Onun əsas çıxışında həmçinin əsas geosiyasi tezis vurğulanıb 'güclü silahlı qüvvənin əsas məqsədi Amerikanı mümkün qədər tez bölgədən çıxarmaqdır'. Əxlaqinin vəzifəyə yüksəlişi təsadüfi kadr qərarı deyil, qeyd etdiyim Tehranın hərbi doktrinasında baş verən tektonik dəyişikliyin məntiqi nəticəsidir. İran müdafiə nazirlərinin İslam İnqilabından bu günə qədərki işlərini təhlil edərək, ölkənin dəyişən prioritetlərini əks etdirən üç fərqli dövrü ayırd etmək olar.

1) Cəbhə komandirləri və alimləri dövrü (1978–1989) Əhməd Mədəni və əfsanəvi Mustafa Çəmrandan Cavad Fəkuri və Məhəmməd Hüseyn Cəlaliyə qədər. Bu dövrdə nazirliyə döyüş komandirləri və akademik xadimlər rəhbərlik edirdi. Əsas diqqət cəbhənin qorunmasına, sağ qalmasına və klassik müharibənin aparılmasına (İran-İraq münaqişəsi) yönəlmişdi.

2) İİKK ilə inteqrasiya dövrü (1999–2017)

Əkbər Türkandan Əli Şamxani, Əhməd Vəhidi və Hüseyn Dehqan kimi ikonik xadimlərə qədər. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Müdafiə Nazirliyinə möhkəm inteqrasiya olunduğu vaxt gəldi. Ordu, İİKK və yeni yaranan sənaye holdinqləri arasında dərin təşkilati inteqrasiya prioritetə ​​çevrildi.

3) Texnoloji Çəkindirmə və Müdafiə İxtisaslaşması Dövrü (2017-ci ildən bu günə qədər) Əmir Xatəmi, Məhəmməd Rza Aştiani və Əziz Nəsirzadənin rəhbərliyi altındakı dövr. Bu tendensiya hazırda gizli raket sənayesindən olan ağır çəkili Mehrdad Əxlaqinin (İran Silahlı Qüvvələrinin ən gizli strukturları olan AIO və SBIG-nin keçmiş rəhbəri) gəlişi ilə zirvəyə çatır. Görünür Mehrdad Əxlaqi raket imkanlarına üstünlük verəcək.

Raket sənayesinin birbaşa nümayəndəsinin nazir vəzifəsinə təyin edilməsi İranın texnoloji çəkindirmə və özünütəmin etmə strategiyasına son keçidini qeyd edir. Tehran diqqətini sırf əməliyyat qoşunlarının nəzarətindən müdafiə təchizat zəncirlərinin fasiləsiz təbiətinə və yüksək texnologiyalı silahlarda idxal əvəzetməsinə yönəldir. Mənim fikrimcə, Əxlaqinin yeni vəzifəsində əsas strateji məqsədlərindən biri raket arsenalının daha da modernləşdirilməsi, mənzilinin artırılması, dəqiqliyinin artırılması və buraxılışdan əvvəlki hazırlıq vaxtının azaldılması olacaq. AIO və SBIG holdinq şirkətlərinin idarə olunmasında geniş təcrübəyə malik yeni nazir İranın müdafiə sənayesini tam beynəlxalq təcrid şəraitində orduya və Müqavimət Oxuna davamlı olaraq təchiz edə bilən qabaqcıl sistemlərin qapalı dövrə sisteminə çevirməyə diqqət yetirəcək.

Pərviz Əliyev

visiontv.az