Dərin İsrail

30.10.2026

İsraildə keçirilən seçkiləri ilə bağlı bir şeyi anlamaq vacibdir. Əgər Qadi Eisenkot hökumət qurarsa, o, 1948-ci ildə qurulduğu gündən bəri İsrail tarixində Sefard Yəhudisi və ya Mizrahi əsilli ilk baş nazir olacaq (Eisenkot özü Mərakeş əsillidir). İsrail müxalifət partiyalarının hökumət qurmaq və Netanyahunu devirmək üçün əsas namizəd kimi Qadi Eisenkotu irəli sürmək barədə razılığı, təhlükəsizlik və hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərliyi ilə İsrail isteblişmentində Netanyahunun effektiv şəkildə aradan qaldırılması və seçkilərdə uğur qazanmasını təmin etmək üçün Eisenkotun Sefard mənşəyindən istifadə edilməsi zərurəti barədə daha dərin bir fikir birliyini göstərir. Ayrıca, İsrail kəskin demoqrafik dəyişikliklərə məruz qalıb. Sefard yəhudiləri İsrail yəhudiləri arasında ən böyük qrupa çevrilib və təxminən 45% təşkil edir, Aşkenazimdə isə bu rəqəm təxminən 33% təşkil edir, qalan hissəsi isə qarışıq mənşəli və digər qruplar arasında bölüşdürülüb.

Bu, Aşkenazi yəhudilərinin hələ də İsrailin əsas qurumlarını və iqtisadiyyatını idarə etməsinə və dövlətin qurulmasından təxminən 78 il keçməsinə və bir dənə də olsun Mizrahi yəhudisinin baş nazir olmamasına baxmayaraq baş verir. Eisenkotun seçiminin əhəmiyyəti də məhz budur. Mizrahi yəhudiləri tarixən sağçı cinahlara səs veriblər və belə bir konsensusa malik müxalifətin başında Mizrahi əsilli bir şəxsin yer alması görünməmiş bir hadisədir. Görünür, İsrail elə bir mərhələyə qədəm qoya bilər ki, Netanyahunun layihəsi rədd edilmir, lakin Netanyahunun özü devrilir, layihəsi və hərbi və siyasi nailiyyətləri qorunur, lakin bu, İsrail hərbi qurumunun mərkəzindən çıxan və eyni zamanda onilliklərdir İsrailin sağ qanadının əsasını təşkil edən sosial qrupa mənsub olan bir şəxsin rəhbərliyi altında baş verir. Başqa sözlə, İsrail layihəsinin mahiyyətini dəyişdirmədən dünyaya qarşı üzünü dəyişə bilər.

Pərviz Əliyev

visiontv.az