Federal Rabitə Komissiyasının çərşənbə axşamı qəbul etdiyi qərar ABŞ-nin süni intellekt təchizat zəncirini casusluqdan qorumaq və kritik texnologiyaların istehsalını ölkəyə qaytarmaq məqsədi daşıyır.

Vaşinqton mümkün fasilələr, məlumat oğurluğu və kiberhücumlar fonunda ABŞ-nin süni intellekt infrastrukturunun təhlükəsizliyini gücləndirməyə çalışır.

Məhdudiyyətlər dördayaqlı və ikiayaqlı robotlara, həmçinin məlumat mərkəzlərini və bərpa olunan enerji obyektlərini elektrik şəbəkələrinə birləşdirən invertorlara şamil olunur.

Federal Rabitə Komissiyası bu avadanlıqların kritik infrastruktur üçün qəbuledilməz kibertəhlükə yaratdığını bildirib.

Qurumun açıqlamasında qeyd olunur ki, bu cihazlar ABŞ-nin iqtisadi və milli təhlükəsizliyinə zərər vura biləcək təchizat zənciri boşluqları yarada bilər.

ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent də xəbərdarlıq edib ki, Çin süni intellekt şirkətlərinin əqli mülkiyyət oğurladığı müəyyənləşərsə, onlar sanksiyalarla üzləşə bilərlər.

Qadağa qlobal robototexnika bazarının təxminən beşdəbirinə nəzarət edən Çinin Unitree şirkətinə birbaşa təsir göstərəcək. Pentaqon bu yaxınlarda şirkəti hərbi strukturlarla əlaqəli qurum kimi təsnif edib.

Unitree qabaqcıl süni intellekt prosessorlarından istifadə etmək üçün Nvidia ilə əməkdaşlığa başlasa da, ABŞ tənzimləyiciləri risklərin qaldığını bildirirlər.

Kəşfiyyat qurumları rəqib dövlətlərin bu robotlardan casusluq və digər məqsədlər üçün istifadə edə biləcəyindən ehtiyatlanırlar.

Komissiyanın məlumatına görə, belə platformalar amerikalıları izləmək, xarici kəşfiyyat xidmətlərinin imkanlarını genişləndirmək və ya robotları uzaqdan ələ keçirmək üçün istifadə oluna biləcək məlumatlar toplayır.

Vaşinqton nadir torpaq elementləri bazarında yaranmış asılılığın robototexnika sahəsində də təkrarlanmasının qarşısını almaq istəyir. Çin bu bazardakı üstünlüyündən geosiyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edir.

Qərar Huawei və Sungrow Power Supply kimi sanksiyalara məruz qalmış Çin şirkətlərinin üstünlük təşkil etdiyi elektrik invertorları sektoruna da aiddir.

Qadağa Avropadakı oxşar tənzimləyici addımlardan və dövlət tərəfindən dəstəklənən kiberəməliyyatlarla bağlı artan narahatlıqdan sonra tətbiq olunur.

ABŞ hakimiyyəti 2023-cü ildə özəl marşrutlaşdırıcıların ələ keçirilməsi ilə Amerika infrastrukturuna hücumların gizlədildiyi Volt Typhoon kampaniyasının təkrarlanmasını istəmir.

ABŞ Müdafiə Nazirliyi artıq Çin istehsalı günəş panellərinin və invertorların alınmasını qadağan edib.

Yeni qaydalar hələ satışa çıxarılmamış modellərə dərhal şamil olunur. Komissiya mövcud məhsulların satış icazələrini geriyə qüvvə ilə ləğv etmək səlahiyyətini də saxlayır.

Mənbələrin məlumatına görə, Çinlə əlaqəsi olmayan təchizatçılara əvvəlki xarici dron qaydalarında olduğu kimi istisnalar verilə bilər.

Pekin qərarı pisləyib. Çinin Vaşinqtondakı səfirliyi ABŞ-ni Çin şirkətlərinə böhtan atmağı dayandırmağa çağırıb və ölkənin öz maraqlarını qorumaq üçün zəruri addımlar atacağını bildirib.

Elçin Alıoğlu

visiontv.az