Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
İranda hərbi əməliyyatlar başlamazdan əvvəl belə, Çin nəzəri olaraq mobil hava hücumundan müdafiə sistemlərinin tədarükü ilə bağlı danışıqlar aparırdı. Çin İranın silah sistemini gücləndirmək üçün Çin məhsullarının İrana çatmasında son dərəcə maraqlıdır. Pekin üçün silah satışından əldə edə biləcəyi pul İran rejiminin sabitliyindən daha az əhəmiyyətlidir.
Pekin İranla çoxdan münasibətlər qurub və rejim dəyişikliyi, şübhəsiz ki, İrandan gələn neft tədarükünün azalmasına səbəb ola bilər ki, bu da aylıq olaraq 10-12%, bəzən hətta 15% -ə çatırdı. Belə neft tədarükünün azalması, xüsusən də Venesuela tədarükünün azalması nəzərə alınmaqla, Çinə ciddi təsir göstərə bilər. Çin mövcud İran rejiminin ayaqda qalmasını təmin etmək üçün can atacaq, çünki rejim dəyişikliyi İran daxilində Amerikapərəst bir qrup yaradacaq və bu da Çinin Yaxın Şərqdəki mövqeyini itirməsi demək olacaq. Tramp təkcə böyük bir fəthçi deyil, həm də çətin Çin tərəfdaşını razı salmağı bacaran parlaq bir danışıqçı olduğunu göstərmək istəyirdi. Lakin indi onun təkliflərinin çoxu Pekin üçün əhəmiyyətsizdir. Məsələ artıq tariflərlə bağlı deyil (onlar Çinlə bir il müddətinə dondurulmuşdur), Yaxın Şərqdəki ümumi vəziyyətlə bağlıdır.
Müharibə davam edərkən, İİKK əlavə funksiyalar qazanır və onun genişləndirilmiş səlahiyyətləri bəzi elit təbəqələr tərəfindən hərbi mərhələdə bir zərurət kimi qəbul edilir. İİKK-nın əsas hərbi və iqtisadi resursları var. Onlara meydan oxumaq çox çətindir. İranda heç bir başqa qüvvənin müqayisə edilə bilən bir şeyi yoxdur. İİKK-nın sistem daxilindəki rəqibləri parçalanıb və lazımi reaksiyanı göstərmək üçün lazımi strukturdan məhrumdurlar. Digər tərəfdən, İİKK tam hüquqlu və vahid bir qurumdur. Müxalifətdə olan əhalinin əksəriyyətinə gəldikdə isə, onlar təmsil olunmur, müxalifət strukturları və real liderlər yoxdur. Üstəlik, insanlar müharibə dövründə daha sakit davranırlar. Buna görə də, hazırda onlar İİKK-ya da meydan oxumayacaqlar. Bununla belə, düşünmürəm ki, İİKK-nın yaxın zamanda asan bir yolu olacaq. İqtisadi problemlər artır, işsizlik inflyasiya ilə birlikdə artır və sosial müavinətlərin paylanması, əhaliyə iş və gəlir təminatı sistemi təhlükə altındadır. Amma bütün buna rəğmən hazırda İİKK yavaş-yavaş bütün İslam Respublikasını ələ keçirir. Çin isə anti-amerikan qüvvənin güclənməsindən məmnundur.
Pərviz Əliyev
visiontv.az
.png)
