XALİDƏ HİCRAN HİKMƏTLİ BEYTLƏR
08.10.2026

4 cildlik “ HİKMƏT XƏZİNƏSİ”, 3- cü cild. İYİRMİ DÖRDÜNCÜ HİSSƏ

Cığır varsa bir dağa, özün də bir cığır sal,

O cığır xatirinə adınla həyatda qal.

                            ***

Olsaydı ağıl əvvəl, axırı olar gözəl,

Ağlın gücü yetərdi bütün işlərə əzəl.

                             ***

Varsa insan qanında bir damcı naxələflik.

Onunla dostluq çəkər çox olsa bir həftəlik.

                              ***

Gər aşiqlik sevdası dolanarsa başında,

Su içib, bal yesən də, dad olmaz damağında.

                              ***

Ağılı verir insana qiymətli dəyəri,

İnsanın hər bir işdə ağılıdır gərəyi.

                               ***

Az qazanıb çox versən, demək ki, gözün toxdur,

Gözü tox olanların həm də əlləri boldur.

                                ***

Bir qarnı ac, bir qarnı tox yaşasan da həyatda,

Bir həqiqət var, hamı eyni yerdə yatar sonda.

                                ***

Demə, sözünü tərsə, irad tutmasın bir kimsə,

Boğazda tikəsi qalan, yenə yeməz ahəstə.

                                  ***

Qaçan adam yıxılsa, yenə yeriməz ahəstə,

Qayğıkeş olmayan baxmaz özünə olsa xəstə.

                                   ***

Başlar yaşdan istəyir, yaşlar da istəyir başdan,

Nə başda yoxdu, nə yaşda, nə umasan adamdan?

                                    ***

Acgöz ilə dostluq etsən, özünü tez-tez yoxla,

Gözütoxla dost olsan, işin olmaz lap çoxla.

                                  ***

Yox dünyada insan licimdə özgə bir məxluq,

Hamı insan şəklində, insanlıq axtarırıq.

                                   ***

Biri desə nağılı, sən də işlət ağılı,

Kimlə şərik olsan da, yaxın qoyma paxılı.

                                   ***

Damın uca, ay qoca, yığdın ömür boyunca,

Ömürə etibar yox, bir qarın ye doyunca.

 

Təzə gümüş qaşıqdır söylənən ağ yalanlar,

Əvvəli çox parıldar, sonralar o paslanar.

                                  ***

Siçovul tələdən qorxub çıxmasa yuvasından.

Gec, ya tez o yuvasında öləcəkdir acından.

                                  ***

Məqsədə doğru yolu bir addım qət etməsən,

Nə var, nə gözlər səni, heç bir zaman bilməzsən.

                                    ***

Olsa könül şərəfnaz, arzu kamı az olmaz,

Ey nazü-nemət görən, gün gələr, bəlkə, olmaz.

                                   ***

Dünyada olsa idi əli düz, gözü toxlar,

Nə qapılar bağlanar, nə olar qıfıl, açar.

                                ***

Bir qəlb əgər bələnsə Allahın o nuruna,

Bir kərə dönüb baxmaz bir özgənin malına.

                                ***

Kim ki vərdiş eyləsə edə əgər oğurluq,

O kəs hətta unudar necə olar doğruluq.

                                ***

İgidlər də əyilir, işlərini əysələr,

"Sağ əli" naxələfsə, kürəyi yerə dəyər.

                               ***

Bax torpaqdan aşağı, çıxsan əgər çox uca,

Bir gün gələcək səndən torpaq duracaq uca.

                                ***

Aqil olan fikrində gər yanılarsa tez-tez,

"İpək qırışır”- deyən bazardan alacaq bez.

                                  ***

Yığsan əgər bir yerə dünyanın hər müşkülün,

O əvəz edə bilməz miskinin bir nisgilin.

                                 ***

Başçılıq" deyil asan, dirildən, dardan asan,

Qaçan səni çağırar, qovmaq da deyil asan.

                                ***

Ədalət və fərasǝt, olsaydılar yan-yana,

Fərasət utanardı, çəkilərdi bir yana.

                                 ***

Arxayın olsan əgər dostundan, sirdaşından,

Dərdi-səri atarsan öz qayğılı başından.

 

Bil, qayğı yükü ilə yüklənsə toplum əgər,

Hansı ölkədə olsa, orda taxtı silkələr.

                              ***

Ey insan, sakini olsaydın uca göylərin,

Yenə həsrətini çəkərdin, yenə yerlərin.

                                ***

Arzusu kam almasa o kəsin ürəyindən,

Əlini üzməlidir həyata keçməyindən.

                               ***

Yalqız insanlar ilə dost olmaq deyil asan,

Onların yalqızlığın gərək ondan alasan.

                                ***

Ay da doğan kimi ulduz olur sağı, solu,

Ayı bulud örtəndə ulduz dəyişir yolu.

                               ***

"Quş ürəkli" insanlar heç zaman olmaz "böyük",

Qəlbi böyük uşaq da yaşından olur böyük.

                                 ***

Bir gün əgər kim açsa zalımlığın qapısın,

O kəs zalım olur ki, unudur öz tanrısın.

                                ***

Bir kağız da sevinir, dahi qələmi görcək,

Çünki adi kağızı o qiymətli edəcək.

                                 ***

Bu dünyadan bezmək də verir cana çox ziyan,

Görmədim peşmanlıqdan sonda fayda qazanan.

                                 ***

İnsanlar cilalandı nifrət, həm mərifətlə,

Kim yedi iki əllə, vermədi tək bir əllə.

                                 ***

Ey Günəşim, tək zərrəndir hər ruha bir qida,

Sonda verdiyini alıb deyirsən,"et vida!"

                                   ***

İnsanların əməli olsa da öz əlində,

Onu da düz işlətmir, bütün gün çək-çevirdə.

                                     ***

Dünyanın var-dövləti qoy olsun axırıncı,

Dərya qədər olsa da, əldə qalmaz bir damcı.

                                 ***

Yediyin bir qarındır, dad olsa da qalıcı,

Bəlkə, indi yediyin olacaq axırıncı.

                                   ***

Acgözlüklə qazanan, qoymur özgə qazana,

Bəzən əcəl qoymayır əl uzada qazana.

 

Tar ilə, kaman ilə munis olarsa qəlbin,

Demək ki, dərd alıbdır qəlbinin hər tərəfin.

                               ***

Daş töksən ətəyindən, yükün yüngülləşəcək,

Daşı töksən də hələ, yaddaş yükü çəkəcək.

                                 ***

Öz varlığın duyan kəs çalışır hey çözməyə,

Özünü unudan kəs başlar səbəb gəzməyə.

                                 ***

Salam-sabahlı adam əgər çox sevilirsə,

Necə sevsinlər, əgər bir salamı vermirsə.

Xalidə Hicran

visiontv.az