Azərbaycanın xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri( Milli Parklar, Dövlət Təbiət Qoruqları, Dövlət Təbiət Yasaqlıqları)
Azərbaycanın xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri( Milli Parklar, Dövlət Təbiət Qoruqları, Dövlət Təbiət Yasaqlıqları)
2001-ci ilədək respublikamızın ərazisində ümumi sahəsi 478 000 hektar olan 14 Dövlət Təbiət Qoruğu və 20 Dövlət Təbiət Yasaqlığı mövcud idi. Xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin sahəsi ölkə ərazisinin 4,5 %-ni, dövlət təbiət qoruqlarının ümumi ərazisi isə ölkə ərazisinin cəmi 2,2% -ni təşkil edirdi.
2003-2018-ci illərdə aparılmış işlər nəticəsində qorunan ərazilərin ümumi sahəsi 892 855,55hektara çatdırılmış, o cümlədən, respublikamızda 10 milli park (Şirvan, Hirkan, Altıağac, Ağgöl, Abşeron, Şahdağ, Göygöl, Samur-Yalama, Qızılağac, Akademik Həsən Əliyev adına Zəngəzur Milli Parkları), 11 dövlət təbiət qoruğu və 24 dövlət təbiət yasaqlığı fəaliyyət göstərir. Ümumilikdə, xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri ölkə ərazisinin 10,3 %-ni, milli parklar isə 3,7%-ni təşkil edir.
Milli Parklar - Xüsusi ekoloji, tarixi, estetik və digər əhəmiyyət daşıyan təbiət komplekslərinin yerləşdiyi və təbiəti mühafizə, maarifçilik, elmi, mədəni və digər məqsədlər üçün istifadə olunan təbiəti mühafizə və elmi tədqiqat idarələri statusuna malik olan ərazilərdir.
XÜSUSİ MÜHAFİZƏ OLUNAN TƏBİƏT ƏRAZİLƏRİNİN SİYAHISI
MİLLİ PARKLAR
|
№ |
Milli Parklarının adı |
Yerləşdiyi inzibati ərazi |
Sahəsi |
Yaranma tarixi |
|
1 |
Ordubad |
42797,4 |
2003 |
|
|
2 |
Bakı şəhərinin Qaradağ, Salyan və Neftçala |
63960,5 |
2003 |
|
|
3 |
Ağcabədi, Beyləqan |
17924 |
2003 |
|
|
4 |
Lənkəran, Astara |
40358 |
2004 |
|
|
5 |
Xızı, Siyəzən |
11035 |
2004 |
|
|
6 |
Bakı ş., Əzizbəyov |
783 |
2005 |
|
|
7 |
Quba, Qusar, İsmayıllı, Qəbələ, Oğuz və Şamaxı |
130508.1 |
2006 |
|
|
8 |
Göygöl, Daşkəsən, Goranboy |
12755 |
2008 |
|
|
9 |
Samur-Yalama |
Xaçmaz, Xudat, Yalama |
11772,5 |
2012 |
DÖVLƏT TƏBİƏT QORUQLARI
|
№ |
Dövlət Təbiət Qoruqlarının adı |
Yerləşdiyi inzibati ərazi |
Sahəsi |
Yaranma tarixi |
|
1 |
Lənkəran |
88 360 |
1929 |
|
|
2 |
Zaqatala, Balakən |
47 349 |
1929 |
|
|
3 |
Ağdaş, Oğuz,Yevlax, Qəbələ |
22 488 |
1958 |
|
|
4 |
Salyan, Neftçala |
4657 |
1969 |
|
|
5 |
Zəngilan |
107 |
1974 |
|
|
6 |
Qazax |
9658 |
1978 |
|
|
7 |
Qax |
17381,6 |
1987 |
|
|
8 |
Laçın |
240 |
1987 |
|
|
9 |
Samux |
1686 |
2004 |
|
|
10 |
Bakı və Abşeron yarımadası |
12322,84 |
2007 |
|
|
11 |
Goranboy |
4833,6 |
2008 |
DÖVLƏT TƏBİƏT YASAQLIQLARI
|
# |
Dövlət Təbiət Yasaqlıqlarının adları |
Yaranma tarixi | Yerləşdiyi ərazi | Sahəsi ha | Müdafiə olunan fauna növləri |
| 1. | Laçın | 1961 | Laçın rayonu | 20000 | Bezoar keçi, cüyür,ayı, tetra quşu, kəklik |
| 2. | Korçay | 1961 | Goranboy rayonu | 15000 | Ceyran, tülkü, canavar |
| 3. | Bəndovan | 1961 | Qaradağ rayonu | 4930 | Ceyran Tülkü, prsuq, qu quşu, dalğıc ördəyi |
| 4. | Şəki | 1964 | Şəki Rayonu | 10350 | Şöl donuzu, meşə pişiyi, Bekas, turac |
| 5. | Qusar | 1964 | Qusar rayonu | 15000 | Cüyür, qamış pişiyi, fitçicücə |
| 6. | Qarayazı | 1964 | Ağstafa rayonu | 10000 | Qıqqovul, qaratoyuq, maral, qaban, meşə pişiyi |
| 7. | Şəmkir | 1964 | Şəmkir rayonu | 10000 | meşəpişiyi turc, qıqqovul, kəklik |
| 8. | Gil adası | 1964 | Bakışəhəri, Əzizbəyob rayonu | 400 | Gümüşü qağayı |
| 9. | Bərdə | 1966 | Bərdə | 7500 | Çöl donuzu, çaqqal, tülkü, turac, cüllüt |
| 10. | Zuvand | 1969 | Lerik | 15000 | Bezoar keçi,kaftar, bəbir, Qarapaça, kəklik |
| 11. | Ordubad | 1969 | Naxçıvan MR Ordubad və Culfa rayonları | 27869 | Muflon, Bezor keçi |
| 12. | Qubadlı | 1969 | Qubadlı Laçın rayonu | 20000 | Bezor keçi, cüyür, qaban, ayı, kəklik, turac |
| 13. | İsmayıllı | 1969 | İsmayıllı | 23438,95 | Maral, cüyür, dağıstan turu, bezoar keçi, qarağaça, qaban |
| 14. | Qızılağac | 1978 | Lənkaran | 10700 | Su-bataqlıq quşları |
| 15. | Daşaltı | 1988 | Şuşa | 450 | Cüyür, dələ, çöl donuzu |
| 16. | Qızılca |
1984 |
Gədəbəy rayonu | 5135 | palıd, fısdıq və vələs, cüyür, qonur ayı, çöl donuzu, |
| 17. | Qəbələ | 1993 | Qəbələ rayonu | 39700 | |
| 18. | Arazboyu | 1993 | Zəngilan rayonu | 2200 | Tuqay meşələri |
| 19. | Qax | 2003 | Qax rayonu | 36836 | Qaraçöhrə,ardıc, Qarapaça, maral, Qafqaz Tetrası uralı, bəbir, kafar, cafacar |
| 20. | Arazboyu | 2005 | Naxçıvan MR | 9118 | Araz palıdı, dağdağan, zərif süsən, qıvrımlələk və çəhrayı qutan,ərsindimdik, Saqqalı qartal, qamış pişiyi, manul pişiyi. |
| 21. | Hırkan |
2005 |
Lənkaran və Astara rayonları | 1553 | Qiymətli bitki növləri, Bəbir, cüyür, Talış qırqovulu |
| 22. | Zaqatala | 2008 | Balakən Zaqatala | 6557 | Maral Dağ keçisi |
| 23. | Arpaçay |
2009 |
68911 | Ağır iyli ardıc, gözəl qayışləcək, zərif süsən, Bəbir, safsar, bezoar keçi, Muflon, Xəzər uları,Saqqalı qartal | |
| 24. | Rvarud | 2009 | Lerik rayonu | 510 |
eco.gov.a