"Reuters" agentliyinin yazdığına görə, Rossellanın valideynləri İtaliyada "Meta" və "TikTok" şirkətlərinə qarşı kollektiv məhkəmə iddiası qaldıran ilk ailələr sırasındadır. Bu, İtaliyada sosial şəbəkə şirkətlərinə və onların alqoritmlərinə qarşı ilk kollektiv hüquqi təşəbbüs hesab olunur.

Zərərçəkən ailələr yetkinlik yaşına çatmayanların sosial şəbəkələrə çıxışına daha sərt məhdudiyyətlər qoyulmasını tələb edirlər.

"Meta" və "TikTok" isə bu iddiaları rədd edir. Hər iki şirkətdən bildirilib ki, gəncləri qorumaq üçün zərərli məzmunlar platformadan silinir, riskli materialların yayılması məhdudlaşdırılır və valideynlərə uşaqların hesablarına nəzarət etməyə imkan verən alətlər təklif olunur.

Avropada rəqəmsal platformalara nəzarət getdikcə artır. Böyük Britaniya bu həftə 16 yaşından kiçik uşaqlar üçün sosial şəbəkələrin tam qadağan olunması planlarını açıqlayıb. Avropa İttifaqının tənzimləyici qurumları da Rəqəmsal Xidmətlər Aktının tətbiqini gücləndirir, platformalardan azyaşlıların daha yaxşı qorunmasını və zərərli məzmunun dərhal məhdudlaşdırılmasını tələb edirlər.

visiontv.az

Rəsmilərdən biri bildirib ki, “insanlar memorandumun mətnindəki ifadələrə həddindən artıq məna yükləməməlidirlər” və onlar sənədi “siyasi sənəd” adlandırıb. Bildirilib ki, “sənədin özündən daha vacibi tərəflər arasında mövcud olan qarşılıqlı anlaşmalardır” və mətn İranın verdiyi gizli diplomatik öhdəlikləri əks etdirmir.

Rəsmilər CNN-ə bildiriblər ki, sanksiyaların yumşaldılması, nüvə sazişi və dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinə çıxış kimi məsələlər memorandum çərçivəsində dərhal təmin edilməyəcək. Bu məsələlər gələcək danışıqlardan və əldə olunacaq irəliləyişdən asılı olacaq.

visiontv.az

Siyahıda növbəti yerləri:

- Səudiyyə Ərəbistanının Əl-Əhsa şəhəri — + 47,4°C;

- Pakistanın Sibi şəhəri — + 47°C;

- Səudiyyə Ərəbistanının Yanbu şəhəri —+ 47°C.

Mütəxəssislər bölgədə davam edən isti hava dalğasının yaxın günlərdə də yüksək temperatur göstəricilərinə səbəb ola biləcəyini bildirirlər.

visiontv.az

Bildirilir ki, Pakistan tərəfi İran və ABŞ arasında müharibəyə son qoyulmasına dair razılaşmanın Cenevrədə imzalanacağını açıqlayıb. Mərasimin BMT yanında Pakistanın diplomatik nümayəndəliyində keçirilməsi ehtimal olunur, lakin bu barədə hələ rəsmi təsdiq yoxdur.

ABŞ prezidenti Donald Tramp isə “razılaşmanın tam şəkildə imzalandığını” bəyan edib və bildirib ki, ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens Cenevrədə keçiriləcək rəsmi mərasimdə iştirak edəcək.

ABŞ rəsmiləri və Cey Di Vens razılaşmanın mətninin qısa və ümumi xarakter daşıdığını, detallarin isə yaxın günlərdə açıqlanacağını vurğulayıblar.

Cenevrənin seçilməsi isə beynəlxalq diplomatiyada uzun illərdir davam edən ənənə ilə izah olunur. Bu şəhər çoxillik tarixə malik olmaqla yanaşı, qlobal səviyyəli danışıqların və xüsusilə nüvə müzakirələrinin mərkəzlərindən biri kimi tanınır.

Analitiklərin fikrincə, Cenevrə İslamabaddan daha yüksək beynəlxalq statusa malikdir və danışıqlara daha geniş, qlobal xarakter qazandırır. ABŞ-ın bu şəhərdə güclü diplomatik təsir imkanları da seçimdə mühüm rol oynayıb.

Eyni zamanda İsveçrə bu prosesdə vasitəçi rolunu gücləndirmək və diplomatik imkanlarını nümayiş etdirmək üçün bu mərasimdən istifadə etməyə çalışır.

Bəzi mənbələr isə bildirir ki, mərasimin Pakistan nümayəndəliyində keçirilməsi ehtimalı İslamabadın uzunmüddətli vasitəçilik rolu ilə bağlıdır.

Məlumata görə, mümkün mərasimdə İran nümayəndə heyətinə Məhəmmədbaqir Qalibaf, Abbas Əraqçi və digər siyasi və təhlükəsizlik rəsmiləri daxil olacaq.

visiontv.az

Bayrağın əks olunduğu kadrlar, eləcə də İran dövlət televiziyasının "Kanal 3" telekanalının canlı efirində də göstərilib və bundan sonra sosial şəbəkələrdə geniş yayılıb.

visiontv.az

Bəzən deyirlər ki, Yezid belə bir göstəriş verməyib. Bu tamamilə absurd iddiadır. Əgər qətlə göstəriş verməmişdisə sonra niyə cinayətkarları cəzalandırmadı? Əksinə mükafatlandırdı. Eyni zamanda onun bəzi ifadələri qətliama birbaşa əmr verdiyini sübut edir. Məsələn, o deyirdi ki, Bədrin intiqamını aldım. Yəni, Peyğəmbər zamanında Bədr savaşında xeyli Əməvi Hüseynin atası Əlinin qılıncı ilə öldürülmüşdü. Buradan görünür ki, Yezid hətta xüsusi göstəriş vermişdi. Çünki cinayət xüsusi amansızlıqla törədilmişdi. İnsanları sadə üsulla öldürməmişdilər. Hamısının başını kəsib sonra meyitlərə işgəncə vermişdilər. Qarət edib meyitləri dəfn etməmişdilər. O dövrün qaydalarına görə müsəlmanlar arasında savaş olarkən tərəflər hər iki tərəfdən ölənləri dəfn edər, hətta cənazə namazı da qılardılar. Amma qətliamın vəhşəti onu göstərir ki, qatillər ürəklə, arxayın hərəkət edirdilər. Qətliamın mahiyyəti və detalları hadisənin sırf qisasçılıq zəminində törədildiyini və başqalarını qorxutmaq məqsədi daşıdığını göstərir. Hadisənin motivləri və detalları göstərir ki, törədilən bütün amansız hərəkətlərə xüsusi göstəriş olub.

Yezidin bir sıra müşavirləri vardı ki, onlar müsəlman deyildilər. Müsəlmanlar tərəfindən süquta uğradılmış Sasani və Roma imperiyalarının qalıqları, lakin vergi, iqtisadiyyat, hesab sahəsində bilgiyə sahib olan bəzi şəxslər sarayda müşavir qismində fəaliyyətdə idilər. Müaviyyə zamanındakı İbn Sərcun və oğlu Yuhanna Diməşqini buna misal göstərmək olar. Yuhanna sonra İslama rəddiyə də yazmışdır. Yəni, bu şəxslər əslində Sasani və Roma imperiyalarının ideologiyasına, siyasətinə vaqif olan təcrübəli kadrlar idi. Yezid isə təcrübəsiz, səy, çılğın və gənc idi. Onun başını eyş - işrətə qatıb dövlətin dağılmasına səbəb olacaq qərarlar verməyə məcbur edirdilər.

Dinşunas Tural İrfan

visiontv.az

"Amerika da müxtəlif yollarla vədlərini və razılaşmalarını pozacaq. Mən bu razılaşmanın gerçəkləşəcəyinə inanmıram",- o əlavə edib.

Qəzənfəri sonradan verdiyi açıqlamada "İsrail hücum edəcək" ifadəsindən məqsədinin Təl-Əvivin Livana hücum edəcəy olub.

Qeyd edək ki, ötən gün kamran Qəzənfəri də daxil olmaqla İran parlamentinin 60 üzvü Tehran və Vaşinqton arasında danışıqlar prosesini sərt tənqid edərək, İslam Respublikası ilə ABŞ arasında birgə anlaşma sənədinin "bütün bəndləri üçün real zəmanətlər" tələb ediblər.

visiontv.az

Hərdən mənə elə gəlir Azərbaycanın da iki mövcudluq halı var: biri dədə-baba Azərbaycanıdır, gerçəklikdə mövcud olandır. Digəri "təsəvvür olunan" Azərbaycandır, yəni yoxdur, amma biz onu varmış kimi təsəvvür edə bilərik. Məsələn, bürokratiya, adətən, bu ikinci Azərbaycandan, yəni təsəvvür oluna bilən Azərbaycandan danışır.

Ədəbiyyatçı olduğum üçün bunu bürokratiyanın dilindəki yeni məcazlardan hiss edə bilirəm. Məsələn, bürokratik dildə tez-tez belə sözlər eşidirik: "inklüziv", "innovativ", "datamərkəzli", "insan kapitalı" və s.

Hələ o gün belə bir ifadə oxudum: "sıfır faiz artım". Gerçəklikdə belə bir artım mümkün deyil. Bir şey sıfırdırsa, sıfırdır. Sıfırla artmaq və ya azalmaq ancaq məcazi dildə, yəni təsəvvürdə mümkün ola bilər.

Bu cür ifadələr dilimizə daxil olmuş yeni məcazlardır və təsəvvür olunan Azərbaycanı ifadə etmək üçün istifadə olunur. Çünki gerçəklikdəki Azərbaycanda bu ifadələrin realiteti yoxdur. Gerçəklikdəki Azərbaycan bildiyimiz dədə-baba, yəni Evklid Azərbaycanıdır.

Məcazlar gerçək olmayanı ifadə edən sözlər və anlayışlardır. Hətta sizə bir sirr açım ki, islam dünyasının inkişafdan qalmasının səbəbi Quranın dilinin məcazlarla dolu olmasıdır. Bu məcazi dil sonradan islam fəlsəfəsinə, ədəbiyyatına sıçradı və kütləviləşərək müsəlmanı gerçək dünyadan uzaqlaşdırdı.

Məsələn, biz Füzulini də məcazi dilinə görə sevirik. Çünki bizi gerçək dünyanın mövzu və məsuliyyətindən azad edir. Bizi fələklərin od tutub yandığı başqa bir aləmə aparır. O aləmdə yanan biz deyilik, fələklərdir. Bizə orada yalnız yanan fələklərin alovunda kabab bişirmək qalır.

Hətta hərdən mənə elə gəlir, bizim bürokratiya reinkarnasiyaya məruz qalmız yüzlərlə Füzulidən ibarətdir. Füzuli qayıdıb, həm də çoxalaraq qayıdıb, üstəgəl, bu dəfə vaxtında ala bilmədiyi doqquz axcasının qisasını artıqlamasıyla almaq üçün məmur obrazında qayıdıb.

Lobaçevski həndəsəsinə görə bu mümkündür!

Aqşin Yenisey

visiontv.az

Məhəmməd Bəthai ümumi ictimai məmnunluq səviyyəsinin də aşağı olduğunu açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, ölkədə sosial məmnunluq göstəricisi cəmi 38 faizdir. Bu isə o deməkdir ki, təxminən 62 faiz vətəndaş mövcud sosial vəziyyətdən narazıdır.

O əlavə edib ki, 1404-cü il üzrə aparılan sorğuların nəticələrinə əsasən, əhalinin yalnız 25 faizi cəmiyyətdə ədalət və bərabərliyin mövcud olduğunu düşünür. Təxminən 75 faiz vətəndaş isə ölkədə ayrı-seçkilik və bərabərsizliyin hökm sürdüyünə inanır.

Dövlət rəsmisinin sözlərinə görə, əhalinin təxminən 60 faizi ölkənin gələcəyinə və vəziyyətin yaxşılaşacağına ümid bəsləmir, yaxın perspektivdə müsbət dəyişiklik gözləmir.

İranın rəsmi qurumlarından biri tərəfindən açıqlanan bu göstəricilər ölkədə ictimai narazılığın artdığını, yaşayış böhranının dərinləşdiyini və vətəndaşların hakimiyyətin fəaliyyətinə etimadsızlığının geniş yayıldığını ortaya qoyur.

visiontv.az

Sadiq İsabəyli

visiontv.az

Yüksək vəzifəli ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Vaşinqton anlaşma memorandumu çərçivəsində İran neftinə sanksiyaları dayandıracaq. Bu isə bazara milyonlarla əlavə barel xam neftin daxil olması deməkdir.

HSBC bankının neft-qaz sektoru üzrə baş analitiki Kim Füstye bildirib ki, bazarlar Hörmüz boğazında daşımaların tam normallaşacağı ehtimalını yüksək qiymətləndirir. Bununla belə, maliyyə qurumu bu prosesin sentyabrın sonunadək davam edə biləcəyini proqnozlaşdırır.

Hörmüz boğazında təxminən üç ay davam edən məhdudiyyətlər qlobal neft ehtiyatlarının kəskin azalmasına səbəb olub. Hətta ABŞ-nin strateji ehtiyatları 1983-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb.

İyunun 15-də ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla müharibəni dayandırmaq üçün müvəqqəti razılaşma əldə olunduğunu elan edib. Bundan sonra neft 5 faiz ucuzlaşıb. Razılaşmanın tam detalları hələlik açıqlanmır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi iyunun 16-da bildirib ki, Tehran və Vaşinqton yekun razılığa nail olmaq üçün iyunun 19-da İsveçrədə yeni danışıqlar raunduna başlayacaqlar.

visiontv.az

visiontv.az

Bu hadisə ilə bağlı Qərbi Azərbaycan Ədliyyə İdarəsinin başçısı Nəsir Ətəbati cinayəti törədənin və ya törədənlərin müəyyən edilərək həbs olunması barədə göstəriş verib.

“Mehr” agentliyinin məlumatına görə, mərhum vəkillik təcrübəçisiydi və təxminən üç ay əvvəl təcrübə müddətini bitirərək vəkillik fəaliyyətinə başlamışdı. O, şəhər xaricində, naməlum şəxs və ya şəxslər tərəfindən odlu silahla öldürülüb.

visiontv.az

Nəticə nə oldu?

Heç nə. Daha doğrusu nəticə fərqli oldu.

İran: ağır bombardmanlara dözdü, rejim dağılmadı, əksinə, daha sərt və daha güclü mövqeyə keçdi.

Ən kritik məqam: İran Hörmüz boğazını faktiki olaraq silaha çevirdi. İran dünyaya yeni dərs verdi. Silah təkcə raket deyil.

Coğrafiya da silahdır.

Hörmüz boğazı — dünya neftinin ürəyi.

İran bu ürəyi sıxmağı bacardığını göstərdi.

Bu boğazdan: dünya neftinin 20%-dən çoxu keçir, enerji bazarı asılıdır, qlobal iqtisadiyyat bağlıdır. Yəni İran ABŞ-la açıq müharibədə qalib gəlməsə də dünyanı iqtisadi olaraq təzyiq altında saxlaya biləcəyini göstərdi.

İndi imzalanacaq razılaşma nədir?

Bu, sülh deyil. Bu, sadəcə 60 günlük atəşkəsin uzadılmasıdır.

Əsas problemlər qalır: İranın nüvə proqramı, zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı, sanksiyalar, regional təsir (Hizbullah, Həmas, Husilər), Hörmüz boğazına nəzarət.

Yəni ən çətin suallar gələcəyə saxlanılıb.

Və bu danışıqlar, aylarla, hətta illərlə davam edə bilər.

Ən maraqlı nəticə: Tramp müharibə ilə əldə edə bilmədiyini diplomatiya ilə həll etməyə çalışır. Amma əsas risk qalır. Yeni müharibə dalğası hər an başlaya bilər

Müəllifin əsas fikri: Bu razılaşma müharibəni bitirmir.

Sadəcə tərəflərə nəfəs almaq üçün vaxt verir.

Yəni qısa desək: Müharibə bitməyib. Sadəcə dayandırılıb. Risk qalır. Hər an yeni zərbə başlaya bilər. Hər an müharibə yenidən alovlana bilər. Əslində bu, sülh deyil.

Bu, növbəti müharibəyə hazırlıqdır. Və ən təhlükəli məqam. Müharibələr tankla başlamır. Belə “razılaşmalarla” başlayır...

Elbəyi Həsənli

visiontv.az

Məlumata görə, İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ ilə yekun nüvə sazişinə nail olmaq barədə real niyyətə malik deyil. İsrailin müdafiə idarəsinin nümayəndələri isə, öz növbəsində, telekanala bildiriblər ki, Tehran prosesi qəsdən uzadacaq və danışıqlar üçün ayrılmış 60 gün əhəmiyyətli dərəcədə daha uzun müddətə çevriləcək.

Bununla yanaşı, telekanalın mənbələri vurğulayıblar ki, həm ABŞ Prezidenti Donald Tramp, həm də İran tərəfi bir-birini təkzib edən bəyanatlar səsləndirdiyi üçün hazırda Vaşinqton ilə Tehran arasındakı anlaşma memorandumunun dəqiq məzmunu qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Bu kontekstdə mənbələr İran rəsmilərinin əldə olunmuş razılaşmanın Tehrana İran ərazisində zənginləşdirilmiş uranın saflaşdırılması ilə bağlı müstəqil qərar qəbul etmək hüququ verdiyinə dair iddialarına xüsusi diqqət yetirirlər.

Sazişin şərtlərini təhlil edən İsrail mütəxəssisləri İranın nüvə proqramı probleminin real şəkildə tənzimlənməsi imkanına bariz skeptisizmlə yanaşıblar. Telekanal qeyd edib ki, ekspertlərin böyük hissəsi ABŞ-nin keçmiş prezidenti Barak Obama dövründə nüvə proqramının məhdudlaşdırılmasına dair bağlanmış sazişin atom bombasının yaradılmasına yol verilməməsi üçün daha ciddi təminatları nəzərdə tutduğu barədə rəy bildirib.

Xatırladaq ki, Ağ Ev rəhbəri Donald Tramp ABŞ və İranın müqavilə bağladığını iyunun 15-də açıqlayıb.

Eyni gün Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ və İran arasında razılaşmanın əldə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, sənədin iyunun 19-da İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır.

visiontv.az

Rusiyanın Kiyevə raket hücumlarına cavab olaraq Ukraynanın Rusiya ərazisindəki enerji və neft emalı obyektlərini hədəfə alması müharibənin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Bu, tərəflər arasında qarşılıqlı çəkindirmə elementlərinin gücləndiyini nümayiş etdirir.

Ukraynanın müdafiə imkanlarının güclənməsində Qərb ölkələrinin hərbi, maliyyə və siyasi dəstəyi mühüm rol oynayır. Prezident nin Londonda Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya liderləri ilə keçirdiyi görüşlərdə Ukraynaya dəstəyin artırılması və Rusiyaya qarşı əlavə təzyiq mexanizmləri müzakirə olunub. G7 ölkələri də Ukraynaya hərbi dəstəyin davam etdirilməsi və Rusiyaya qarşı siyasi-iqtisadi yeni sanksiyaların tətbiq edilməsinə razılaşdılar.

Rusiya ilə ABŞ arasında Ukrayna müharibəsinin nizamlanmasına dair aparılan danışıqlar ciddi nəticə vermədi. Çünki , Böyük Britaniya və Avropa İttifaqı Ukraynaya tam dəstək verməklə, iki ölkənin sövdələşməsinin qarşısını aldılar. Bununla yanaşı, gələcəkdə Türkiyənin vasitəçiliyi ilə Rusiya və Ukrayna arasında birbaşa danışıqların keçirilməsi mümkündür. Müharibənin taleyini isə ilk növbədə cəbhədəki vəziyyət və tərəflərin siyasi iradəsi müəyyən edəcək.

Məhəmməd Əsədullazadə, Milli Cəbhə partiyasının başqanın müavini

visiontv.az

İsrail ordusu hələ də Livanın cənubunda, İranın dəstəklədiyi Hizbullahın martın 2-də Tehrana dəstək məqsədilə İsrailə atəş açmasından sonra başlayan üç aylıq hava və quru əməliyyatı zamanı ələ keçirdiyi ərazilərin bir hissəsində qalır. ABŞ–İran anlaşma memorandumundan sonra Livandakı döyüşlər xeyli səngisə də, tam dayanmayıb və İsrail qoşunlarının ölkənin cənubunda qalacağını bəyan edib.

Hizbullah terror təşkilatının media ofisi çərşənbə axşamı bildirib ki, İran cümə günü imzalanması gözlənilən memorandumdan sonra başlayacaq növbəti ABŞ–İran danışıqları çərçivəsində İsrailin Livandan çıxmasını tələb edəcək.

Həmin danışıqlarda İranın nüvə proqramının gələcəyi kimi mürəkkəb məsələlərin müzakirə olunacağı gözlənilir.

“Biz hesab edirik ki, İsrail geri çəkilməsə, İran və ABŞ arasında nüvə sazişi olmayacaq,” – Hizbullahın media ofisi Reuters agentliyinə bildirib. Bu, qrupun İsrailin geri çəkilməsini mümkün nüvə sazişi ilə ilk dəfə əlaqələndirməsidir.

Qrup qeyd edib ki, İsrailin geri çəkilməsi danışıqların ilkin şərti deyil, onların nəticəsi olacaq.

visiontv.az

Azərbaycanla Ərəb Koordinasiya Qrupuna daxil olan üzv qurumlar arasında fəal əməkdaşlığın qurulduğunu deyən Prezident İlham Əliyev bir çox layihələrin icra mərhələsində olduğunu vurğulayıb. Dövlət başçısı imzalanacaq sənədlərin önəminə də toxunub.

Ölkəmizdə olmaqdan məmnunluğunu bildirən İslam İnkişaf Bankı Qrupunun sədri Məhəmməd Süleyman Əl-Casir qəbula görə nümayəndə heyəti adından Prezident İlham Əliyevə minnətdarlığını ifadə edib.

Qonaq rəhbərlik etdiyi qurumla Azərbaycan arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dövlət başçısının göstərdiyi dəstəyi yüksək qiymətləndirib.

Söhbət zamanı Azərbaycanla Ərəb Koordinasiya Qrupuna daxil olan üzv qurumlar arasında tərəfdaşlığın genişləndirilməsi üçün yaxşı imkanların olduğu vurğulanıb, ölkəmizdə mövcud olan əlverişli investisiya mühitinin Ərəb Koordinasiya Qrupuna daxil olan üzv qurumlarla birgə layihələr həyata keçirmək baxımından əhəmiyyəti qeyd edilib.

Görüşdən sonra Azərbaycan Prezidentinin iştirakı ilə “Sumqayıt Yeni Tullantı Sutəmizləyici Qurğunun tikintisi” layihəsi üzrə Kredit sazişi imzalanıb.

Həmçinin imzalanmış “Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi, Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi və Ərəb Koordinasiya Qrupu üzvləri arasında “Abşeron yarımadasında 33 yaşayış məntəqəsinin su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin tikintisi layihəsi üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu” mübadilə olunub.

Daha sonra dövlət başçısı İslam İnkişaf Bankı Qrupunun sədri Məhəmməd Süleyman Əl-Casirə “Dostluq” ordenini təqdim edib.

Məhəmməd Süleyman Əl-Casir onun fəaliyyətinə verdiyi yüksək qiymətə görə dövlətimizin başçısına minnətdarlığını bildirib.

Qeyd edək ki, Məhəmməd Süleyman Əl-Casir ölkəmizlə İslam İnkişaf Bankı arasında əməkdaşlığın inkişafına verdiyi töhfəyə görə Prezident İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən bu ordenlə təltif olunub.

visiontv.az

P.S. Mən də fikirləşirdim ki, yaxşıki bu oyunda Pezeşkian yoxdur. Sən demə ona sürpriz hazırlayıblar.

***

İsrail, ABŞ–İran anlaşmasının mətnini hələ əldə edə bilməyib. İran özünə sərf edəni paylaşdı. ABŞ isə hələ açıqlamayıb. Tramp dedi ki, yəqin iyunun 19-dan sonra açıqlanar. Anlaşmada İranını paylaşdığı şərtlərdən başqa nə ola bilər ki, Ağ ev belə ciddi şəkildə gizlədir.

***

Məmurları dahi, siyasi lider, tarixi şəxsiyyət kimi sözlərlə ifadə edəndə yaxşı halda Ramiz Mehdiyevə çevrilirlər. Məmur adından da bəllidir ki, ona verilən tapşırığı yerinə yetirən, vətəndaşa xidmət göstərən bir vəzifə, statusdur. Məmurun tutdugu mövqedən, vəzifəsindən asılı olmayaraq dahisi, tarixi şəxsiyyətlisi olmur. Bu fikir dövlət başçılarına, siyasi liderlərə aiddir. O da hələ layiq olsa. Bunları şişirdib niyə başımıza bəla açırsınız.

***

Medianın İnkişafı Agentliyi ilə Audiovizual Şura birləşdirilir. Bir-birini təkrarlayan bütün qurumların birləşdirilməsi doğru addımdır.

***

Ağ ev İranla ABŞ arasında əldə edilən anlaşmanı bacasından çıxan ağ tüstü ilə dünyaya elan etdi. Ağ tüstü adətən Papa seçiləndə Sikstin kapellasının damındakı bacadan çıxır. Bəs Ağ ev niyə bu üsuldan istifadə etdi? Bəlkə demək istəyir ki, Vaşinqtonda İranla bağlı gedən xristian-yəhudi qarşıdurmasında Vatikan qalib gəldi?Vatikan ilk gündən bu müharibəyə qarşı idi. Və İranın 100 illərdir Yaxın Sərqdə nə yaxın müttəfiqi və qoruyucu rolunda çıxış edir. Çunki əsrlərdir İranı sünni ərəblərə və türklərə qarşı istifadə edir. Belə bir qiymətli müttəfiqinin məhv olmasına bu dəfə də imkan vermədi.

***

İrandan sonra Türkiyədir deyənlərə və sevinənlərə. İran məğlub olsaydı Türkiyə Yaxın Şərqdə yeganə hegemon müsəlman dövlət, Azərbaycan isə bütöv və güclü türk dövləti ola bilərdi. Ən azı Güney Azərbaycan Türk dövləti yarana bilərdi. Amma indi İran İsrail və ABŞ ilə dil tapıb mediada yayımlanan anlaşmanı imzalasa bəli növbəti hədəf Ankara olacaq. Və bu işdə dəstək verdiyiniz fars qardaşlarınız Türkiyəyə qarşı cəbhə açanların yanında olacaq.

P.S Hətta bəzən mənə elə gəlir ki, bu müharibə daxildən parçalanma ərəfəsində olan İran rejiminin xilası üçün təşkil edildi. İranı restat etdilər və bölgənin güc mərkəzinə çevrirlər.

***

Cəmiyyətdə tərbiyəsiz adamların sayı dəhşət artıb. Axşam Əcəmidən manatlıq taksi ilə evə gedirəm. Yanımda maşın gözləyən xanımlar da dayanır, kişilər də. Axşam yoldan keçən maşınların tən yarısı özü də bu Çinin təzə çıxan maşınları yolda dayanan baxımlı bir qız, xanım gördü gəlib dayanır qarşısında hırıldayıb üzünə baxır ki, bəlkə mindi. Sir-sifətlərindən görünür ki, bu şərəfsizlər maşının kreditini hələ verib qurtarmayıb belə. Amma "kişi" bazlıq edir. Görün şəhərdə nə qədər o cındır gədələr kimi yiyəsiz-sahibsiz tör-töküntü var. Araşdırsan evdə arvad-uşaq, ata-ana onun bunun qabağında nökərcilik edib çörək pulu qazanır. Amma bu oğraşlar kreditə maşın götürüb şəhərlər yatır axşamlar da düşür küçələrə qız ovuna. Əlacım ola hamısını xədim edib xınayaxdıda göbək rəqsi oynadaram.

Şöhrət El-Dəniz

visiontv.az

Məlumata görə, adı açıqlanmayan ana əməlini etiraf edib.

"Yenitemə yaşımda məcburi şəkildə evləndirildim və 3 övladım dünyaya gəldikdən sonra məişət problemləri səbəbindən onları övladları olmayan ailələrə satmağa məcbur oldum",- o bildirib.

visiontv.az

İldə 420 milyon avroluq məhsul

Təşəbbüsün Rusiyanın Ermənistana son parlament seçkiləri ərəfəsində tətbiq etdiyi idxal qadağalarına cavab olaraq hazırlandığı bildirilir. Brüssel hesab edir ki, bu məhdudiyyətlər ölkənin qərbyönlü hökumətinə təzyiq göstərmək məqsədi daşıyıb.

Tədbirlərin qüvvəyə minməsi üçün Aİ-yə üzv dövlətlərin əksəriyyətinin və Avropa Parlamentinin təsdiqi tələb olunur. İki mənbənin sözlərinə görə, paket Rusiyanın qadağa tətbiq etdiyi təxminən 20 məhsul kateqoriyasının əksəriyyətini əhatə edəcək. Həmin məhsulların illik dəyəri təxminən 420 milyon avrodur.

Digər iki mənbə bildirib ki, təkliflər yaxın həftələrdə təqdim oluna bilər.

Rəsmilərin sözlərinə görə, Aİ xarici işlər nazirləri bazar ertəsi – iyunun 15-də Lüksemburqda Ermənistanın xarici işlər naziri ilə bu məsələni müzakirə ediblər. Aİ-nin genişlənmə üzrə komissarı Marta Kosun da gələn ayın əvvəlində Ermənistana səfəri gözlənilir.

Moskvanın qadağaları

Ermənistanda 7 iyun parlament seçkiləri öncəsi Rusiya keyfiyyət standartlarını əsas gətirərək bu ölkədən bir sıra malların bazara girişini məhdudlaşdırıb. Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan isə bu addımlara cavabında bəyan edib ki, Yerevan Rusiyaya idxalı qadağan edilən məhsulları Avropa İttifaqı bazarına çıxaracaq. O, hökumətin Rusiyanın son qadağalarından zərər çəkmiş və haqsızlıqla üzləşmiş bizneslərə subsidiya ayıracağını da bildirib.

Rəsmi Moskva yenə seçki ərəfəsində Ermənistana dönə-dönə xatırladır ki, ölkə eyni vaxtda həm Avropa İttifaqı ilə münasibətlərini dərinləşdirə, həm də Avrasiya İqtisadi İttifaqında (Aİİ) qala bilməz. Aİİ-nin digər üzvləri – Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderləri Rusiya prezidenti Vladimir Putinə qoşularaq Ermənistanda referendum keçirilməsinə çağırırlar. Paşinyan isə Ermənistanın Aİİ-də qalacağını bildirib.

7 iyun seçkisində hakim "Vətəndaş Müqaviləsi" Partiyası səslərin təxminən 49.8 faizini toplayaraq 105 yerlik Milli Assambleyada 64 mandat qazanıb.

visiontv.az

Ehsan Xudadadi Məlikkəndi rayonuna bağlı Yüzbaşıkəndi kəndinin sakinidir. O, 2025-ci il iyunun 17-də təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən həbs olunub.

Bildirilir ki, Xudadadi saxlanıldıqdan sonra aylarla ağır dindirmələrə və məcburi etiraf almaq məqsədilə işgəncələrə məruz qalıb, daha sonra isə Təbriz Mərkəzi Həbsxanasına köçürülüb. Təbriz İnqilab Məhkəməsinin onu məhz həmin dindirmələr zamanı alınmış ifadələrə əsaslanaraq edam cəzasına məhkum etdiyi bildirilir.

visiontv.az

Zatulin haqlıdır. Pekin Kremlə onun arzuladığı səviyyədə dəstək vermir. Ancaq Pekinin Moskvanı müharibədə dəstəkləməyə borcu da yoxdur. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Ukraynaya qarşı işğalçı müharibəyə qərar verəndə dostu Çin lideri Si Cinpinlə məsləhətləşməmişdi. Belə olan halda Si Cinpin Vladimir Putinin avantürasına birmənalı dəstəkdən çəkinməliydi. Buna baxmayaraq, Zatulinin də etiraf etdiyi kimi, Çin Rusiyaya hərbi texnikanın istehsalı üçün zəruri avadanlıqlar verib. Zatulin Çinin Rusiyaya hətta müasir dronlar satdığını da vurğulayıb. Ancaq Zatulin Çinin Rusiyanın düşməni Ukraynaya da dron satdığını iddia edib. Halbuki, Çinin Ukraynaya dron satdığına dair fakt yoxdur.

Pekin Rusiya-Ukrayna və ABŞ-İran müharibələrində öz maraqlarından çıxış edib. Pekin eyni zamanda Rusiya və İranın məğlub olmasında maraqlı deyil. Çünki, hər ikisinin məğlubiyyəti Çinin qlobal və regional gücünü zəiflədə bilər. Odur ki, Pekin Moskva və Tehrana onların istədiyi şəkildə dəstəyi verməsə də, Rusiya və İranın ayaqda qalmaları üçün hər şeyi edib.

Elxan Şahinoğlu

visiontv.az

Edam edilənlərdən 45-nin siyasi məhbus və yanvar etirazlarında iştirak etdiklərinə görə saxlanılanlar olub.

İki gün əvvəl BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk İranda xüsusən siyasi məhbusların edam sayının arması barədə xəbərdarlıq edib.

O, BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasına İran xalqının müharibə və şiddətli repressiyalar arasında qaldığını bildirib və son aylarda təhlükəsizlik və siyasi təzyiqlərin artması ilə bağlı narahatlığını bildirib.

visiontv.az

"Rusiyanın hərbi iqtisadiyyatına təzyiqi artırmağı öhdəmizə götürürük. Bu çərçivədə, neft-qaz sektoru daxil olmaqla, sanksiyalarımızı daha da sərtləşdirəcəyik", – bəyanatda bildirilib.

Sənədi ABŞ prezidenti Donald Tramp da dəstəkləyib. Onun administrasiyası bir ildən çoxdur ki, Ukraynadakı müharibənin başa çatdırılması üçün vasitəçilik etməyə çalışır. Vaşinqton bu müddət ərzində Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq etməkdən və Moskvaya qarşı sərt ritorikadan çəkinirdi.

G7 liderləri iyunun 16-da Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskinin iştirakı ilə keçirilən iclasda Ukraynadakı müharibəni müzakirə ediblər. Zelenski həmçinin ABŞ prezidenti ilə ayrıca görüş keçirib. Həm Ukrayna dövlət başçısı, həm də bir sıra diplomatik mənbələr bu görüşlərin atmosferini müsbət qiymətləndiriblər.

Ukrayna ABŞ-dən öz ərazisində "Patriot" zenit-raket sistemlərinin istehsalı üçün lisenziya verilməsini istəyir. Ukraynalı rəsmilər "The Financial Times" qəzetinə bildiriblər ki, mövcud tədarüklər kifayət deyil, çatdırılmaların gecikməsi səbəbindən Rusiyanın mülki infrastruktura zərbələri daha da artıb.

"Prioritetlər aydındır: hava hücumundan müdafiə raketlərinin sayının artırılması, onların istehsalına lisenziyaların verilməsi, qış dəstək paketi və Rusiyaya təzyiqin gücləndirilməsi. ABŞ-ın bu istiqamətlər üzrə dəstək nümayiş etdirməyə hazır olması vacibdir", – Zelenski çoxtərəfli görüşdən sonra sosial şəbəkədə yazıb.

visiontv.az

Yeli əhali qardaşları xilas etməyə çalışsalar da, onların çıxarıldıqları zaman həyatlarını itirdikləri qeyd olunub.

Yerli sakinlər bədbəxt hadisənin hövuzun ətrafında qoruyucu maneələrin olmaması səbəbindən baş verdiyini bildiriblər.

visiontv.az

Tramp deyib ki, İranla çərçivə sazişinin elan olunmasından sonra vəziyyət dəyişə bilər.

"Sülhə ehtiyac var"

Ukraynaya indi xüsusi diqqət ayırıb-ayırmayacağına dair sualı Tramp belə cavablandırıb: "Biz diqqətimizi İrana yönəltmişdik. İndi o məsələ arxada, arxa güzgüdəki kimi qalacaq... Əlimdən gələni etmək istəyirəm".

Tramp iyunun 16-da Zelenski ilə yenidən görüşəcəyini söyləyib.

Bundan əvvəl Zelenski Tramp da daxil olmaqla, G7 liderləri ilə görüş masasına əyləşərkən gecə saatlarında baş vermiş yanğının görüntüləri olan qovluğu açıb. Bu görüntülərin UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil olan Kiyev-Peçora Lavrası katedralına endirilən zərbənin nəticələrini əks etdirdiyi ehtimal olunur.

"Əsas məsələ Ukraynanın hava hücumundan müdafiəsini gücləndirmək və Rusiyanın müharibəni dayandırması üçün diplomatik səyləri artırmaqdır. Sülhə ehtiyacımız var", – Zelenski görüşdən sonra X sosial şəbəkəsində yazıb.

Ukraynanın cavab zərbələri

Bu arada Ukrayna da cavab zərbələrini davam etdirir. Uzaqmənzilli dronlarla Rusiyanın neft emalı zavodları hədəf alınır. G7 sammiti ərəfəsində Moskva yaxınlığındakı neft emalı zavoduna hücum həyata keçirilib. Bu zavod paytaxt regionunun yanacaq tələbatının təxminən 40 faizini təmin edir.

Cəbhədə isə Rusiya qüvvələri əsaslı irəliləyiş əldə edə bilməyib, müharibə əsasən tükəndirmə fazasına keçib.

"Bloomberg" agentliyinin sammitdən əvvəl yazdığına görə, ABŞ-nin müttəfiqləri Trampı inandırmağa çalışırlar ki, hazırda təşəbbüs Ukraynanın əlindədir.

Trampın bəyanatları fonunda Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bildirib ki, ABŞ təmsilçiləri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin Moskvaya səfəri ilə bağlı hazırda hər hansı plan yoxdur. Hər iki şəxs Moskvaya dəfələrlə səfər etsə də, indiyədək Kiyevə getməyiblər.

Aİ üzvlüyü danışıqları başlayıb

Ukrayna diplomatik və iqtisadi sahədə də müəyyən irəliləyişlər əldə edib. İyunun 15-də ölkə Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı rəsmi danışıqlara başlayıb.

G7 sammitinin keçirildiyi bir vaxtda Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmer X hesabında Kiyev-Peçora Lavrasına hücumu "qəbuledilməz" adlandırıb.

"Belə hücumlara görə mən Rusiyanın müharibə iqtisadiyyatını dəstəkləyən gəmiləri, maliyyə mənbələrini və şəxsləri hədəf alan sanksiyalar elan etmişəm. Onlar eyni zamanda Avropanın təhlükəsizliyinə təhdid yaradırlar", – paylaşımda bildirilir.

Britaniya qüvvələri iyunun 14-də ilk dəfə Rusiyanın "kölgə donanması"na aid tankeri ələ keçirib. Kamerun bayrağı altında üzən "Smyrtos" adlı neft tankeri hazırda Böyük Britaniya sularında lövbərdə saxlanılır. Gəminin kapitanı iyunun 16-da Britaniya məhkəməsinə çıxarılmalı idi. Ona sanksiyalara məruz qalan Rusiya neftini daşımaq ittihamı ilə 10 ilədək həbs cəzası verilə bilər.

visiontv.az

Əsas mətləbə keçməmiş Əməvilərin hakimiyyəti ələ almaları barədə qısa xronologiya verim: Həzrət Muhəmməd peyğəmbər olduqdan sonra Əməvilər ona qarşı cəbhə aldılar. İslama qarşı Məkkə ordusunu Əbu Sufyan maliyyələşdirir və komandanlıq edirdi. Savaşlarda Əməvilərin bir sıra böyüklərini şücaəti ilə seçilən Əli bin Əbu Talib qətlə yetirmişdi. Nəhayət Məkkə fəth ediləndə Əbu Sufyan başqa çıxış yolu qalmadığını görüb müsəlman olduğunu bildirdi. Peyğəmbər onlara mümkün qədər səlahiyyət vermirdi. İlk xəlifə Əbu Bəkr də onlara vəzifə vermədi. Lakin ikinci xəlifə Ömər Yezid ibn Əbu Süfyanı Şama vali təyin etdi. O da vəbadan vəfat etdikdən sonra, 639-cu ildə onun yerinə qardaşı Müaviyyəni Dəməşq (Şam) valisi təyin etdi. Üçüncü xəlifə Osmanın da Əməvi olması, bir qədər də qohumbazlığı həm Müaviyyənin həm də digər Əməvilərin müxtəlif vəzifələrə gəlməsinə yol açdı. Onların xilafəti istismar edib xalqı narazı salması üsyanlara yol açdı. Nəhayət üsyançılar Mədinəyə qədər gəlib ahıl yaşda olan Osmanı öz kabinetində Quran oxuduğu yerdə qətlə yetirdilər. Sonra Əli Əbu Talib oğlu xəlifə seçildi. Bu zaman hələ də Şamda vali olan Müaviyyəni beyət etməyə dəvət etsə də o şərt qoydu ki, Osmanı öldürənləri cəzalandırdığın təqdirdə beyət edəcəyəm. Belə olduqda Əli Əbu Talib oğlu onu vəzifədən azad etdi. Bununla da İslam xilafətinin parçalanması prosesi başlamış oldu. Böyük ixtilaflar, savaşlar oldu, çoxsaylı müsəlman qətlə yetirildi. Müaviyyə qanuni xəlifənin təyin etdiyi bir çox vali və komandanları müxtəlif yollarla aradan götürdü, zəhərlədi. Həzrət Əlidən sonra oğlu Həsənlə də savaşdı. O da xilafətin və müsəlmanların parçalanmaması üçün müqavilə əsasında qanuni xilafətini Müaviyyə təhvil verdi. Müaviyyədən sonra xilafətə oğlu Yezid keçdi. O da Kərbəla faciəsini törədib Əhli Beytin xeyli üzvünü şəhid etdi, Kəbəni mancanağa verib yandırdı, Mədinəni talan edib səhabələrin qızlarını zorlatdı. Öldükdən sonra gənc yaşda olan oğlu ikinci Müaviyyə taxta keçdi. O, bütün ata-babalarını lənətləyib yanlış yolda olduğunu dedi və xilafətin onun haqqı olmadığını bəyan edib istefa verdi. Qısa müddətdən sonra yatdığı yerdə onu boğdular. Sonra xilafətə Əbu Sufyanın qardaşı oğlu Mərvan bin Həkəm keçdi. Beləcə xilafət Süfyanilərdən Mərvanilərə dövr edilmiş oldu. Beləcə xilafəti səltənətə çevirib istibdad rejimi qurdular. Ələvilər ara-sıra üsyana, qiyama cəhd etsələr də amansızlıqla yatırıldı. Zeyd bin Əlinin 200-dən çox tərəfdarı ilə Kifədə öldürülməsi buna misaldır. Əməvilər beləcə sərbəst şəkildə işğallar həyata keçirir, istilalar edirdilər. Raşidi xəlifələrdən fərqli olaraq Əməvilər İslamı yaymaq yox, sərvət toplamaq və torpaq tutmaq üçün savaşırdılar. Xilafət artıq tam səltənət xarakteri daşıyırdı.

I Vəlid (705–715-ci illər) və Süleyman ibn Əbdülməlik (715–717-ci illər) xəlifəlikləri zamanı Orta Asiyaya üz tutdular.

Əməvilərin Xorasan və Mavəraünnəhrdəki türk xalqlarına qarşı yeritdikləri siyasət bir sıra amansız qətliam və soyqırımı xarakterli hadisələrlə tarixə düşüb. Xilafətin ərəb millətçiliyi siyasəti və bölgədəki müqavimətləri qırmaq məqsədi qanlı nəticələr doğurdu. Qəddar Əməvi sərkərdəsi Quteybə ibn Müslümün Orta Asiyaya yürüşləri zamanı törədilən ən dəhşətli cinayətlər Talkan və Gürkan qətliamlarıdır. 710-715-ci illərdə Buxara, Səmərqənd və Fərqanə vadiləri istiqamətindəki yürüşlərdə xüsusi qəddarlıqlar edildi. Tarixi mənbələrdə (xüsusilə "Tarixi-Təbəri" əsərinə istinadən), xilafətə müqavimət göstərən minlərlə yerli türk əhalisi qətlə yetirilib, 40 minə yaxın mülki şəxsin tikə-tikə doğranaraq yollardakı ağaclardan asıldığı bildirilir. Eyni zamanda iqtisadi və mədəni soyqırımı da baş verdi. Əməvi orduları su dəyirmanlarının fəaliyyətini təmin etmək üçün əsir alınan türk döyüşçülərinin və müqavimət göstərənlərin başlarını kəsərək dəyirman daşlarında üyüdür, qorxu yaymaq üçün Əməvilərə beyət etməyən kəndləri və şəhərləri yandırırdılar. Qadınlar əsir alınaraq cariyə kimi bölüşdürüldü, kişilərin əmlakı talan edildi. Əməvilər ərəb olmayan müsəlmanlara (məvali) ikinci dərəcəli insan kimi yanaşır, onları ağır vergilərə məruz qoyur və sosial hüquqlardan məhrum edirdilər. Bu irqi ayrı-seçkilik sistemli şəkildə türk tayfalarının məhv edilməsinə və sıxışdırılmasına səbəb olurdu. Bu zülm və qətliamlar bölgədə türklərin dərin nifrətinə səbəb oldu və nəticə etibarilə Əməvilərə qarşı qiyamların (məsələn, Əbu Müslim Xorasaninin hərəkatı) güclənməsinə, xilafətin süqutuna (750-ci il) və türklərin Abbasilər dönəmində islam dövlətində əsas hərbi-siyasi gücə çevrilməsinə zəmin yaratdı.

(ardı var)

Dinşunas Tural İrfan

visiontv.az

Yanvar etirazları zamanı həs edilən şəxslərin "müharibə" və "yer üzündə fəsad yaymaq", "milli təhlükəsizliyə qarşı çıxmaq", "xüsusi və ümumi əmlakı dağıtmaq" və "ölkədə sabitlik və təhlükəsizliyi pozmaq"da günahlandırıldıqları bildirilib.

Bununlada cari ildə etiraz aksiyalarında iştirak etdiklərinə görə edam edilənlərin sayı 19-a çatıb.

visiontv.az

O, İranla əldə olunan sənədi diplomatik baxımdan "anlaşma" adlandırmağı və "Anlaşma memorandumu" ifadəsini daha uyğun sayır, çünki bütün məsələlər hələ tam razılaşdırılmayıb və bu, gələcək sülh sazişinə aparan ilk addımdır. Anlaşmanın nə dərəcədə davamlı olacağına gəlincə, keçmiş diplomat hesab edir ki, bir çox amil onun pozulmasına gətirib çıxara bilər: " Əvvəla, sözlərin böyük çəkisi var. İran tərəfi boğazın onların nəzarətində qalacağını və müəyyən ödənişlərin tətbiq edilə biləcəyini deyir. ABŞ prezidenti və vitse-prezidenti isə boğazdan keçidin tamamilə ödənişsiz olacağını bəyan edirlər. Amma "rüsum" çox konkret termindir və yanaşmadan asılı olaraq, hər iki açıqlama eyni anda doğru ola bilər. Çox güman ki, ortada fərqli yozumlar var. Rəsmi yazılı mətni görməyincə isə, orada hələ də razılaşdırılmamış və fərqli şərhlərə yol açan qeydlərin qalıb-qalmadığını dəqiq bilə bilmərik".

Çətin məsələləri sonraya saxlamaq

ABŞ rəsmiləri bildirirlər ki, sənəddə ən çətin məsələlər, xüsusilə də İranın nüvə proqramı ilə bağlı maddələr qəsdən sonraya saxlanılıb. Bəs bu yanaşma diplomatik baxımdan necə izah olunur? AzadlıqRadiosunun Vaşinqtondakı baş müxbiri Aleks Raufoğlunun bu sualına cavabında Aberkrombi-Uinstanli deyib ki, İranın mövqeyindən bu, əlbəttə ki, əlverişli yanaşmadır:

"ABŞ üçün isə bu, yəqin ki, qaçılmaz bir zərurət idi. Çünki müxtəlif sızmalar göstərirdi ki, nüvə proqramı ilə bağlı tərəflərin mövqeləri arasında heç bir ortaq nöqtə yoxdur. Belə vəziyyətlərdə vaxt qazanmaq bir növ "etimad quruculuğu tədbiri" sayılır: əvvəlcə razılığa gəlinə bilən məsələləri razılaşdırıb icra edir, daha çətin mövzuları isə sonraya saxlayırsınız. Bu baxımdan, nüvə məsələsinin təxirə salınması Vaşinqton üçün zəruri, Tehran üçün isə arzuolunan idi, çünki iranlılar hələlik amerikalıların tələb etdiyi güzəştlərə getməyə hazır deyildilər. Əgər dondurulmuş vəsaitlərin açılması və ya sanksiyaların yumşaldılması sayəsində İran öz iqtisadiyyatını bərpa edə bilsə, bu, tərəflər arasında qarşılıqlı etimadı artırar və gələcəkdə daha mürəkkəb problemlərin həllinə yol aça bilər", - keçmiş ABŞ diplomatı bildirir.

visiontv.az

Almaniya prokurorluğunun yaydığı bəyanata görə, bu əməliyyat çərçivəsində Almaniya Yəhudilər Mərkəzi Şurasının rəhbəri Yozef Şuster, Alman-İsrail Cəmiyyətinin rəhbəri Folker Bek, eləcə də Berlində yerləşən iki yəhudi biznes obyekti barədə məlumat toplanıb.

Alman rəsmilərinin bildirdiyinə görə, bu plan İranın təhlükəsizlik strukturları tərəfindən yönləndirilib və Qüds qüvvələri ilə birbaşa əlaqə çərçivəsində həyata keçirilib.

Bu işlə bağlı iki nəfərə qarşı ittiham irəli sürülüb. Onlardan biri Danimarka vətəndaşı “Əli S.”, digəri isə Əfqanıstan vətəndaşı “Təvvab M.” kimi təqdim olunub.

Prokurorluğun məlumatına görə, “Əli S.” Qüds qüvvələri ilə sıx əlaqədə olub və Almaniyadakı yəhudi hədəfləri barədə kəşfiyyat məlumatları toplamaq tapşırığı alıb.

Bu hadisə İranın Avropada xarici əməliyyatlar planlaşdırdığı ilə bağlı ittihamları yenidən gündəmə gətirib.

visiontv.az

ABŞ-da fəaliyyət göstərən İran-Amerika Milli Şurası (NIAC) nüvə sazişinin ABŞ Konqresində müdafiə olunması və təqdim edilməsində fəal rol oynayıb. Məqalədə bildirilir ki, bu təşkilatın formalaşdırılmasında və istiqamətləndirilməsində Məhəmməd Baqir Nəmazi ailəsinin mühüm, lakin çox vaxt görünməyən rolu olub. Ailə daha sonra bu sazişdən doğan iqtisadi imkanlardan yararlanmağa çalışıb.

Nəmazi ailəsinin adı ABŞ mediasında nadir hallarda hallansa da, ailəyə yaxın şəxslər onların siyasətdən çox iqtisadi və maliyyə fəaliyyətlərinə maraq göstərdiyini bildirirlər. Bu ailə Qərbin siyasi və iqtisadi azadlıqlarından faydalanmaqla yanaşı, İran rejimi ilə də yaxın münasibətlərini qoruyub saxlayıb.

Ailənin başçısı Məhəmməd Baqir Nəmazi Pəhləvi dövründə Xuzistan (Ələhvaz) əyalətinin valisi olub. 1979-cu il inqilabından sonra təqib olunmayıb və 1983-cü ildə ailəsi ilə birlikdə ABŞ-a köçməsinə icazə verilib. Onun oğulları Siyamək və Babək Nəmazi ABŞ-da təhsil alıblar. Ailənin digər üzvü Pəri Nəmazi isə iqtisadçı Bijən Xacəpurla evlənib.

İran-İraq savaşının başa çatmasından sonra İran iqtisadiyyatında nisbi açılış başlayanda Pəri Nəmazi və həyat yoldaşı 1993-cü ildə Tehranda “Atiyeh Bahar” adlı xarici investisiya məsləhət şirkətini təsis etdilər. Bir müddət sonra Siyamək və Babək Nəmazi də şirkətə qoşuldular. Şirkət xarici investorlarla İranın dövlət qurumları arasında əlaqələrin qurulmasında vasitəçi rolunu oynayırdı.

Lakin İranın nüvə proqramı ətrafında yaranan böhran və ABŞ sanksiyalarının sərtləşməsi xarici şirkətlərin İran bazarını tərk etməsinə səbəb oldu. Məhəmməd Baqir Nəmazi ailəsi isə həmin şirkətlərin yenidən İrana qayıtmasını istəyirdi.

2002-ci ildə İsrail kəşfiyyat mənbələri Natanz nüvə obyektində uranın zənginləşdirilməsi barədə məlumatları ictimaiyyətə açıqladı. 2005-ci ildə Mahmud Əhmədinejadın hakimiyyətə gəlməsi ilə İranın nüvə proqramı ətrafındakı gərginlik daha da artdı.

Məqaləyə görə, Nəmazi ailəsi “Atiyeh Bahar” vasitəsilə Həşimi Rəfsəncani və Məhəmməd Xatəmi dövründə nüvə danışıqlarına rəhbərlik edən Həsən Ruhani ilə yaxın əlaqələrə malik idi.

2006-cı ildən etibarən İran ilə Qərb, xüsusilə də ABŞ arasındakı münasibətlər kəskin şəkildə pisləşdi. İranın nüvə proqramının genişlənməsi BMT Təhlükəsizlik Şurasında sanksiyaların qəbuluna yol açdı.

Bu dövrdə Nəmazi ailəsi ticarət əlaqələrinin qorunmasını və mümkün hərbi qarşıdurmanın qarşısının alınmasını müdafiə edərək ABŞ ilə İran arasında yaxınlaşmanı təşviq etməyə çalışırdı.

1999-cu ildə Siyamək Nəmazi və İsveçdə böyümüş iranlı Trita Parsi Kiprdə keçirilən bir konfransda tanış oldular. Konfrans İran və ABŞ arasında dialoqun təşviqinə həsr olunmuşdu. Onlar birlikdə iki ölkə arasındakı münasibətlərin yaxşılaşdırılması yolları barədə məqalə yazdılar.

2001-ci ildə Sepahın sifarişilə Trita Parsi Məhəmməd Baqir Nəmazi ailəsinin dəstəyi ilə Vaşinqtonda NIAC təşkilatını yaratdı və ona rəhbərlik etməyə başladı. Parsi Johns Hopkins universitetində doktorluq təhsili almış, həmçinin Francis Fukuyama məktəbinin yetirmələrindən biri hesab olunurdu. O, “Atiyeh Bahar” üçün məqalələr yazmış və bunun müqabilində külli miqdarda ödəniş almışdı.

Məqalədə qeyd olunurdu ki, NIAC ətrafında toplanan bəzi şəxslər sonradan ABŞ hökumətində vəzifələr tutublar və onların əksəriyyəti İsrail lobbinin siyasətinə qarşı fəaliyyətə başlayıblar.

NIAC İran rejimini tənqid edərkən çox vaxt İnqilab Keşikçiləri Korpusu və Qüds Qüvvələrinin fəaliyyətini qabartmır, əksinə İranı İŞİD-ə qarşı mübarizədə ABŞ-ın potensial tərəfdaşı kimi təqdim edirdi.

Trita Parsi İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun terror təşkilatı elan edilməsinə açıq şəkildə qarşı çıxıb və İranın xarici işlər naziri olmuş Mohammad Javad Zarif ilə yaxın münasibətləri ilə tanınır.

Məqaləyə görə, NIAC ABŞ-da İran yönümlü lobbi fəaliyyəti göstərməklə yanaşı, ilk illərində ABŞ tərəfindən maliyyələşdirilən Demokratiya Milli Fondunun da maliyyə dəstəyini alıb. Sonradan təşkilatın lobbiçilik fəaliyyəti ilə bağlı mübahisələr yarandıqdan sonra bu maliyyə yardımları dayandırılıb.

2013-cü ildə Həsən Ruhaninin prezident seçilməsindən sonra İran bazarının Qərb üçün yenidən açılacağı gözləntiləri artdı. Bu şəraitdə NIAC və “Atiyeh Bahar” Vyanada keçirilən İran–5+1 nüvə danışıqları çərçivəsində Qərb şirkətləri üçün iqtisadi imkanlara həsr olunmuş birgə konfrans təşkil ediblər.

Beləliklə, Trita Parsi və Məhəmməd Baqir Nəmazi ailəsi İran bazarına daxil olmaq istəyən Qərb şirkətləri üçün etibarlı vasitəçilər kimi təqdim olunmağa başlayıblar.

Hazırda Free Press yazır ki, Tramp administrasiyası Trita Parsi-nin ABŞ-dan deportasiya edilməsini nəzərdən keçirir

ABŞ-ın Free Press nəşri məlumatlı mənbələrə istinadən yazır ki, ABŞ Dövlət Departamenti NIAC-ın (Amerika İranlıları Milli Şurası) təsisçisi və keçmiş prezidenti Trita Parsi barədə araşdırmaya başlayıb. Məlumata əsasən, Vaşinqton onun ABŞ-da qalmasının ölkənin milli maraqları və təhlükəsizliyi ilə uyğun olub-olmadığını qiymətləndirir və deportasiya variantını da nəzərdən keçirir.

Uzun illərdir ABŞ-da yaşayan Parsi hazırda yaşıl kart sahibidir. O, son illərdə Quincy Institute analitik mərkəzinin rəhbər simalarından biri kimi fəaliyyət göstərir və ABŞ-ın İran siyasəti ilə bağlı tez-tez mediada çıxış edir.

Free Press yazır ki, Tramp administrasiyasının bəzi rəsmiləri Parsi-ni sadəcə siyasi şərhçi kimi yox, İran terrorçu rejiminin maraqlarına uyğun mövqeləri ABŞ siyasi mühitində təbliğ edən fiqur kimi qiymətləndirirlər. Məlumata görə, Dövlət katibi Marko Rubio İran rejiminin ABŞ daxilində təsir və nüfuz şəbəkələrinin araşdırılması istiqamətində sərt mövqe tutub.

Trita Parsi uzun illərdir İran siyasəti ilə bağlı mübahisəli fiqur hesab olunur.

O, hər zaman Tehran rejiminin mövqelərini müdafiə edərək ABŞ ictimai rəyinə təsir göstərməyə çalışıb.

Hazırda ABŞ hökuməti tərəfindən Trita Parsi barədə hər hansı rəsmi deportasiya qərarı açıqlanmayıb, lakin bu istiqamətdə araşdırmanın aparılması diqqətçəkici bir inkişafdır. Bu proses eyni zamanda son günlər CNN-də Azərbaycan əleyhinə dərc olunan qərəzli və əsassız məqalənin NIAC ilə əlaqəli dairələrin təsiri və ya sifarişi ilə hazırlanmış ola biləcəyi ehtimalını da yenidən gündəmə gətirir.

Sadiq İsabəyli

visiontv.az

Narazı təqaüdçülər şəhərin Sosial Təminat İdarəsinin qarşısına toplaşaraq, tələblərinin yerinə yetirilməsini istəyiblər.

Onlar Sosial Təminat Qanununun 96 və 54-cü maddələrinin tətbiq edilməməsini təqaüdçülərin hüquqlarının kobud şəkildə pozulması hesab etdiklərini bəyan ediblər. 

35 illik sığorta keçmişləri olduğunu bildirərək, onlar 89-cu maddənin çıxarılmasını tələb edib və 54-cü maddənin tətbiq edilməməsinin əlavə sığorta adı altında əlavə xərclərə səbəb olduğunu bildiriblər.

visiontv.az

ABŞ və İran arasında razılaşmadan İsrail tərəfi narazıdır. İsrail də İranın nüvənin zənginləşdirməsindən imtina edilməsini tələb edirdi. Rəsmi Tehran bu təkliflə razılaşıb. Göründüyü kimi, İsrailin hərbi -siyasi kabineti eskalasiyada maraqlıdır və razılaşmanın pozulmasına çalışır. İsrailin Baş naziri B. Netanyahu razılaşmalara qarşı siyasətini davam etdirəcəksə, onun seçkilərdə məğlub olması və istintaqa çıxarılması mümkün görünür. ABŞ prezidenti bir növ B. Netanyahudan qurtulmaq istəyəcək.

ABŞ və İran arasında razılaşma Tehranın qalibiyyəti deyil. Ümumiyyətlə, İrana ciddi zərbə vurulub. İran rejiminin qalibiyyəti hakimiyyətdə qalması deməkdir.

ABŞ İranın neft -qaz sənayesinə investisiya yatıracaq. İki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığı əhatə edən yeni müqavilələr hazırlanır.

Məhəmməd Əsədullazadə, Milli Cəbhə partiyasının başqanın müavini

visiontv.az

Analitik platforma Kpler-in məlumatına əsasən, Fars körfəzində təxminən 600 gəmi hərəkət üçün gözləmə vəziyyətindədir. Hörmüz boğazının xaricində isə yüzlərlə digər gəmi marşrutun tam açılacağı təqdirdə körfəzə daxil olmağa hazır vəziyyətdədir.

Bloomberg qeyd edir ki, razılaşma ilə bağlı xəbərlərin yayılmasından sonra ilk saatlarda boğazdakı hərəkətlilik məhdud qalıb və yalnız bir mayeləşdirilmiş təbii qaz tankeri Hörmüz istiqamətində hərəkət edib.

visiontv.az

Bunun adı ğulatlıq, yəni, həddi aşmaqdır. Müasir dildə buna ekstremizm deyilir. Yəni, dinin müəyyən etdiyi normaları, həddi aşmaq, radikalizm və xurafat. İslamda kimliyindən asılı olmayaraq ölünü yad etməyin qaydaları İslam hüququnda təsbit olunub.

Amma bütün bunları təhrif edib Sasani qalıqları olan Büveyhilər zamanında uydurma rəvayətlər əsasında Sasani şahlarının ilahiləşdirilməsini Əhli Beyt İmamlarına şamil etdilər. Şahlar üçün edilən matəm ayinini İmam Hüseynə aid etdilər. Manipulyasiya edib camaatı yanıltdılar. Sanki kim matəm keçirməsə İmam düşmənidir. Eynən o ağsaqqalın Nizami barədə dediyi kimi. Məhərrəm ayının matəm ayı olmaması barədə bir yazının altından profilində İmam şəkli olan 816 nəfər söyüş yazmışdı. Özü də çox biədəb söyüşlər. Məgər bu İmam yoludur? Xeyr. Bu farsın qeyri farsları Əhli Beyt adı ilə aldadıb barmağına dolaması ənənəsidir. Əhli Beyti sevən də söyüş söyər? Məgər İmam Hüseyn söyüş söyürdü, terror edirdi? Əsla! Demək Əhli Beyti əslində istila və istismar ediblər.

İmam Hüseynin hətta qəbrinin torpağını da möhür adı ilə satıb pul qazanırlar. Yas, toy məclislərində onun adı ilə nohə oxuyub pul qazanırlar. Nəzir yığıb, zəkat, xüms toplayırlar.

Bir qədər də dərinə getsək görəcəyik ki, Məhərrəm ayında olduğu kimi başqa heç bir vaxtda bu qədər xurafat, mövhumat, küfr, cəhalət nümunələri ortaya qoyulmur. Amma İmam Hüseynin şəhadətinin səbəbi isə dinin bu kimi xəstəliklərdən uzaq yaşaması üçün idi. Demək İmam Hüseynin amalına zərbə vurdular.

Əhli Beyti, İmam Hüseyni sevməyən müsəlman təriqəti yoxdur. Namazda Əhli Beytə salavat deməyən məzhəb yoxdur. İmam Hüseynin sağlığında Cənnətlə müjdələndiyini deməyən müsəlman yoxdur. İmam Hüseyni hamıdan daha çox sevdiyini, daha üstün tutduğunu sübut etmək üçün matəm keçirməyə, mərsiyyə deməyə ehtiyac yoxdur. Bu vasitələr eşqi sübut etmir. Çünki hamının sonrakı yaxud əvvəlki əməlləri vəziyyəti müəyyən edir. İmam Hüseyni həqiqi sevmək, üstün tutmaq onun əxlaqını, elmini, səbrini, ənənəsini təqlid etməkdir. Onun və ata-babasının buyurduqlarına əməl etməkdir. Yoxsa 11 ay günahla məşğul olub bir ay matəm tutmaqla Allahı heç kəs aldada bilməz.

İmam Hüseyni sevmək onu kimi müsəlman olmağa çalışmaqdır. Xüsusilə əxlaqı və səbri ilə. Amma indi özünü "İmam Hüseyn" aşiqi adlandıranların çoxu qız-gəlin demədən sosial şəbəkələrdə söyüş söyürlər, təfriqə, nifaq salırlar. Vaxtilə Əməvilərə məxsus olan hiyləgərlik, münafiqlik, riyakarlıq edirlər. Yəni üzdə, görüntüdə Ələvi, mahiyyətdə isə Əməvidirlər. Buna qətiyyən şübhə yoxdur.

Odur ki, Peyğəmbər Əhli Beytini, İmam Hüseyni bu cür istismardan xilas etməliyik. Maddi maraqları, fars siyasəti naminə Əhli Beytin bu qədər istismar, sui-istifadə edilməsinə imkan vermək olmaz.

İlahiyyatçı-araşdrımaçı Tural İrfan

visiontv.az

İranın bu istiqamətdə atdığı aydın və etibarlı addımlara cavab olaraq ölkələr sanksiyaları ləğv etməyə hazırdırlar.

O vaxtdan bəri  Yaponiya,  Kanada,  Avstraliya,  Belçika,  Bolqarıstan,  Kipr, Dominikan Respublikası,  Estoniya,  Finlandiya, Yunanıstan,  Latviya,  Polşa və  Portuqaliya da sanksiyaları ləğv etməyə hazır olduqlarını elan ediblər.

visiontv.az

SEPAH-ın yaratdığı təhlükə yalnız hərbi xarakter daşımır. Bu qurum eyni zamanda iqtisadi, ideoloji və informasiya müstəvilərində də fəaliyyət göstərir. İran daxilində milyardlarla dollar dəyərində iqtisadi resurslara nəzarət edən SEPAH, əldə etdiyi maliyyə imkanlarını regional terror şəbəkələrinin maliyyələşdirilməsinə yönəldir. Beləliklə, hər hansı iqtisadi güzəşt və ya sanksiyaların yumşaldılması nəticəsində əldə olunan vəsaitlərin yenidən həmin terror şəbəkələrinə yönəlməsi riski yaranır.

Geosiyasi baxımdan ən ciddi təhlükə isə SEPAH-ın “asimmetrik savaş” strategiyasıdır. İran ənənəvi hərbi gücdə ABŞ, İsrail və ya NATO ölkələri ilə rəqabət aparmaq imkanına malik deyil. Buna görə də SEPAH münaqişələri birbaşa deyil, vasitəçi terror şəbəkələri üzərindən aparmağa üstünlük verir. Bu yanaşma müharibələrin coğrafiyasını genişləndirir, məsuliyyətin müəyyən edilməsini çətinləşdirir və regional sabitliyi daim təzyiq altında saxlayır.

Azərbaycan üçün də SEPAH xüsusi təhlükəsizlik problemi hesab olunur. Son illərdə İran rəsmilərinin və SEPAH-a bağlı media orqanlarının Azərbaycana qarşı təhdid xarakterli açıqlamaları, sərhəd bölgələrində keçirilən hərbi təlimlər, habelə Azərbaycana qarşı casusluq və təxribat fəaliyyətləri ilə bağlı ortaya çıxan faktlar bu təhlükənin nəzəri deyil, praktik xarakter daşıdığını göstərir. SEPAH bölgədə müstəqil siyasət yürüdən və türk dünyası ilə inteqrasiyanı gücləndirən Azərbaycanı öz geosiyasi layihələri qarşısında maneə kimi qiymətləndirir.

Beynəlxalq təhlükəsizlik baxımından əsas məsələ budur ki, SEPAH-la əldə olunan hər hansı anlaşma qısamüddətli sabitlik görüntüsü yaradır, lakin uzunmüddətli perspektivdə problemin özünü aradan qaldırmır. Əksinə, bu cür yanaşma SEPAH-ın regional terror imkanlarını qorumasına və yenidən güclənməsinə şərait yaradır. Tarix göstərir ki, ideoloji ekspansiya siyasəti yürüdən strukturlar əldə etdikləri resursları ilk növbədə öz təsir dairələrini genişləndirmək üçün istifadə edirlər.

Bu səbəbdən SEPAH-la bağlı siyasət yalnız nüvə proqramı və ya ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, regional təhlükəsizlik, enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi, beynəlxalq ticarət yollarının sabitliyi və dövlətlərin suverenliyi kontekstində qiymətləndirilməlidir. Əks halda qısamüddətli siyasi qazanc naminə verilən güzəştlər gələcəkdə daha böyük geosiyasi böhranların yaranmasına zəmin hazırlayır.

SEPAH məsələsi İranla münasibətlərdən daha geniş məna daşıyır. Bu, dövlətlərin suverenliyi ilə ideoloji ekspansiya arasında, regional sabitliklə davamlı qeyri-sabitlik arasında seçim məsələsidir. Buna görə də SEPAH-ın təsir şəbəkəsini gücləndirən hər hansı siyasi anlaşma strateji baxımdan ciddi risklər daşıyır və uzunmüddətli perspektivdə həm regionun, həm də beynəlxalq sistemin təhlükəsizliyinə mənfi təsir göstərir.

Savalan Araşdırmalar Mərkəzi, Sadiq İsabəyli

visiontv.az

Qulamhüseyn Mohseni Ejei həmçinin ABŞ–İran danışıqları ilə bağlı da açıqlama verib. O bildirib ki, İranın danışıqlar heyəti Livan, Fələstin, Yəmən və digər bölgələrdə “müqavimət oxu”nun hüquqlarından, o cümlədən İranın ali lideri Əli Xamenei üçün “qisas” tələbindən geri çəkilməyəcək.

O əlavə edib ki, əgər qarşı tərəf Tehran–Vaşinqton anlaşması çərçivəsində öhdəliklərini pozarsa, İran “qarşıdurma və cihad” siyasətini davam etdirəcək.

visiontv.az

Bir tərəf ABŞ ilə hər hansı anlaşmanı ideoloji geri çəkilmə hesab edir, digər tərəf isə ağır iqtisadi böhran, sanksiyalar və artan təhlükəsizlik riskləri fonunda danışıqları rejimin mövcudluğunu qorumaq üçün zəruri vasitə kimi dəyərləndirir.

Anlaşılan budur ki, ABŞ ilə müzakirələr məsələsi artıq yalnız xarici siyasət mövzusu deyil.

Bu məsələ rejim daxilində müxtəlif ideolojik-siyasi qruplar arasında gedən savaşın əsas cəbhəsinə çevrilib. Sözsüz ki, danışıqlar prosesinin gələcəyi ilə bağlı veriləcək qərarlar təkcə İran rejiminin xarici siyasət istiqamətini deyil, həm də rejim daxilində qüvvələr nisbətinin necə formalaşacağını müəyyən edəcək. Beləliklə, Vaşinqtonla münasibətlər ətrafında yaranan mübahisə İran rejiminin daxilindəki siyasi və ideoloji çatların daha da dərinləşməsinə səbəb olacaq.

Siyasi şərhçi Sadiq İsabəyli

visiontv.az

"Bu kompleksdə son zamanlar qarışıq və qeyri-ənənəvi toy mərasimləri keçirilirdi",- məlumatda bildirilib.

Ərdəbil Prokurorluğu, bununla yanaşı şadlıq sarayında "islam qaydalarının pozulduğunu" idda edib.

visiontv.az

Bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə, xüsusilə Avropada dəyişkən iş rejimi artıq tətbiq olunur və bu model konkret nəticələr verir. Təhlillər göstərir ki, fərqli işə başlama saatları nəqliyyat yüklənməsini bölüşdürür və səhər-axşam pik vaxtlarda sıxlığı azaldır.

Avropa təcrübəsi göstərir ki, dəyişkən iş qrafiki yol-nəqliyyat sıxlığını azaldır, ictimai nəqliyyatda yüklənməni bölüşdürür, işçi məhsuldarlığını artırır və şəhər infrastrukturuna düşən təzyiqi azaldır. Gözlənilir ki, 2026-cı ildə Azərbaycanda da dövlət proqramının tələblərinə uyğun olaraq fərqli sektorlarda iş saatlarının mərhələli şəkildə dəyişdirilməsi reallaşacaq. Bu modelə əsasən, bütün müəssisələr eyni saatda fəaliyyətə başlamayacaq və bu da nəqliyyat sıxlığına təsir göstərəcək.

Təbii ki, dəyişkən iş qrafikinin tətbiqi nəqliyyat sıxlığını tam aradan qaldırmaq deyil, azaltmaq üçün tətbiq olunur. Nəqliyyatda sıxlığın aradan qaldırılması infrastrukturun genişləndirilməsi ilə yanaşı, oxşar digər dolayı tədbirlərin icrasından birbaşa asılıdır.

Millət vəkili Vüqar Bayramov

visiontv.az

“Amerika və İsraillə uzun bir yolumuz var. HƏMAS tezliklə yenidən qurulacaq”.

O, bildirib ki, "müqavimət cəbhəsi"nin müxtəlif qrupları müharibə dövründə döyüşlərin ön xəttində yer alıb və ən çətin şəraitdə ABŞ və İsrailə qarşı mübarizəni davam etdiriblər.

Strateji əhəmiyyətli bölgələrə də toxunan SEPAH generalı əlavə edib ki, Bab əl-Məndəb boğazı "müqavimət" qüvvələrinin təsir imkanlarına malik olduğu məntəqələrdən yalnız biridir.

visiontv.az

visiontv.az

Onlar narkotik maddələrin alveri və qətldə günahlandırılıblar.

İran Məhkəmə Hakimiyyəti və dövlət mdiası edamlarla bağlı məlumat yaymayıb.

Qeyd edək ki, 2025-ci ilin aprelindən 2026-cı ilin aprel ayına kimi 63 qadın və 2 uşaq cinayətkar da daxil olmaqla ən azı 2488 vətəndaş edam edilib. 

visiontv.az

Şirkətə yaxın mənbənin bildirdiyinə görə, qərarın icrası üçün "Anthropic"ə cəmi 90 dəqiqə vaxt verilib, rəsmi sərəncam qüvvəyə minənədək isə rəhbərliyə heç bir ətraflı izahat təqdim olunmayıb. Şirkət yaranmış böhranı həll etmək məqsədilə həftəsonu özünün yüksək səviyyəli texniki komandasını Vaşinqtona göndərib.

Bənzər funksiyalar rəqib sistemlərdə də mövcuddur

Qərar "Amazon" tədqiqatçılarının hesabatından sonra verilib. Həmin sənəddə "Fable" modelində proqram təminatının yenidən yazılmasına şərait yaran təhlükəsizlik boşluqlarının aşkarlandığı bildirilib. Məlumata görə, "Amazon" bu tapıntıları əvvəlcə "Anthropic" ilə bölüşüb.

"Anthropic"ə 13 milyard dollar sərmayə qoymuş "Amazon" şirkətinin baş icraçı direktoru Endi Cessi iyunun 12-də məsələni ABŞ rəsmiləri ilə müzakirə edib. Onun qabaqcıl Sİ modellərinin ümumi imkanları ilə bağlı narahat olduğu bildirilir.

"Anthropic" isə administrasiyanın bu addımı ilə razılaşmır. Şirkət bəyan edir ki, aşkarlanan xüsusiyyət yalnız onların modellərinə xas deyil, bənzər funksiyalar rəqib sistemlərdə, o cümlədən "OpenAI" tərəfindən hazırlanan modellərdə də var.

FT yazır ki, bu qarşıdurma Tramp administrasiyasının getdikcə güclənən Sİ modellərinə necə nəzarət edəcəyinin ilk ciddi sınaqlarından sayılır. Sənaye rəhbərləri və tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, model təhlükəsizliyi problemini ixrac nəzarəti vasitəsilə həll etməyə çalışmaq qabaqcıl Sİ texnologiyalarının gələcək istifadəsi ətrafında ciddi qeyri-müəyyənlik yarada bilər.

visiontv.az

Qeyd olunub ki, komandanın mətbuat xidmətində çalışan iki əməkdaş hələ də ABŞ vizası ala bilmədiyi üçün hazırda komanda ilə birlikdə səfər edə bilmir.

Sözügedən problem İran millisinin Yeni Zelandiya ilə keçirəcəyi oyun öncəsi yaranıb.

visiontv.az

Elə buradaca qeyd edək ki, cənab Rubin uzun müddət anti-erməni təbliğatı aprıb. Türkiyə və Azərbaycanı açıq şəkildə tərfləməklə məşğul olub. Sonra Amerika erməni lobbisinin təsiri ilə öz mövqeyini 180 dərəcə dəyişib. Xeyli müddətdir ki, anti-Türkiyə, anti-Azərbaycan mövqeyində sabit qərar tutub...

Məqalənin adı özü hər şeyi deyir.

“F-16-ları məhv edin”.

Bu artıq siyasi təhlil dili deyil.

Bu, hərbi planlaşdırma dilidir.

Rubin yazısında 1967-ci ildə İsrailin Misirə qarşı həyata keçirdiyi preventiv hücuma istinad edir və sual verir:

“İsrail Türkiyə ilə də eyni şeyi edə bilərmi?”

Müəllifin cavabı da faktiki olaraq bəllidir.

O, Türkiyənin hava qüvvələrinin, hərbi bazalarının və müdafiə sənayesinin İsrail tərəfindən hədəfə alına biləcəyini yazır. Məqalədə Türkiyənin F-16-ları, hava bazaları, hərbi-dəniz infrastrukturu və müdafiə sənayesi obyektləri potensial hədəf kimi təqdim olunur.

Daha da diqqətçəkən məqam budur ki, söhbət abstrakt hərbi obyektlərdən getmir.

Məqalədə Türkiyənin ən mühüm müdafiə şirkətləri olan Baykar və TUSAŞ kimi müəssisələrin adı çəkilir.

Burada əsas məsələ Rubin-in Türkiyəni sevməsi və ya sevməməsi deyil.

Əsas məsələ budur ki, NATO üzvü olan bir dövlətə qarşı hərbi hücumun legitim müzakirə predmetinə çevrilməsidir.

Bu, çox təhlükəli tendensiyadır.

Çünki dünənə qədər eyni məntiq İran üçün qurulurdu.

Bu gün həmin məntiq Türkiyə üçün qurulur.

Sabah başqa bir dövlət üçün qurula bilər.

Rubin-in bu mövqeyi təsadüfi deyil.

O, 2025-ci ildə yazdığı başqa bir məqalədə Türkiyənin İsrail üçün İran qədər, hətta bəzi hallarda İrandan da böyük təhlükə yaratdığını iddia edirdi. Həmin yazıda Türkiyə “isti müharibə aparan güc”, “İsrail üçün strateji təhdid” kimi təqdim olunurdu.

Yəni xətt aydındır.

Əvvəlcə təhlükə obrazı yaradılır.

Sonra bu təhlükəyə qarşı fövqəladə tədbirlər əsaslandırılır.

Nəhayət, preventiv zərbə ideyası gündəmə gətirilir.

Ən maraqlısı isə budur ki, Rubin bütün bunları “nəzəri ssenari” kimi təqdim edir.

Ancaq tarix göstərir ki, müharibələr çox vaxt məhz nəzəri ssenarilərlə başlayır.

İraq müharibəsindən əvvəl də ictimai rəy belə hazırlanırdı.

Əvvəl təhlükə təsviri yaradılırdı.

Sonra həmin təhlükənin qarşısını almağın vacibliyi izah edilirdi.

Daha sonra isə hərbi əməliyyatlar başlayırdı.

Rubin-in məqaləsində diqqəti çəkən başqa bir məqam da Türkiyə ilə Misirin müqayisəsidir.

1967-ci ilin Misiri ilə 2026-cı ilin Türkiyəsini müqayisə etmək ciddi analitik problemlər yaradır.

Misir NATO üzvü deyildi.

Misir regionun ən böyük iqtisadiyyatlarından biri deyildi.

Misir Qərb müdafiə sisteminin bir hissəsi deyildi.

Türkiyə isə NATO-nun ikinci ən böyük ordusuna malik ölkələrindən biridir.

Bu iki ölkəni eyni tarixi şablona yerləşdirmək analitikadan daha çox siyasi mesaj təsiri bağışlayır.

Əsl sual budur:

Əgər sabah hansısa rusiyalı və ya iranlı analitik İsrailin hava bazalarının, müdafiə zavodlarının və hərbi infrastrukturunun vurulmasını “nəzəri ssenari” kimi təqdim etsəydi, Qərb bunu akademik müzakirə hesab edəcəkdi?

Çətin.

Çox güman ki, bunu açıq təhdid kimi qiymətləndirəcəkdi.

Məhz buna görə məsələ Rubin-in şəxsi fikrindən daha böyükdür.

Məsələ müəyyən dairələrdə Türkiyəyə qarşı hərbi qarşıdurma ideyasının getdikcə daha açıq şəkildə müzakirə olunmasıdır.

Bu isə təkcə Türkiyə üçün deyil, bütün region üçün təhlükəli tendensiyadır.

Çünki müharibələr çox vaxt tanklarla deyil, ideyalarla başlayır.

Və bəzən bir məqalə gələcəkdə atılacaq güllədən daha təhlükəli ola bilir.

Elbəyi Həsənli. Sürix

visiontv.az

İştirakçılar üçün müxtəlif əyləncə proqramları, maarifləndirici təlimlər, teatr tamaşaları, ekskursiyalar, peşəkar mütəxəssislərlə görüşlər və konsert proqramları təşkil olunur.

Bakcell-in dəstəyi ilə düşərgənin ikinci günü iştirakçılar üçün süni intellekt və innovasiya mövzularına həsr olunmuş təlim keçirilib. Təlim çərçivəsində uşaqlar müasir texnologiyaların gündəlik həyata təsiri, süni intellektin tətbiq sahələri və gələcəyin peşələri barədə məlumat əldə ediblər. İnteraktiv formatda keçirilən sessiya iştirakçıların rəqəmsal biliklərinin və innovativ düşüncə bacarıqlarının inkişafına töhfə verib.

Bakcell sosial məsuliyyət fəaliyyətləri çərçivəsində gənc nəslin inkişafına və cəmiyyətə dəyər yaradan təşəbbüslərə dəstəyini davam etdirir.

Bakcell haqqında

Bakcell Azərbaycanın ilk və ən böyük özəl telekommunikasiya şirkətidir. Hazırda şirkət üç milyondan çox müştərini yüksəkkeyfiyyətli və sürətli telekommunikasiya xidmətləri ilə təmin edir. Ölkə iqtisadiyyatının qeyri-neft sektorunun ən böyük investorlarından biri olan Bakcell süni intellekt əsaslı innovativ həllərlə Azərbaycanın dayanıqlı inkişafına töhfə verir. 

Bakcell müxtəlif ölkələrdə və sahələrdə fəaliyyət göstərən NEQSOL Holding beynəlxalq şirkətlər qrupunun tərkibində olan Azerconnect Group-a daxildir.

Məlumata görə, məhbuslar beynəlxalq ictimaiyyətin və insan haqları müdafə qurumlarının diqqətini ölkədə artan edam cəzalarına cəlb etmək üçün buna əl atıblar.

Aclıq aksiyası 125-ci dəfədir ki, hər həftənin ikinci günündən başlayaraq 24 saat müddətinə keçirilir.

visiontv.az