Hamısı tək klana bağlıdır
27.10.2026

Bu gün israillilər yeni Knesseti seçəcəklər. Əsas intriqa Benyamin Netanyahunun hakimiyyəti saxlayıb-saxlamayacağı və ya rəqiblərinin hökumət qurub-qurmayacağıdır. Tehran üçün təkcə qalib deyil, həm də koalisiyanın tərkibi vacibdir bu, İsrailin İrana təzyiqi nə qədər ardıcıl olaraq davam etdirə biləcəyini müəyyən edəcək. Netanyahu İsrailin təhlükəsizliyini İranın nüvə və hərbi imkanlarının məhdudlaşdırılması ilə əlaqələndirir. Onun siyasəti təzyiqi davam etdirməyi və Tehranın təcili təhlükə kimi qəbul edildiyi təqdirdə güc tətbiq etməyə hazır olmağı nəzərdə tutur. Netanyahunun qələbəsi bu yanaşmada davamlılığın əlaməti olardı, baxmayaraq ki, sonrakı hərəkətlərin miqyası Vaşinqtonun mövqeyindən və regional vəziyyətdən asılı olacaq.

Baş Qərargahın keçmiş rəisi və mərkəzçi Yaşar Partiyasının lideri baş nazirin əsas rəqiblərindən biridir. O, müharibənin idarə olunmasını və aydın strategiyanın olmamasını tənqid edir, lakin İranla barışıq təklif etmir. Eisenkot təhlükəsizliyə sərt yanaşmanın tərəfdarı hesab olunur liderliyin dəyişməsi İranın nüvə arsenalının genişləndirilməsinin qarşısını almaq kimi əsas məqsəddən daha çox qərar qəbuletmə prosesini dəyişdirə bilər.

Keçmiş baş nazirlər Beyahad siyahısında birləşiblər. Bennet təhlükəsizlik məsələsində sağçı baxışlara malikdir və Fələstin dövlətçiliyinə qarşıdır. Lapid mərkəzçidir, eyni zamanda İranın imkanlarını İsrail üçün təhdid kimi görür. Onların bloku ölkənin idarəçiliyini dəyişdirəcəyinə və qurumlara etimadı bərpa edəcəyinə söz verir, lakin Tehrana qarşı məhdudiyyətlərdən imtina etmək öhdəliyini götürmür.

İsrail Beyteynu partiyasının lideri İrana qətiyyətli cavab verməyi müdafiə edir və Netanyahunu kifayət qədər ardıcıl olmayan təhlükəsizlik siyasətinə görə tənqid edir. Liberman Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətdə iştirak etməyi istisna edir, eyni zamanda ərəb partiyaları və ultra-ortodoks fraksiyalarla koalisiyanı rədd edir. Tehran üçün onun güclənməsi gərginliyin azalması perspektivi demək deyil əksinə, Liberman daha sərt xətti dəstəkləyə bilər. Lakin onun koalisiya şərtləri sabit bir hökumətin yaradılmasını çətinləşdirə və qərarların nə qədər tez qəbul edilməsinə təsir edə bilər.

Tehran üçün koalisiya nə üçün vacibdir..?

İsraildə heç bir partiya təkbaşına parlament çoxluğunu təmin edə bilməz. Buna görə də, kiçik partiyalar və blokdaxili fikir ayrılıqları hökumət qərarlarına təsir göstərə bilər. Güc tətbiq etməyə və ABŞ ilə sıx əlaqələndirməyə yönəlmiş koalisiya İran üçün gələcək hücumlar riskini artıra bilər. Nazirlər Kabineti daxilində fikir ayrılıqları qərar qəbul etməyi çətinləşdirə bilər, lakin eskalasiyanı mütləq dayandırmayacaq. Tehran üçün üç siqnal əsas olacaq. İsrailin yeni hərbi əməliyyatlara hazırlığı, Vaşinqtonla koordinasiya səviyyəsi və effektiv diplomatik kanalların mövcudluğu. İran hər bir variantın öz xərclərini daşıdığını qəbul edərək, çəkindirməni gücləndirmək, cavab tədbirləri və danışıqlar yolu ilə təhlükəni azaltmaq cəhdləri arasında seçim etməli olacaq.

Seçkilər İrana İsrail siyasətinin avtomatik olaraq yumşaldılmasını vəd etmir. Əksinə, onlar onun həyata keçirilmə tərzini və əhatə dairəsini müəyyən edəcək. Tehran üçün həlledici amil baş nazirin adı deyil, yeni koalisiyanın sərt xətt üzrə razılığa gəlib-gələ bilməyəcəyi, ABŞ-ın dəstəyini təmin edib-etməyəcəyi və bəyanatları konkret hərəkətlərə çevirə bilib-bilməyəcəyi olacaq. Səsvermənin regional təhlükəsizliyə təsirinin qiymətləndirilməli olduğu meyarlar bunlardır.

Pərviz Əliyev

visiontv.az