XALİDƏ HİCRAN 4 cildlik “ HİKMƏT XƏZİNƏSİ”, 3- cü cild.
09.09.2026

ON ALTINCI HİSSƏ

 

                                                Olsa bir insanın əgər qardaş-bacısı

Mehriban olmasa, qaranlıqda qalası.

 

                           ***

Cahillik suyu düşərsə əgər üstünə,

O təsir edəcək kimlik və mənliyinə                                         

                           ***

Ağlını yetişdir, sən özün böyüdükcə,

Əməlinlə sevindir, hamı xeyir görüncə.

                            ***

Şimşəklər səs salır buludlar toqquşanda,

İki qoçun başı da qaynamaz bir qazanda

                            ***

Ocağın başı isti, qazanda aşın var.

Yeyəndə yada sal, onu da tapmayan var.

                            ***

Tənha gəzən insanın olmasa həmdəmi,

Fikri göylərdədir, orda gəzdirir gəmi.

                            ***
Ey qoca, baxsan gecənin ənginliyinə,

Orada da rast gələrsən öz gəncliyinə.

                            ***

Taleyə inansan, həyatla barışarsan,

İnanmasan ya qəm, ya dəmi daşıyarsan.

                            ***

Qayğısız ömür bənzər yüksüz bir gəmiyə,

Bir mehlə o gəmi də başlar titrəməyə.

                             ***

İnsan dil tapsa da dünya ilə bir ömür,

Dünyasa, insanı gah ağladır, güldürür.

                             ***

Varmı bir kəs əməlində olmaya nöqsan?

Nainsaf oxuna gəldi bir peşman insan,

                             ***

Qeyrət ilə yoğrulsa insanın xəmiri,

Onun iradəsi kəsəcəkdir dəmiri.

                            ***

Tamahdan qoru özünü, harama uyma,

Nə də ki, bir kimsənin babalını yuma.

                            ***

Sən də palaza bürün, öz elinə qarış,

Arşın olan yerdə, neyləyə bilər qarış?

                            ***

 

Çəkəcək hər bir kəs pis əməlin bəlasın,

Şirin can ilə bir gün duyacaq ağrısın.

                             ***

Kim ki yaltaqlıq öyrənir ta uşaqlıqdan,

Həyatda qazancıdır təkcə yaltaqlıqdan.

                            ***

Yetməz heç bir kəsin gücü tək bircə ova,

Ta ki ovu yaradan salmasa tilova.

                             ***

Ayıqkən bilsələr də sərxoşluğun töhmətin,

Şərabı sutək içən itirir öz hörmətin.

                           ***

Şərabın fəsadını bilməsə də sərxoşlar,

Şərabın xarabını da yenə onlar xoşlar.

                            ***

İnsanı gözəl göstərən ağıldır, ağıl,

Bil, qiymətdən düşər, əgər çürüksə taxıl.

                            ***

Torpaqdan soruşsan Günəşə sevgisini,

Sənə deyəcəkdir təkcə öz istəyini.

                           ***

Kim dağ ürəyindən alırsa gücü özü,

Onu əsir etməz hətta tufanın gücü.

                           ***

Dedilər, bostançı hesab-kitab itirib,

Heç demədilər, bağından bir tufan keçib.

                           ***

Nasaz gəmi yan alsa əgər tərsanəyə,

Özü qurtular, mövzu olmaz əfsanəyə.

                            ***

Gülşəndə gülün görüb şad olmasa bülbül,

Meylin salıb özgə gülə, şaddır tazə gül.

                              ***

Dansan gər özünə verilən bir iynəni,

Axtar, tap özün kimi qədir bilməyəni.

                              ***

Yıxıb yax, qəm evində dərdlərin devini,

Görmə, dərd əymişdir qəddi- qamət belini.

                              ***

Al, ey saqi, ver naməni aparsın quşlar,

Yar qəlbi ağlarsa, çəmənzar da qəlb dağlar.

                               ***

Savaşda qalib olmur, əsgər yatsa səngərdə,

Ordu qalib olarmı, əgər yoxsa sərkərdə?

                               ***

Dağ da öz bərkliyinə lap çox əmin olsa da,

Bir parça daşı qopsa, gurultu salır o da.

                               ***

İnsanı qane etmir nə az, nə də ki lap çox,

Çoxun çox xərci olur, azınkısa daha çox.

                               ***

Əgər sənin dünəndə varsa dərin nöqsanın,

Təkrar edərsən, olmasa özünə qınağın.

 

Kim ki dünya mülkünə etdisə artıq nəzər,

Əlindən malı gedər, cahandan edər həzər.

                              ***

Maftun olubsa dostun təkcə xoş əhvalına,

Bacarmaz dözə sənin bir an bərbad halına.

                               ***

Yaş ötdükcə çoxalsa, günahlar birər-birər,

Gəncikən qazandığın hörmət gedəcək hədər.

                              ***

Kiminsə gər könlünə düşsə eşqin səfası,

Hər bir səfanın, əlbət, vardır neçə cəfası.

                              ***

Fikirləri calay vətən gəzdirsə əgər kimi,

Özü olsa da sənlə, sanki batmış bir gəmi.

                              ***

Aşinansa gər qəmin, çəkərsən dərdin cəmin,

Çəksən dərdlərin cəmin, loğman olar gərəyin.

                               ***

Zalımlar bilsə dərdin, işin düşər loğmana,

Fələk çəksə qılıncın, yolun düşər zindana.

                                 ***

Belə keçmiş, ey biçarə, dərmana get dildarə,

Ya yox deyər, ya yetər dərdinə edər çarə.

                                 ***

Hüşyar çəkə dərdü-bəla, biçarə dərddən avarə,

Zalıma əl açar şah da, əgər qalarsa biçarə.

                                  ***

Kimin çardağı bənzər uca, gözəl saraya,

Bil ki, qəlbən xoşbəxtdi, çağırmaz heç haraya

                                  ***

Dərdi başından aşan bir kəsdən soruşsan söz,

San, xəraba kəndə girdin, nə gördün səbr et, döz

 

                          ***

Körpü əgər dağılsa, dostun biri paxılsa,

İstər özü qurtula, başqası batacaqsa.

                          ***

Eşitsən bir acı söz, çalış ona bir az döz,

Deyənin ağzı zəhər, o zəhər səni kəsər.

                           ***

Dolu yağsa başına, zədə dəyər başına,

Paxıl çıxsa qarşına, su qatacaq aşına.

                            ***

Olmaz əgər olarsa, solmaz əgər solarsa,

İnsanlıq da yox olar, birlik, vəhdət pozulsa.

                            ***

Gücü alsa hər insan imanın dərgahından,

Üz döndərərsə bir gün, çıxacaq insanlıqdan.

                           ***

Yol məqsədlə gedilsə, nəyəsə faydası var,

Məqsədsiz gedilərsə, bilinməz bir sonu var.

                             ***

Al təbiət əlindən beş-üç gözəl insanı,

Qalanları viranə qoyacaqdır dünyanı.

                             ***

Aclıqdan bir tülkünün əldən düşərsə canı,

Xoruza cani deyər, eşidəndə sübh banı.

                             ***

Özün getsən yolu tək, lazımdır güclü bilək,

Bilək güclü olanda xəta uzaq gəzəcək.

                             ***

Yolunu getsən qoşa, hirsin gəlməsin cuşa,

Sən yoldaşa ol qardaş, qardaşlıq getməz boşa.

                               ***

Yumruq dəysə başına, ağlın gəlməz başına,

Ta ki başın dəyməsə bir gün əhləd daşına.

                                ***

Çilik-çilik şüşəni sən düzəldə bilməzsən,

O hala düşməmişdən sən qoruya bilərsən.

                                 ***

Ayağın dəyən yerə əllərin dəysə idi,

Ey insan, bu dünya da tamam xərabə idi.

                               

Xalidə Hicran        

 

Visiontv.az