Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
Mərhum Əli Xameneinin dəfn mərasimində əsas iştirakçılardan biri, İranın hazırkı lideri və oğlu Müctəba Xamenei iştirak etməyib. O, faktiki olaraq nə sağdır, nə də ölü olaraq qalır. Rəsmi olaraq, onun xəsarətlərindən sağaldığına, ölkəni idarə etdiyinə inanılır. Lakin reallıq odur ki, Müctəba Xameneinin mövcudluğu hələ də məlum deyil. Əslində, ölkədə hakimiyyət İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun hakim olduğu xuntaya bənzər, struktursuz bir konqlomeratın əlindədir. Məsələ burasındadır ki, Xamenei ölsə belə, onu etiraf etmək və ya heç olmasa onun potensialına şübhə etmək heç kimə, nə İran rəhbərliyinə, nə də xarici oyunçulara, o cümlədən ABŞ-a fayda vermir. Bu, ilk növbədə, İranda ümumilikdə hakimiyyətin legitimliyi ilə bağlı suallar doğurması ilə bağlıdır.
Açıq-aşkar fəaliyyət qabiliyyəti olmayan (və ya hətta ölmüş) Xameneinin ali lider təyin edilməsi taktiki cəhətdən məntiqli idi çünki güc balansı yenidən qurularkən, ən yaxşı seçim məhz belə bir görünməyən liderdir ki, onun adından SEPAH çıxış edəcək. Lakin bu, indi bir qədər problemə çevrilir. İran teokratiyasında Rəhbər təkcə inzibati rol oynamayıb, həm də klan sistemində ARBİTR kimi xidmət edib, son qərarlar qəbul edib və güc balansını qoruyub saxlayıb. Fiziki olaraq məhdud olan Müctəba Xamenei arbitr rolunu oynaya bilər (hətta ölmüş olsa belə). Lakin ali hakim funksiyası diri, sağlam düşüncəli və bacarıqlı bir liderin məsuliyyətidir. Əks təqdirdə, ali rəhbərlik daxilində bütün tarazlıqlar və razılaşmalar son dərəcə qeyri-sabit olaraq qalır və ilk böyük böhran parçalanmaya səbəb ola bilər.
NƏTİCƏ OLARAQ
Əli Xameneinin dəfn mərasimi Müctəba Xameneini istənilən formada diri və ya ən azından müəyyən irəliləyiş əldə edə bilən şəkildə təqdim etmək üçün ideal fürsət idi. Lakin bu baş vermədi. Ya onun vəziyyəti o qədər pisdir ki, heç bir şəkildə təqdim edilə bilməz, ya da ümumiyyətlə sağ deyil, bu halda təqdim edəcək heç kim qalmır. SEPAH üçün isə görünməyən Müctəbanın adından dövləti idarə etməsi asanlaşır.
Pərviz Əliyev
visiontv.az
