Koprofagiya və ya hansı heyvanlar nəcis yeyirlər?

02.08.2026

İnsan üçün iyrənc görünsə də, nəcis yemə davranışı heyvanlar aləmində heç də nadir deyil. Elmi dildə buna koprofagiya deyilir. Donuz, toyuq və dovşan bunun ən tanınmış nümunələrindəndir.

Toyuqlar nəcis yeyə bilirlər və maraqlısı budur ki, bu davranış yalnız aclıqla əlaqəli deyil. Eksperimental araşdırmalarda toyuqların qarşılarında alternativ təmiz yem olduğu halda belə nəcis qarışdırılmış yemdən yediyi müşahidə olunub. Toyuqlar təbiətən torpağı və digər substratları dimdikləyərək qida axtarırlar. Nəcisdə qalmış həzm olunmamış dənlər və digər qida hissəcikləri də onları cəlb edir. Bu davranış eyni zamanda bağırsaq mikroorqanizmlərinin və bəzi patogenlərin sürü daxilində yayılmasına şərait yarada bilər.

Dovşanlarda isə koprofagiya normal və vacib həzm mexanizmidir. Onlar sekotrop adlanan xüsusi yumşaq nəcisi yenidən yeyərək bağırsaq bakteriyalarının hazırladığı B və K vitaminlərini, mikrob zülallarını və digər qida maddələrini mənimsəyirlər.

Donuzlar da fürsətçi omnivorlardır və özlərinin, eləcə də başqa heyvanların nəcisini yeyə bilirlər. Donuzlar təbiətdə qidanı burunları ilə eşələyib araşdırdıqları üçün nəcis də daxil olmaqla müxtəlif üzvi materiallarla təmasda olurlar. Nəcisdə qalmış həzm olunmamış qida maddələri onları da cəlb edə bilər. Lakin dovşanlardan fərqli olaraq donuzların koprofagiyaya fizioloji ehtiyacı yoxdur.

Peyin böcəkləri kimi bəzi canlılar üçün isə nəcis birbaşa əsas qida mənbəyidir. Təbiətdə bir canlının tullantısı əslində digərinin qiymətli qidasıdır.

Neandertal

visiontv.az