Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
İran Çinə neft tədarük edir və bunun müqabilində kənd təsərrüfatından hərbi texnikaya qədər müxtəlif sektorlarda texnologiya və dəstək alır. Bu model iqtisadiyyatı üçün sabit neft tədarükündə və enerji mənbələrinin şaxələndirilməsində maraqlı olan Pekin üçün son dərəcə faydalıdır. Sanksiyalar altında olan Venesuela və Rusiya neftinin itirilməsi nəzərə alınmaqla, diversifikasiya xüsusilə aktualdır. Tehran kimi etibarlı tərəfdaşın itirilməsi təkcə Çinin enerji təhlükəsizliyinə deyil, həm də regiondakı strateji maraqlarına da təhlükə yaradacaq.
Bundan əlavə, Çin İranı Avropa, Afrika və Fars körfəzini birləşdirən logistika marşrutları üçün vacib bir mərkəz kimi görür. Tehranda rejimin daha Amerikapərəst bir rejimə dəyişdirilməsi təkcə mövcud Çin investisiyalarının deyil, həm də strateji dəhlizlərin itirilməsinə səbəb ola bilər. Bu, İran hökuməti ilə sabitliyə və dostluq münasibətlərinə əsaslanan Bir Kəmər, Bir Yol təşəbbüsünün həyata keçirilməsini təhdid edər.
Ümumiyyətlə, Yaxın Şərq Çinin əsas təsir sahələrindən biridir və İranda siyasi təsirin itirilməsi ciddi bir geriləmə olardı. ABŞ İranda rejim dəyişikliyinə nail olarsa, bu, Çinin bölgədəki maraqlarına misli görünməmiş bir təhlükə yaradacaq və təkcə Çinin iqtisadi deyil, həm də siyasi perspektivlərini sual altına qoyar. Vəziyyət mürəkkəbdir.
Bugün bütün qlobal ticarətin 80%-dən çoxu dəniz yolu ilə daşınır. Eksponensial proqnozlara görə, 2050-ci ilə qədər yük daşımalarına tələbat üçqat artacaq.
Kommunikasiyalar üzərində nəzarət qlobal dominantlıq üçün vacibdir. Buna görə də aydındır ki, Trampın bu mübarizəsi bu cür nəzarəti inhisara almaq üçün mükəmməl rasional istəkdən irəli gəlir. BRICS-in mövqeyini zəiflətmək və bu prosesdə Afrikaya logistika çıxışını çətinləşdirmək üçün Avrasiyada xaos yaratmaqda maraqlıdırlar. İran belə genişliyə doğru irəliləmək üçün əhəmiyyətli bir maneədir.
Pərviz Əliyev
visiontv.az
