttəfiqliyimizi rəsmiləşdirən Türk Dövlətləri Təşkilatı geniş coğrafi məkanda yerləşən, nəhəng siyasi və iqtisadi potensialı əhatə edən dost və qardaş ölkələrimizin birliyinin və səmərəli qarşılıqlı fəaliyyətinin bariz nümunəsidir.

Bu gün Türk dünyası özünün yüksəliş mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Ölkələrimizdə hökm sürən sülh, əmin-amanlıq və sabitlik şəraiti, uğurla davam etdirilən inkişaf prosesləri xalqlarımızın və dövlətlərimizin böyük nailiyyətidir.

Altı il əvvəl  Azərbaycanın qazandığı, ümumi fəxr və qürur mənbəyimiz olan Qarabağ  Zəfəri regionda yeni geosiyasi reallığın əsasını qoydu. Bu Zəfər, eyni zamanda, ölkələrimizi iqtisadi, logistik və strateji cəhətdən bir-birinə bağlayan tarixi bir qapının – Zəngəzur dəhlizinin reallaşmasına zəmin yaratdı. Fürsətdən istifadə edərək, işğaldan azad olunmuş ərazilərimizin yenidən qurulmasında və bərpasında göstərdikləri dəstəyə görə təmsil etdiyiniz ölkələrə təşəkkürümü bildirirəm. Bu təşəbbüslər  Azərbaycan xalqı tərəfindən dərin rəğbət və minnətdarlıq hissi ilə qarşılanır.

Bizim sarsılmaz dostluğumuz və qardaşlığımız bu gün vahid ailəmiz olan Türk Dövlətləri Təşkilatının artan beynəlxalq nüfuzunu və potensialını, Təşkilatın dünyanın güclü geosiyasi mərkəzlərindən birinə çevrilməsini şərtləndirən əsas amillərdəndir.

Türk Dövlətləri Təşkilatına sədrliyi çərçivəsində  Azərbaycan ölkələrimiz arasında birliyin və həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə, qarşılıqlı fəaliyyətimizin geniş potensialının reallaşmasına və bütövlükdə regionumuzun davamlı inkişafına, sülhə və təhlükəsizliyə töhfələr vermək üçün səylərini əsirgəmir. Keçən il Qəbələ  Zirvə Görüşündə qəbul edilmiş Bəyannamə üzv ölkələrin siyasi, iqtisadi, enerji, humanitar, hərbi və təhlükəsizlik sahələrində sıx əməkdaşlığını və inteqrasiyasını ehtiva edən mühüm yol xəritəsidir.

Avropa ilə  Asiyanı birləşdirən, Türk dövlətlərinin rifahına töhfə verən mühüm nəqliyyat-logistika layihəsi olan Orta Dəhlizin, o cümlədən  Zəngəzur dəhlizinin və digər nəqliyyat bağlantılarının inkişaf etdirilməsi istiqamətində sədrliyimiz çərçivəsində səy göstəririk.

Türk Dövlətləri Təşkilatına sədrliyimiz dövrünə təsadüf edən əlamətdar hadisələrdən biri də  Azərbaycanda Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş Türk Dünyası Həftəsinin keçirilməsidir. Fürsətdən istifadə edərək, Təşkilata üzv ölkələrin dəyərli liderlərinə ehtiramımı ifadə edir, Qurultaya ünvanladıqları müraciətlərə və ümumiyyətlə  Azərbaycan Respublikasının Türk Dövlətləri Təşkilatındakı sədrliyinin işinə göstərdikləri daimi dəstəyə görə təşəkkürümü bildirirəm.

Hörmətli tədbir iştirakçıları!

Müasir dünyada ənənəvi təhdidlərlə yanaşı, bəşəriyyəti narahat edən yeni çağırışlar, o cümlədən kibertəhdidlər meydana gəlir, yeni qeyri-sabitlik ocaqları yaranır, beynəlxalq hüququn böhranı müşahidə olunur. Bunların hamısı regional və qlobal problemlərin həlli istiqamətində ortaq gündəliyimizin müəyyənləşdirilməsini, mühüm məsələlərə dair vahid mövqeyimizin formalaşdırılmasını və bütün istiqamətlər üzrə fəaliyyətimizin əlaqələndirilməsini labüd edir. İkitərəfli əsasda həyata keçirdiyimiz hərbi təlimlər müdafiə sahəsində əməkdaşlığımıza töhfə verməklə, dövlətlərarası əlaqələrimizin strateji mahiyyətini bir daha bariz şəkildə təsdiq edir.

Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik şuraları arasında əməkdaşlıq Türk dünyasının inteqrasiya prosesinin sadəcə siyasi, iqtisadi və mədəni sahələrlə məhdudlaşmadığının, həm də uzunmüddətli strateji xarakter daşıdığının göstəricisidir.

Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin mütəmadi əsasda toplaşaraq aktual təhlükəsizlik məsələləri ətrafında fikir mübadiləsi aparması ortaq qlobal və regional təhdid və risklərin müəyyənləşdirilməsi və onların neytrallaşdırılması yollarının araşdırılması baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir, Türk Dövlətləri Təşkilatı məkanında təhlükəsizlik sahəsində dialoqu tamamilə yeni səviyyəyə qaldıraraq ortaq təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasına xidmət edir. Belə ki, beynəlxalq terrorçuluq, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, dini ekstremizm, hibrid təhdidlərlə mübarizə, kritik infrastrukturun mühafizəsi kimi məsələlər istənilən dövlətin təkbaşına həll edə bilməyəcəyi məsələlərdir. Bu səbəbdən, mühüm koordinasiya mexanizmi olaraq, təhlükəsizlik şuralarının üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Əminəm ki, Toplantı zamanı gündəlikdə duran mühüm məsələlər ətrafında aparılacaq müzakirələr, irəli sürüləcək təşəbbüs və təkliflər ölkələrimizin əmin-amanlığına, təhlükəsiz gələcəyinə, Türk dünyasının qlobal təhdidlər qarşısında daha dayanıqlı və sarsılmaz bir gücə çevrilməsinə əhəmiyyətli töhfə verəcəkdir.

Toplantının işinə uğurlar arzulayıram".

visiontv.az

Ərzaq kateqoriyaları arasında ən yüksək qiymət artımı “Yağlar və piylər” qrupunda qeydə alınıb. Bu kateqoriyada illik müqayisəli inflyasiya 258,2% təşkil edib. Bu göstərici həmin məhsulların qiymətinin cəmi bir il ərzində üç dəfədən çox artdığını göstərir.

Əsas ərzaq səbətinə daxil olan digər məhsulların qiymətlərində də artım davam edib. Süd, pendir və yumurta, eləcə də ət və quş əti məhsulları son aylarda kəskin bahalaşan kateqoriyalar sırasında yer alıb. Statistika Mərkəzinin əvvəlki aylara dair məlumatları da bu məhsullarda üçrəqəmli inflyasiyanın olduğunu göstərir.

Bununla yanaşı, qiymət artımı yalnız ərzaq məhsulları ilə məhdudlaşmayıb. Su, elektrik enerjisi və yanacaq kimi kateqoriyalarda da əhəmiyyətli bahalaşma qeydə alınıb. İyul ayında bu kateqoriya üzrə illik müqayisəli inflyasiya 115,8% təşkil edib.

Əsas tələbat mallarının qiymətlərinin davamlı yüksəlməsi ailələrinin üzləşdiyi maliyyə təzyiqinin getdikcə artdığını göstərir.

visiontv.az

visiontv.az

"Ev qiymətləri ilə ailələrin mali imkanları arasındakı fasilə gedərək böyüyür",- o əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, son illərdə inflyasiyanın davam etməsi, pulun dəyərini itirməsi və alım gücünün azalması, əmlak almağı cəmiyyətin əhəmiyyətli bölümü üçün əlçatmaz edib:

"Bu durum göstərir ki, ev böhranı artıq yalnız qiymət məsələsi deyil, bu həm də İran iqtisadında ailə keçiminin çöküşünün ən açıq nümunələrindən birinə çevrilib".

visiontv.az

Adama deyərlər, “ay badbaxt oğlu badbaxt”, əgər bütün müsəlman qonşuların səninlə düşməndirsə və sən ancaq xristian ermənilərlə yaxşı yola gedirsənsə, deməli problem səndədir də. Ya zəhmət çək, problemini düzəlt, ya da kişi kimi mürdətlik yolunu seçib dinini dəyişdir, məsələ bitsin da. Nə həftə səkkiz mən doqquz beynimizi xarab edirsən?

Heydər Oğuz

visiontv.az

Məlumata görə, ikinci əl məişət texnikasının idxalında 40% artım qeydə alınıb.

Son bir ildə məişət texnikasının qiymətinin 2 dəfə artması yeni məhsulların alıcılarını ikinci əl bazarına yönəldib və bu sektorda hökm sürən staqflyasiya mühitini daha da ağırlaşdırıb.

Qeyd olunub ki, məişət texnikası sənayesi ölkənin yeddi əsas sənayesindən biridir və bununla bağlı istehsal və ticarət sektorlarında 5 milyondan çox insan çalışır.

visiontv.az

İkinci yerdə refraksiya pozuntuları - yaxındangörmə, uzaqgörmə və astiqmatizm gəlir.

Daha sonra uşaqlarda göz xəstəlikləri, göz dibinin xəstəlikləri, iltihabi xəstəliklər, vitreoretinal patologiyalar və qlaukoma gəlir.

visiontv.az

“Yeni hava hücumundan müdafiə sistemləri tamamilə yerli istehsaldır və onların layihələndirilməsi və hazırlanması həyata keçirilir”, — Elhami deyib.

Onun sözlərinə görə, yeni sistemlər əvvəlcə real əməliyyat şəraitində sınaqdan keçiriləcək, daha sonra təkmilləşdiriləcək və texniki və hüquqi tələblərə cavab verdikdən sonra genişmiqyaslı istehsala başlanacaq.

visiontv.az

Səudiyyə Ərəbistanının neft infrastrukturuna son hücumlar da Tehranın daha geniş strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Məqalədə qeyd olunur ki, “İran və husilər Hörmüz amilinə Bab əl-Məndəbi də əlavə etmək istəyirlər”.

Qəzetin ekspertləri bu strategiyanın əsas hədəflərindən biri kimi Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında formalaşmaqda olan “Məkkə Alyansı”nı göstərirlər.

“Əsas məqsəd Məkkə Alyansını hələ doğulmamış boğmaqdır. Husilərin göründüyü yerdə əslində İran dayanır”, - materialda bildirilir.

Müəlliflərin fikrincə, Tehran eyni zamanda Türkiyə və Pakistanın münaqişəyə müdaxilə etməyə nə dərəcədə hazır olduğunu yoxlayır.

Husilərin hücumları fonunda İslamabad artıq İrandan Səudiyyə Ərəbistanına zərbələrin dayandırılması üçün öz təsir imkanlarından istifadə etməyi tələb edib.

Elçin Alıoğlu

visiontv.az

Adı çəkilən media qurumunun onlayn proqramlarından birində "yalan və təhqiramiz material" yaydığı bildirilib.

Məlumata görə, Tehran Prokurorluğu "Didar News"ün məsullarına qarşı cinayət işi qaldırıb.

visiontv.az

Yeni təyin olunan müvəqqəti işlər vəkilinin diplomatik karyerası da maraqlıdır. Bildirildiyinə görə, İsrailin Türkiyədəki səfir əvəzi (müvəqqəti işlər vəkili) Joel Lion daha əvvəl ölkəsinin Moldovadakı diplomatik nümayəndəsi və 2026-ci ilin avqustuna qədər isə Ermənistandakı səfiri kimi fəaliyyət göstərib. Türkiyə ilə Ermənistanın münasibətlərini normallaşdırdığı bir zamanda Joel Lionun Ankaraya göndərilməsi manidardır.

Qeyd edim ki, İsrailin 18 avqust 2026-cı il tarixində Suriyanın şimalındakı Əbu Zühur hərbi bazanı bombalaması ilə iki dövlət arasında münasibətlər ən aşağı səviyyəyə enmişdi. Hətta bir çox müşahidəçilər onlar arasında müharibənin çıxa biləcəyindən ehtiyatlanırdılar. Türkiyənin təmkinli siyasəti bu təhlükəli vəziyyətin tədricən sovuşmasında mühüm rol oynadı və artıq Təl-əvivin Ankara ilə diplomatik münasibətləri yenidən bərpa etməyə çalışması səhv yolun yarısından qayıtdığına dəlalət edir.

Ekspertlər İsrailin bu addımını bir çox amillərlə izah edirlər. Əvvəla, bütün qonşuları ilə düşmən olan İsrail yeni geopolitik şəraitdə Türkiyəni də qarşıya almağın onu tamamilə yalnızlaşdıracağını anladığından bu addımı atmış ola bilər. Nəzərə alsaq ki, İsrailin ən çox güvənib arxalandığı ABŞ da artıq Yaxın Şərqdən çəkilmək haqqında düşünür və bu yalnızlaşma Təl-əviv üçün həqiqətən də arzuolunan deyil.

Üstəlik, aralarında İsrailin qurucusu olan Böyük Britaniya, Avropanın ən qüdrətli dövlətləri Fransa və İspaniyanın da olduğu 12 (bəzi məlumatlara görə 14) ölkənin İsrail əleyhinə qərar qəbul etdiyi bir zamanda regional güc mərkəzləri ilə münasibətləri normallaşdırmaq Təl-əviv üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu isə Məkkə sazişinin aparıcı ölkəsi Türkiyədən başlanılması da təəccüblü deyil.

Bir başqa amil İsraildə ay yarımdan sonra keçiriləcək Knesset (parlament) seçkilərinin də Təl-əvivin bu addımında önəmli rol oynadığı düşünülür. Belə ki, 27 oktyabr seçkilərində Netanyahunun indiki kabinetinin öz hakimiyyətini qoruya bilməyəcəyi proqnozlaşdırılır. Təxminlərə görə, Netanyahu ya öz radikal tərəfdaşları kimi seçkiləri uduzub 20 illik siyasi hakimiyyətini (onun ilk 3 ili 1996-1999-cu illərə təsadüf edir) sonlandırmalı, ya da özünü islah edib sülhpərvər cizgiyə qayıtmalıdır. Əslində Avropanın 12 dövləti də Netanyahunu islah edib “haqq yoluna” qaytarmaq üçün ona qarşı nisbi embarqo qərarı almışdır. Prinsipcə, İsrailin ən yaxın dostu kimi çıxış edən Donald Tramp hakimiyyəti də ondan bu addımı gözləyir. Belə bir vəziyyətdə Netanyahunun sionist faşizmin şərçivəsində qalması imkansız görünür.

Üçüncü amil, fikrimcə, İsrailin bu zamana qədər üzərində dayandığı projelərin iflası ilə bağlıdır. Sirr deyil ki, Netanyahu 2023-cü ilin sentyabrında Hindistanda keçirilən G-20 zirvəsində qəbul olunan IMEC (Hindistan-Yaxın Şərq dəhlizi layihəsini dəstəkləyirdi. Lakin zirvə görüşündən 1 ay sonra HAMAS-ın başlatdığı və indiyədək nəticələri davam edən “Qüds tufanı” əməliyyatından sonra onsuz da rentabelli olmayan bu projenin həyata keçməsinin imkansızlığı ortaya çıxdı. ABŞ da, Avropa ölkələri də projenin mənasızlığını anlayıb onu dəstəkləməkdən vaz keçdi. Bunun müqabilində Türkiyənin irəli sürdüyü “Hicaz dəmir yolu” və “Qalxınma Yolu” dəhlizləri həm regional, həm də qlobal güclər tərəfindən daha məqbul görüldü. Belə bir vəziyyətdə İsrailin nə zaman bitəcəyi aydın olmayan regional müharibələr müqabilində başa gələcəyini düşündüyü IMEC layihəsinə yapışıb qalması rasional deyildi. Bunun əvəzinə özünün sahib olacağı qaz kəmərlərini Türkiyədən keçirməsi daha məqsədəuyğundur. Belə olacağı təqdirdə isə Türkiyə ilə mənasız gərginliyə son verməsi və Yunanıstan, Cənubi Kirp kimi özlərinə belə xeyri olmayan tərəfdaşlarından ayrılması, həmçinin digər region dövlətləri ilə yaxınlaşması tələb olunur.

Bütün bu amilər İsrailin ilk növbədə Türkiyə ilə münasibətləri tənzimləməsi ilə mümkündür. Zənnimcə, Təl-əvivin Türkiyə ilə diplomatik münasibətləri məhz bu ərəfədə yenidən bərpa etməyə çalışması başadüşüləndir.

Siyasi şərhçi Heydər Oğuz

visiontv.az

Benzinin bahalaşması İranda iqtisadi təzyiqlərin və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin azalmasının insanların narazılığını daha da artırdığı bir şəraitdə həyata keçirilib.

Benzin bahalaşır, xalqın qəzəbi artır, İran rejimi isə yeni etirazların alovlanmasından qorxuya düşür.

visiontv.az

2026-cı ildə Rusiyada altı yeni hərbi hospitalın açılması planlaşdırılmışdı - dördü ölkənin Avropa hissəsində, ikisi Uzaq Şərqdə. Onların hamısının tikintisi başa çatıb, beşi artıq fəaliyyət göstərir.

Bununla belə, ixtisaslaşmış hərbi hospitalların 2023-cü ildən bəri yaralı axınının öhdəsindən gələ bilmədiyi bildirilir. Buna görə Rusiya Müdafiə Nazirliyi mülki xəstəxanalardan, o cümlədən doğum evləri və ixtisaslaşmış tibb müəssisələrindən getdikcə daha çox istifadə edir.

Bəzi xəstəxanalar tamamilə hərbi ehtiyaclara uyğunlaşdırılır. Digərlərində isə bir neçə şöbə yaralı hərbçilərə ayrılır, qalan hissələr mülki xəstələri qəbul etməyə davam edir.

Payızda əlavə çarpayıların əsasən Kareliya, Sankt-Peterburq, Leninqrad və Novqorod vilayətlərində, həmçinin Moskva və Smolensk vilayətlərində ayrılması planlaşdırılır.

Mənbələrdən biri regionların seçilməsini ilk növbədə onların tibbi imkanları ilə əlaqələndirib. Sankt-Peterburq Rusiyanın əsas hərbi tibb mərkəzi hesab olunur, şəhərin mülki səhiyyə infrastrukturu isə ölkədə Moskvadan sonra ən inkişaf etmiş sistemlərdən biridir. Ukrayna ilə həmsərhəd regionların və Şimali Qafqazdakı iri tibb mərkəzlərinin artıq yaralılarla yükləndiyi bildirilir.

Lakin digər mənbələr hesab edirlər ki, məsələ yalnız tibbi infrastrukturla bağlı deyil. Onların fikrincə, seçilmiş regionların coğrafi mövqeyi də diqqət çəkir.

Mənbələrdən biri qeyd edib ki, yaralılar adətən döyüş zonasına ən yaxın və əlçatan xəstəxanalara çatdırılır. Buna görə əlavə hərbi tibbi imkanların məhz qərb və şimal-qərb regionlarında yaradılması mümkün döyüş istiqamətləri ilə bağlı suallar doğurur.

Digər rusiyalı hərbçinin sözlərinə görə, hərbçilərin müalicəsinə dair məlumatlar Rusiyada 2014-cü ildən maksimum dərəcədə məxfiləşdirilir, çünki belə məlumatlar dövlətin gələcək planlarını qiymətləndirməyə imkan verə bilər. O hesab edir ki, qərb regionlarındakı xəstəxanaların hərbi ehtiyaclara uyğunlaşdırılması yeni istiqamətdə mümkün döyüşlərə hazırlığın siqnalı ola bilər.

2021-ci ildə Rusiyada hərbçilər üçün 431 tibb müəssisəsi fəaliyyət göstərirdi və onların ümumi tutumu 52 mindən çox çarpayı idi. 2026-cı ildə hərbi tibb müəssisələrində bu göstərici ən azı 58,3 minə çatıb, lakin mövcud imkanların yenə də kifayət etmədiyi bildirilir.

Məsələn, Sankt-Peterburqdakı S.M.Kirov adına Hərbi Tibb Akademiyasının 40 nəfərlik şöbələrindən birində eyni vaxtda 86-dək xəstənin yerləşdirildiyi iddia olunur. Yer çatışmazlığı səbəbindən dəhlizlərə əlavə çarpayılar qoyulduğu, palatalarda isə çarpayıların əvəzinə döşəklərdən istifadə edildiyi bildirilir.

Hərbi tibbi infrastrukturun belə miqyasda genişləndirilməsi döyüşlərin intensivliyinin arta biləcəyinin və mümkün səfərbərlik hazırlığının dolayı göstəricilərindən biri hesab olunur. 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı hücumdan əvvəl də Rusiya qüvvələrinin səhra hospitalları yerləşdirməsi və qan ehtiyatları yaratması müşahidə edilmişdi.

Eçin Alıoğlu

visiontv.az

Həsən Həsənzadə deyib: “Bu gün biz ölkənin istənilən bölgəsinə sürətlə yerləşdirilməyə və istənilən şəraitdə düşməni məhv etməyə hazırıq.”

O əlavə edib ki, keçirilən təkrar hərbi təlimlər qüvvələrin sürətli daşınma və xüsusi əməliyyatlar imkanlarını gücləndirib.

Həsənzadə həmçinin bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu “İran silahlı qüvvələrini məhv etdiklərini iddia ediblər, lakin bu gün həmin qüvvələr əvvəlkindən daha güclü şəkildə onların qarşısında dayanıb”.

visiontv.az

Rejimin kimlik və geosiyasət savaşı

 Bu mənzərədə sual odur ki, Tehran rejiminin bu iki bəyantı təsadüfdürmü? Təbii ki, yox. Bu, İranda son 2 ildə formalaşan yeni Qafqaz doktrinasının 2 üzüdür. Bir. Kimlik müharibəsi. İki. Geosiyasət müharibə. Qeyd edim ki, Əhməd Kazemi Azərbaycana qarşı qərəzli mövqeyi ilə tanınır. 2020-dən sonra o, dəfələrlə “Azərbaycan süni dövlətdir”, “Cənubi Azərbaycan problemdir” kimi tezislər səsləndirib. İndi də hədəf dənizin adıdır. Bəs niyə “Xəzər”? Kazeminin məntiqinə görə Xəzər türklərin adıdır. Əgər adı saxlasaq, Azərbaycan dənizə tarixi haqq iddia edəcək. Ona görə adı “neytral” etmək istəyir. İran rəsmi sənədlərində artıq “Dəryaye Xəzər” əvəzinə bəzən “Dəryaye Şomal”  yəni Şimal dənizi ifadəsini işlədilir. Əslində ad dəyişikliyi hüquqi addım deyil, psixoloji addımdır. Məqsəd: “Xəzər - Azərbaycan” bağlantısını qırmaq. Sabah Xəzərin hüquqi status məsləsini yenidən gündəmə gətirəndə “ad sahibləri” tezisini zəiflətmək. O cümlədən bu iddia daxili auditoriyaya təsir etmək üçün də səsləndirilir. İranda 30 milyon azərbaycanlı var. “Xəzər” sözünü gündəmdən çıxarmaq onların tarixi yaddaşından bir elementi silmək cəhdidir. Nəticədə bu, xəritə müharibəsinə çevrilir. Torpaq ala bilməyəndə, adı hədəfə alırsan. O ki qaldı TRIPP layihəsinə qarşı təhdidlər. Bu daha çox Geosiyasi hücumdur. TRIPP Zəngəzur dəhlizinin yeni adıdır. Vaşinqtonun təşəbbüsü, Azərbaycan-Ermənistan razılaşmasının bir hissəsidir. Bu ad isə İran rejimini qəzəbləndirir. Tehran 30 ildir deyir ki, “Qafqazda ABŞ olmasın”. İndi ABŞ birbaşa dəhlizin operatoru və investorudur. Bu, İran üçün “şimal qapısının” bağlanması deməkdir. İranın əsas kartı Şimal-Cənub Dəhlizidir. Hindistan malları İran-Bəndər Abbas-İrəvan vasitəsilə Rusiya gedirdi. TRIPP işləsə, yükün böyük hissəsi Türkiyə-Azərbaycan marşrutuna keçəcək. İran tranzitdən kənarda qalır. O cümlədən İran 30 ildir Ermənistanı öz orbitində saxlayır. İndi İrəvan Bakı və Vaşinqtonla birgə layihəyə imza atır. Bu, Tehran üçün strateji məğlubiyyətdir. Ona görə bu cür sərt bəyanat verərək demək istəyirlər ki, dəhlizə mina qoyacağıq. Əslində Kazeminin “ad” təklifi ilə Tehran rejiminin “TRIPP”ə hücumu eyni mənbədən qidalanır. Bu isə  Azərbaycanın güclənməsi qorxusudur. 30 milyon Güney azərbaycanlı “Xəzər”, “Şuşa”, “Qarabağ” sözlərini eşidəndə ayağa qalxır. Adı dəyişsə, tarixi bulanıqlaşır. Zəngəzur dəhlizi isə İranı tranzitdən kənarlaşdırır. Ona görə dəhlizi “ABŞ işğalı” kimi təqdim edir. Təbii ki, Azərbaycanın bu tip iddialara qarşı cavabı həmişə olub.  “Xəzər” 2000 ildir xəritələrdədir. Herodotdan tutmuş BMT xəritələrinə qədər. Bu adı dəyişmək təklifi elmi deyil, siyasi təxribatdır. Hələ illər öncə Azərbaycanın mərhum Prezidenti ulu öndər Heydər Əliyev İrana rəsmi səfərlərindən birində İran prezidenti Məhəmməd Xatəminin Xəzər dənizini "Mazandaran gölü" adlandırmasına sərt və qətiyyətli reaksiya vermişdi. O, dünya xəritəsində belə bir adın olmadığını, dənizin əzəldən Xəzər və ya beynəlxalq dildə "Kaspian" olduğunu bildirərək qarşı tərəfi yerində oturtmuşdu. TRIPP layihəsinə gəldikdə isə İran bu dəhlizə qarşı nə qədər çox çıxsa, demək layihə bir o qədər düzgün istiqamətdə inkişaf edir. Dəhliz təkcə yol deyil, bu, regionun İrandan asılı olmamaq bəyannaməsidir. Nəticə olaraq deyim ki, Əhməd Kazemi kimi avantürüst dənizin adını dəyişmək istəyir, çünki dənizin sahilindəki siyasəti dəyişə bilmir. Tehran rejimi dəhlizi bağlamaq istəyir, çünki dəhlizin məntiqini dəyişə bilmir. Bu iki hadisə göstərir ki, İran Qafqazda artıq “oyun qurucu” deyil, “oyun pozucu” rolundadır. Amma XXI əsrdə xəritədə ad dəyişməklə, iqtisadiyyatı bəyanatla dayandırmaq olmur. “Xəzər” necə var idi, elə də qalacaq. TRIPP necə planlaşdırılıbsa, elə də çəkiləcək. Çünki artıq Qafqazda qaydanı, adı dəyişənlər yox, yolu çəkənlər yazır.

İranı kim idarə edəcək?

 İranda inflyasiya, dollar, “əxlaq polisi” xəbərlərinə baxıb hər şeyi hicab ilə izah etmək indi artıq işləmir. Çünki Tehranda gedən əsas döyüş küçədə deyil, rejimin öz içindədir. Qarşıdurma “dindar və dindar olmayan” arsında getmir.  Qarşıdurma müharibədən sonra hakimiyyət kimi əlində qalacaq uğrunda gedir. Qadın, hicab, geyim sadəcə bu savaşda istifadə olunan ən rahat alətlərdir. İranda rejim daxili mübarizə həmişə olub. Amma 2022-dən sonra mahiyyət dəyişdi. Əvvəl mübarizə “mövqeni qorumaq” idi. İndi mübarizə “müharibədən sonrakı İranda kim birinci olacaq” üçündür. Bunun 3 səbəb var. İqtisadi iflas. İnflyasiya pik həddə, milli valyuta quyunun dibində, sanksiyalar hər gün sərtləşir, neft gəliri yoxdur. Bu baxımdan kim xalqın qəzəbini özünə tərəf çəkə bilsə, gələcəkdə legitimlik qazanacaq. “Məhsa Əmini” etirazları göstərdi ki, gənclər və orta təbəqə rejimin ideoloji dilini qəbul etmir. Ali rəhbərin sağlamlığı fonunda bütün qüvvələr “varislik və kabinet” uğrunda indidən mövqe qazanmağa çalışır. Nəticədə hər kəs xalqı öz tərəfinə çəkmək üçün “ictimai rəy” adlı silahı ələ keçirməyə tələsir. Bu baxımdan hicab dini məsələdən siyasi alətə çevrildi. Hicab artıq İranda “din” deyil, “siyasi texnologiya”dır. Bu siyasi texnologiyadan şərti olaraq 2 qüvvə, 2 strategiya yürdür. Şərti olaraq yumşaq qanad adlanan Pezeşkiyan komandası. Bu qanad açıq demir “hicabı ləğv edək”. Deyir ki, icra yumşaq olsun, zorakılıq olmasın. Onların hesabı belədir. Gənclərə, qadınlara, Tehran və İsfahanın orta təbəqəsinə siqnal verirlər ki, biz sizi eşidirik. Məqsəd etirazçıları küçəyə buraxmamaq. Qərbə pəncərə açmaq. Biz sərt deyilik mesajı ilə sanksiyaların yumşalması üçün əl yeri qoymaq. Yəni onların hədəfi hicab deyil. Hədəf biz xalqla rejim arasında körpüyük imicidir. Sərt qanad: SEPAH, Qum ruhaniləri və “Paydari” bloku. Bunlar isə əksini deyir ki, qanunu daha sərt icra edin, kameralar qoyun, həbsləri və cərimələri artırın. Onların da hesabı ideolojidir. Kim yumşalırsa onu dindən dönməkdə ittiham etmək, rəqibi ideoloji meydanda vurmaq və küçəni nəzarətdə saxlamaq. Yəni əgər biz camaatı özbaşına buraxsaq, sabah rejimin özü gedər tezisi. Və bütün bu hoqalar təbii ki, varislik uğrundadır. Rejimin əsl keşikçisi bizik deyib Ali rəhbərdən sonra əsas söz sahibi olmaq. Əslində burada da hədəf qadın və hicab deyil. Hədəf rəqib qüvvəni ideologiyanı satmaqda günahlandırmaqdır. Bəs niyə siyasi alət kimi qadın və geyimdən istifadə edilir. Çünki bu mövzu 3 funksiyanı birdən yerinə yetir. Bir. Mobilizasiya funksiyası. Həm mühafizəkarı, həm liberalı küçəyə çıxarır və rejimin diqqətini yayındırır. İki. Test funksiyası. Hakimiyyətin “nə qədər dözə bilir” sərhədini ölçür. Yumşaq qanad test edir, sərt qanad cavab verir. Üç. Təhlükəsiz funksiyası. İqtisadiyyat, nüvə, xarici siyasət kimi “qırmızı xətt” mövzulara toxunmadan, daxildə güc nümayiş etdirmək. Yəni əsas mübahisə hakimiyyət uğrundadır. Qadın və hicab sadəcə meydandır. Dörd. İqtisadi böhran. Daxili savaşın bu qədər kəskinləşməsinin səbəbi iqtisadiyyatdır. İnflyasiya və işsizlik artdıqca hər iki tərəf deyir ki, əgər mən hakimiyyətdə olsaydım, vəziyyəti düzəldərdim. Amma iqtisadiyyatı düzəltmək üçün pul yoxdur. Qalır yeganə resurs ictimai dəstək. Ona görə bu qüvvələr xalqın narazılığını öz siyasi kapitalına çevirməyə çalışır. Yumşaqlar, biz sizin həyat tərzinizi başa düşürük, sərtlər biz sizin dəyərlərinizi qoruyuruq. Nəticə olaraq haqlı sual yaranır. Bəs belə bir vəziyyətdə İranı nə gözləyir? Bu daxili savaşın 3 ssenarisi var. Bir. İdarə olunan yumşalma. Pezeşkiyan qanadı qalib gəlir. Hicab qalır, amma zorakılıq azalır. Məqsəd rejimi xalqla barışdırıb saxlamaq. Bu, vaxtilər SSRİ-də Qorbaçovun tətbiq etdiyi modelə bənzəyir. İki. “İdeoloji sıxma”. Sərtlər qalib gəlir. Təzyiq artır, amma iqtisadiyyat çökür. Nəticədə daha böyük partlayış riski yaranır. Üç. Paralel hakimiyyət. Heç kim qalib gəlmir. Ölkə 2 fərqli siyasətlə idarə olunur. Bir şəhərdə polis yumşaq, o biri şəhərdə sərt. Bu, rejimin zəifləməsinin ən təhlükəli əlamətidir. Son olaraq deyim ki, İranda bu gün hicabın bayrağı altında hakimiyyət uğrunda savaş gedir. Bir tərəf cəmiyyətin dəyişən tələbinə oynayaraq gələcəyə investisiya qoyur. Digər tərəf ideologiyaya sarılaraq indini qorumağa çalışır. Əhməd Kazeminin “Xəzər” adı ilə oynaması, TRIPP-ə qarşı hay-küy salması da bu daxili zəifliyin xaricə proyeksiyasıdır. Daxildə zəifləyəndə, düşməni bayırda axtarırsan. 

Şöhrət El-Dəniz

visiontv.az

Məlumata görə, üç Əfqanistan vətəndaşı sənaye müəssisələrindən birində quyu qazarkən uçqun nəticəsində həlak olublar.

Onların təhlükəsizlik qaydaları qorunmaığı və lazimi avadanlıqla təmin olunmadıqlarına görə həyatlarını itirdikləri bildirilib.

visiontv.az

Kazeminin iddiasına görə, Xəzər dənizi tarix boyu müxtəlif adlarla tanınıb. O, “Kaspian”, “Vərkane”, “Hirkani” və “Təbərestan” kimi adları sadalayaraq “Xəzər” adının işlədilməsini tarixi baxımdan problemli kimi təqdim edir.

Ekspertin cəfəng yazısında “Xəzər” adının müsəlman ərəb müəllifləri tərəfindən yayıldığı və bunun tarixi baxımdan “səhv” olduğu da iddia edilir. Onun fikrincə, İranın rəsmi sənədlərində dənizin başqa tarixi adlarından istifadə olunmalıdır.

Yazının diqqətçəkən tərəflərindən biri isə müəllifin məsələyə Azərbaycan və Türkiyə ilə bağlı siyasi müstəvidən yanaşmasıdır. Kazemi “Xəzər” adının istifadəsini “Panturanizm” kimi təqdim etdiyi ideoloji proseslərlə əlaqələndirir və bunu İranın regiondakı maraqları baxımından təhlükə kimi qələmə verir.

Müəllif yazının sonunda Xəzər dənizinin adlandırılmasının İranın ərazi və hüquqi maraqları ilə əlaqəli olduğunu irəli sürüb və ölkə rəsmilərinə çağırış edərək yazıb: “Reallıq budur ki, iranlılar və region xalqları baxımından, İrana aid olmayan "Xəzər" terminindən kənara çıxmağın vaxtı gəlib çatıb və müvafiq qurumların bunu gecikdirməsi cinayətkarları tarixin və xalqın gözündə daha da utandıracaq”.

Məqalənin ümumi məzmunu belə bir sual doğurur: Əgər “Xəzər” adı yalnız tarixi baxımdan yanlış və ya təsadüfi bir ad olsaydı, onu dəyişdirmək üçün bu qədər siyasi arqumentə ehtiyac qalardımı? Görünən odur ki, müəllif üçün məsələ təkcə dənizin necə adlandırılması deyil. “Xəzər” sözünün özü onun gözündə müəyyən tarixi və siyasi yaddaşı təmsil edir və məqalənin sərt ritorikası da məhz həmin yaddaşa qarşı çıxış təsiri yaradır.

Hələ illər öncə Azərbaycanın mərhum Prezidenti Heydər Əliyev İrana rəsmi səfərlərindən birində İran prezidenti Məhəmməd Xatəminin Xəzər dənizini "Mazandaran gölü" adlandırmasına sərt və qətiyyətli reaksiya verib. O, dünya xəritəsində belə bir adın olmadığını, dənizin əzəldən Xəzər və ya beynəlxalq dildə "Kaspian" olduğunu bildirərək qarşı tərəfi yerində oturtmuşdu.

visiontv.az

visiontv.az

Bu yazımızda biraz Qazaxıstan barədə danışacağıq.

Bu qardaş ölkə tarix kontekstində öz milli kimliyini isbatlamaq və şovinist rusiyalı ekspertlərin, politoloqların, deputatların "Qazaxıstanı Lenin yaradıb" kimi cəfəng tezisini darmadağın etmək üçün Qazaxıstanın 7 cildlik tarixini nəşr etməyə hazırlaşır.

Sözügedən yeddi cilddən biri ayrıca olaraq məhz Qızıl Orda tarixinə həsr olunacaq.

Müasir Qazaxıstan dövlətinin Qızıl Ordanın varisi olduğunu bəyan etmək üçün isə bu yaxınlarda Astanada çox mötəbər bir beynəlxalq simpozium da keçirildi.

Qazaxıstanın birbaşa Qızıl Ordanın varisi elan edilməsi Kremlə meydan oxumaq idi və Tokayev bundan çəkinmədi.

Yeri gəlmişkən, həmin simpoziumun açılış hissəsində məhz Tokayev şəxsən özü Qazaxıstan dövlətini Qızıl Ordanın varisi elan etdi.

Həmçinin Lenin-Stalin cütlüyünün inşa etdiyi və "xalqlar həbsxanası" adlandırılan sovet-bolşevik rejiminin 20-ci əsrin 30-cu illərində Qazaxıstanda həyata keçirdiyi repressiyalar və süni aclıq faciələrini (qazaxlar buna "Aşarşılık" deyirlər) faktlar və sənədlər əsasında araşdıran kitablar da dərc olunur.

Lap bugünlərdə isə 20 illik fundamental tədqiqat əsəri – Qızıl Orda haqqında mötəbər bir kitab ilk dəfə qazax dilində nəşr olunub.

Söhbət fransız tarixçisi Mari Faveronun "Qızıl Orda: Çöl imperiyası dünyanı necə dəyişdirdi?" kitabının qazax dilinə tərcüməsindən gedir.

Əvvəlcə fransız və ingilis dillərində, indi isə qazax türkcəsində çap edilən tədqiqat əsərində Cuçi Ulusunun tarixi ticarət, diplomatiya və Avrasiyanın köçəri imperiyalarının siyasi quruluşu prizmasından araşdırılır.

Xanım Mari Faveronun sözlərinə görə, bu mövzu Sorbonnada təhsil aldığı müddətdə universitetdə və Fransa akademiyasında demək olar ki, heç kim tərəfindən işlənməyib.

Fransanın Qazaxıstandakı səfirliyinin dəstəyi ilə qazax dilində elmi əsərlərin nəşri proqramı çərçivəsində 1000 nüsxə tirajla nəşr olunan bu kitab fransız müəllifin Qazaxıstan tarixçiləri ilə uzun illər birgə əməkdaşlığının nəticəsidir.

Almatı və Astanadakı təqdimatlardan sonra Mari Faveronun növbəti dayanacağı Türküstan şəhəri olacaq. Çünki Türküstan şəhəri Qazaxıstanın tarixi dəyərlərinin yaşadıldığı ocaq sayılır.

Bax belə.

Qazaxıstanda tarixi məsələlərə strateji sahə kimi yanaşılır.

P.S. Azərbaycanda isə bəzi siyasətçilər, yazarlar, deputatlar Şah İsmayıl Xətaini, Babəki və digər tarixi şəxsiyyətləri gözdən salmaqla məşğuldur. Görünən budur ki, qazax, özbək və qırğızlardan öyrənəcəyimiz çox şey var.

P.P.S. Hərçənd ki, bəzi məsələlərdə (Latın əlifbasına keçid, şəhər və rayon adlarının - toponimlərin milliləşdirilməsi, sovet liderlərinin heykəllərinin sökülməsi, digər sovet simvollarının aradan qaldırılması, Kremlin imperiya siyasətinə etiraz bacarığımız və s.) biz Mərkəzi Asiyadakı qardaşlarımızdan çox-çox irəlidəyik.

Bəybala Mirzəyev

visiontv.az