Yəhudilər də eyni şeyi missiyasının əvvəlindən güclü yəhudi təsiri ilə əhatə olunmuş Məhəmmədə qarşı da etdilər. Məhəmmədin həyat yoldaşı Xədicənin əmisi oğlu Varaq ibn Maufal yəhudiliyi qəbul etmişdi və ibrani dilində də oxuya bilirdi. Məhəmmədin etibarlı katibi, yazışmalarına cavabdeh olan alim və ən yaxın köməkçiləri Abdullah ibn Salam və Muhmarik də yəhudi idilər. Məhz Mədinədə, yəhudi müəllimlərinin nəzarəti altında, Məhəmmədin davamçılarından ibarət kiçik bir təriqət ciddi bir siyasi qüvvəyə çevrildi. Məhəmmədin göstərişlərini sözbəsöz yerinə yetirməkdən imtina edən inadkarlığından qıcıqlanan yəhudi məsləhətçilər ona qarşı getdikcə daha çox təzyiq göstərməyə başladılar ki, bu da peyğəmbərin qürurunu ağrılı şəkildə yaraladı. Nəticədə, tezliklə bütün sərhədləri aşan yəhudi intriqaları əldə edilən konsensusun pozulmasına səbəb oldu. Bir vaxtlar Mədinənin varlı yəhudi icması Məhəmmədin yeni yaranan hərəkatını qurmaq və onu Bizansa qarşı yönəltmək üçün çox iş görürdü. Mədinəyə hicrətindən sonra şəhərdə yəhudilərin güc və təsiri azalmağa doğru gedirdi.

Digər tərəfdən, peyğəmbərin dpvründə Mədinədə bir çox ərəb yəhudi adətlərini qəbul etmiş və digər şeylərlə yanaşı, uşaqlarını yəhudi müəllimlərinin yanında təhsil almağa göndərmişdi. Bu, sonradan Məhəmmədin ərəblər arasında təkallahlığı yaymasına böyük kömək etmişdi. Mədinədə yəhudilərin əksəriyyəti ticarətlə məşğul idi. Onların arasında dəmirçilər, zərgərlər, şərabçılar və fermerlər də var idi. Tədqiqatçıların fikrincə, Məhəmmədin davamçılarına şərab qadağan etməsinin səbəblərindən biri yəhudi şərabçılarının ciblərinə zərbə vurmaq idi.

Ərəbistan səhralarının sakinləri çoxsaylı xəstəliklərə həssas idilər. Tikinti ustaları olan yəhudilər təpələrdə özləri üçün dəbdəbəli saraylar tikir, beləliklə, səhra sakinlərini təhdid edən müxtəlif xəstəliklərdən qorunurdular. Həmçinin tikinti və kənd təsərrüfatının sirlərinə yiyələnmək Şimali Ərəbistan yəhudilərinə böyük sərvət və şöhrət gətirmişdi.

Yəhudilər üçün sələmçilik sistemi çərçivəsində fəaliyyət göstərmək asan idi. Yəhudilər lombardlarında yalnız qiymətli əşyaları deyil, həm də qadınları və uşaqları girov kimi qəbul edirdilər, bu da defoltdan qorunmaq üçün zəmanət idi. Bu sistem yəhudilərə möhkəm maliyyə vəziyyəti verirdi və bazarı manipulyasiya etməyə və onu öz mənfəətləri üçün istismar etməyə imkan verirdi. Bədrdəki qəti qələbə ilə yəhudi qrupları Mədinədə artıq söz sahibi olmayacaqlarını anladılar. Şairləri müsəlmanları lağa qoymağa və qələbələrinin əhəmiyyətini azaltmağı hədəfləyən fəaliyyətə başladılar. Peyğəmbərə qarşı açıq düşmənçilik edən yəhudi oliqarx klanın əsas təmsilçisi Kəəb ibn əl Əşrəf oldu. Ardınca Peyğəmbər və İslam haqqındakı fəaliyyəti səbəbindən qətlə yetirildi.

Pərviz Əliyev

visiontv.az