Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
Səudiyyə Ərəbistanı Tehrana Ənsarullahın vasitəçiliyi müqabilində iranlılara əhəmiyyətli güzəştlər təklif etməklə yanaşı, ABŞ-ın İranın enerji obyektlərinə zərbə endirəcəyi təqdirdə Səudiyyə Ərəbistanının İranın cavab zonasından kənarda qalacağına zəmanət verən bir təkliflə gəldi. Lakin Səudiyyə Ərəbistanının təklifi ABŞ hərbi bazalarının Fars körfəzi bölgəsindən çıxarılmasından tutmuş Körfəz dövlətlərinin İranın Hörmüz boğazı üzərində tam suverenliyini və Fars körfəzindəki hər hansı bir xarici hərbi mövcudluğu rədd etmək hüququnu tanıdığı regional ləğvçi ittifaqın yaradılmasına qədər real strateji güzəştləri əhatə etmədikcə, İran Səudiyyə Ərəbistanına konkret bir şey verməyəcək.
Məncə, bu görüş bölgədə yeni bir mərhələnin başlanğıcını qeyd edir və bu, Körfəz dövlətlərinin İranın onların təhlükəsizliyini və dövlətlərinin mövcudluğunu təmin etmək üçün onunla danışıqlar aparmalı olduqlarını açıq şəkildə qəbul etmələri ilə nəticələnir. Lakin Səudiyyə Ərəbistanı dilemması buradadır ki, Səudiyyə Ərəbistanından sağlam düşüncə nümayiş etdirmək və İranla amerikalılardan uzaqda, maraqlarını təmin edən bir şəkildə danışıqlar aparmaq tələb olunur, halbuki əslində onlarda belə bir qərarı sərbəst şəkildə verməyə imkan verəcək siyasi və hərbi müstəqillik yoxdur.in qorunması üçün etibar etdiyi xarici gücün iradəsindən asılı olmayaraq əsas təhlükəsizlik və müdafiə qərarları qəbul edə bilmədiyi hallarda, mütləq real suverenliyə sahib olmaq demək deyil. Və burada Səudiyyə Ərəbistanı çıxılmaz vəziyyətdədir. Səudiyyə Ərəbistanı neft obyektlərini və iqtisadiyyatını məhv edə biləcək müharibədən xilas olmaq üçün İranla razılığa gəlmək istəyir, lakin belə bir razılaşma qaçılmaz olaraq Amerika maraqları ilə toqquşacaq, çünki İranın istəkləri Fars körfəzində Amerikanın hərbi dominantlığının davam etməsinə radikal şəkildə qarşı çıxır.
Səudiyyə Ərəbistanı iki odun arasında qalıb: amerikalılara etibar etməyə davam edərsə, neft obyektlərini viran edə biləcək İran odu və Vaşinqtonun iradəsindən çıxıb Tehranla razılığa gəlmək qərarına gələrsə, üzləşə biləcəyi Amerika odu. Problem ondadır ki, Səudiyyə Ərəbistanı təhlükəsizliyini Amerikanın qorunması üzərində quran müqavilələr imzalayıb və indi bu qorumanın onun mövcudluğunu təhdid edən səbəbə çevrildiyini aşkar edib.
Pərviz Əliyev
visiontv.az
