Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
İranın siyasi səhnəsinin pərdəarxası danışıqlar istiqamətində kritik bir dəyişiklik baş verdi və rəsmi media bunu gizlətməyə üstünlük verir. Möhsün Rzainin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının yeni katibi təyin edilməsi ilə strateji manevrlərin diqqəti Parlament sədri Məhəmməd Bağır Qalibafdan uzaqlaşdı.
Bu dəyişiklik üçün əsl səbəbləri anlamaq üçün Tehranın daxili siyasi mübarizəsinin gizli dinamikasını açmaq lazımdır. Əvvəlcə Məhəmməd-Bağer Qalibafın əsas danışıqlar aparmaq tapşırığı onun siyasi karyerasını inkişaf etdirmək, sırf daxili praqmatik məqsədlə siyasi karyerasını inkişaf etdirmək məqsədi daşıyırdı. Gələcəkdə prezidentlik kürsüsünü tuta biləcək güclü mühafizəkar namizədlərin çatışmazlığı nəzərə alınmaqla, mühafizəkar blok Qalibafı sistemli ağır çəkili bir qüvvə kimi qəbul edirdi. Uğurlu xarici siyasət iddiası ona mübahisəsiz lider statusunu təmin edəcəkdi.
Lakin bu hesablama koordinasiyalı müqavimətlə qarşılaşdı. Qalibafın mövqeləri eyni anda iki tərəfdən şiddətli hücuma məruz qaldı.
1. İslahatçılar mühafizəkarların texnokratik qanadını nüfuzdan salmaq üçün hər hansı bir səhv hesablamadan istifadə etdilər.
2. Radikal dairələr (ultra mühafizəkarlar) spikerin komandasını həddindən artıq çeviklikdə və Qərblə güzəştə getməyə hazır olmaqda günahlandırdılar. Dönüş nöqtəsi ABŞ ilə Memorandum oldu. Bu sənəd əvvəlcə İslam Respublikasındakı bütün əsas güc mərkəzləri arasında mütləq elitadaxili konsensus əsasında imzalanmışdı. Lakin, onun faktiki səmərəsizliyi aşkar olduqda və tətbiqdə sistemli problemlər yarandıqda, konsensusun memarları özlərini uzaqlaşdırmağı seçdilər. Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasını məsuliyyətə cəlb etmək əvəzinə, bütün siyasi nəticələr və tənqid yükü qəsdən Qalibafın özünə yükləndi.
Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezainin danışıqlar prosesinə nəzarəti öz üzərinə götürməsi ideal inzibati qərar idi. Həm radikallardan, həm də islahatçılardan eyni dərəcədə uzaqda olan bir fiqur olaraq, Rezai məsələni şəxsi deyil, institusional nəzarət çərçivəsində geri qaytardı. Təşəbbüsün bu son ələ keçirilməsi vacib bir işarə ilə təsdiqlənir məsləhətləşmələrin gələcək formatı ilə bağlı Vensdən rəsmi məktub alan Rezai idi. Bundan əlavə, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin Məhəmməd-Bağer Qalibafın Möhsün Rezainin tam dəstəyi ilə əsas danışıqçı olaraq qalması barədə verdiyi açıqlama bu məntiqə tam uyğundur. Nazirin sözlərinə görə, hökumətin ən yüksək səviyyələri arasında konsensus var və razılaşdırılmış məsuliyyət bölgüsü mövcuddur.
Pərviz Əliyev
visiontv.az
