Bir fotonun izi ilə erməni yalanlarının ifşa edilməsi
15.08.2026

Uzun zamandır ermənilərin saxta fotolar ilə beynəlxalq ictimiayyəti manuplyasia etməsi faktları bir bir üzə çıxır. Dəfələrlə biz sübut etmişik ki, ermənilər kino kadrlardan yaxud onlara aid olmayan fotoları uydurma soyqırıma aid kimi təqdim edirlər. Onların əsl simalarını bilməyən xaricilər isə bu fotolara inanırlar. Necə ki, dəfələrlə aşkar etmişik ki, onlar nə qədər yalançı və saxtakarlardır.

Bu gün sizlərə daha bir erməni saxtakarlığını ifşa edən yazı təqdim edirəm. Fotoya diqqətlə baxın. Ermənilər həyasızcasına iddia edirlər ki, guya bu foto 1915-ci ilin 2 sentyabrına aiddir və qatarda erməni uşaqları ailələri ilə birgə Adana şəhərindən “sürgün” edilir. Erməni Soyqırımı Muzey-İnstitutunda sərgilənən bu fotonun üzərinə yazılıb:

“La Passion de la Cilicie, 1919-1922” və “Armenian children of Adana on the deportation train 1915” kimi adları olan fotonun müəllifi kimi də fransız zabiti Paul du Veu qeyd edilir.

 

Şəkilin açıqlaması yoxdur.

Lakin ermənilər yalanlarının barıtını o qədər çox ediblər ki, tarixləri belə düzgün qeyd etməyi düşünməyiblər. 1920-ci ildə ilk dəfə Osmanlı torpaqlarına gələn fransız zabiti 1915-ci ildə bu fotonu necə çəkə bilərdi? Yaxud əgər foto 1915-ci ilə aiddirsə niyə 1919-22-ci illər sürgünü yazılır?

Ciddi alimlər təsdiq edirlər ki, o, dövrün fotolarını çəkən alman zabiti Armin Vegnerin və ya amerikan missiya arxivlərinin əksər fotolarında çəkiliş yeri, şəxs və fotoqraf adı dəqiq göstərilir. Lakin burada erməni yalanı aşkar özünü göstərir, konkretdə fotonu çəkən şəxsin adı rəsmi qeydlərdə yoxdur və adı yazılan fransız zabiti Paul du Veu o dövtdə Adanada ola bilməzdi. Çünki 1915-ci ildə o Fransada hərbi təhsil alırdı və fotonu çəkmək yaş və digər aspektdən onun çəkməsi qeyri realdır.

Bəli, Birinci Dünya Müharibəsi illərində regional köçürülmələr zamanı çəkilmiş fotolar arxivlərdə var və orda etnik kimliyindən asılı olmayaraq təhlükəsiz ərazilərə köçürülən mülki şəxslər əks edilib. Türk, kürd, erməni, laz və digər millətlər qatarda təhlükəsiz ərazilərə köçürülüb, lakin məhz bu FOTO o dövrə aid deyil və erməni uşaqları deyilər.

Orijinal tarixi sənədləşdirmədə bu kadrın "dəqiq erməni uşaqları" olduğunu müstəqil şəkildə təsdiqləyən kənar fakt yoxdur. İndi isə reallıq nədir onu göstərək.

Diqqətlə baxın: vaqonun alt sağ küncündə görünən 438 444 serial nömrəsi və "K.St.E.V." (Kral Prussiya Dövlət Dəmir Yolları) ştamplarıdır. Bu nömrələnmiş vaqonlar 1916–1917-ci illərdə Almaniya tərəfindən Osmanlı cəbhələrinə göndərilən hərbi eşelonların tərkibində idi. Şəklin İrəvan arxivində iddia edildiyi kimi 1915-ci ilin sentyabrına yox, daha sonrakı hərbi daşınmalar dövrünə aiddir. Almanlarda öz növbələrində qatarların və vaqonların şəkillərini çəkərkən yerli əhalinin və mülki qaçqınların kadrlarını lentə alırdılar.

Bu zaman isə yuxarıda qeyd etdiyim ki, bütün millətlərdən olan insanlar təhlükəsiz yerlərə qaçırdılar. Yəni, fotoda yalandan yazılan 1915-ci il hadisələrindən qaçan erməni uşaqları deyil, Osmanlı ərazisində təhlükəsiz yerə köçən müxtəlif millətlərin uşaqlarıdır.

Fotoda uşaqların arxasında cəmi bir neçə sadə torba və vaqonun taxta bortuna bərkidilmiş brezent örtüyü görünür. Uşaqların simasındakı ifadə şiddətli məcburi sürgün obrazını göstərmir, əgər belə olsa idi, onlarınü zündə qorxu və dəhşət hiss edilərdi. Bu foto dövrün hərbi qatarlarında səyahət edən yerli sakinlər üçün xarakterik kadrdır.

Bu konkret fotoşəkil heç bir Alman arxivində erməni uşaqları kimi qeydə alınmayıb. İrəvandakı muzeyi də bu fotonun original neqativinə sahib deyil, fotonun üzərində nə tarix, nə də çəkildiyi yer haqqında orijinal qeyd yoxdur. Şəkil arxivə "anonim” şəxs tərəfindən təqdim edilib və saxta başlıq verilib. İrəvan arxivindəki fotoşəkillərin böyük qismi 1920–1930-cu illərdə Qərb mətbuatından və ya naməlum kolleksiyalardan toplanarkən Anadoludakı bütün qaçqın-vaqon fotoları avtomatik olaraq "erməni köçürülməsi" adı altında qeydə alınıb. Bu bir daha sübut edir ki, ermənilə necə saxtakar və yalançı bir millətdilər.

Prof.Dr. Zaur Əliyev

visiontv.az