İran rejimi daimi internet kəsintisi üçün avadanlığı Çindən alıb
26.05.2026

Gunaz TV-nin məlumatına görə, İran dövlət televiziyasının keçmiş rəhbəri və hazırda Ali Kiberməkan Şurasının üzvü olan Məhəmməd Sərafraz bildirib ki, İran rejiminin bir hissəsi Çin modelindən ilham alaraq qlobal interneti geniş ictimaiyyət üçün məhdudlaşdırmaq, onu yalnız seçilmiş və nəzarət olunan qrupların istifadəsinə vermək istəyir.

Sərafraz bazar günü Faraz internet qəzetinə müsahibəsində deyib ki, İran rejimi “daimi internet kəsintisi” üçün lazım olan texniki avadanlıqları Çindən satın alaraq ölkəyə gətirib.

O izah edib ki, Çində qlobal internet geniş ictimaiyyət üçün açıq deyil və yalnız məhdud çərçivədə müəyyən qruplara təqdim olunur. Sərafraz, Çində “Nikan sistemi” adlandırdığı modelə işarə edərək bildirib ki, belə bir mexanizmin əsas məqsədi “hakimiyyətin narrativinin” cəmiyyətə tam hakim olmasıdır.

O həmçinin Ali Kiberməkan Şurasında təmsil olunan operatorları “Pro internet” kimi tanınan layihənin arxasındakı əsas qüvvələrdən biri adlandırıb və deyib ki, internet məhdudiyyətlərindən qazanan tərəflər “bir gün VPN satır, başqa gün isə Pro internet.”

Sərafraz Ali Kiberməkan Şurasını da səmərəsiz qurum kimi qiymətləndirərək bildirib ki, internetin kəsilməsi nə kiberhücumların qarşısını alıb, nə də rəsmilərə qarşı sui-qəsdləri dayandırıb. Əksinə, onun sözlərinə görə, bu siyasət bizneslərin məhvinə, internetə çıxışda ayrı-seçkiliyin dərinləşməsinə və cəmiyyətin psixoloji təhlükəsizliyinə daha ağır zərbə vurub.

Bu arada, dünyada internetə çıxışın monitorinqini aparan NetBlocks bazar günü bildirib ki, İranda internet kəsintisi artıq 86-cı gününə daxil olub və 2040 saatdan çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, əhalinin böyük hissəsi hələ də qlobal internetə çıxışdan məhrumdur.

NetBlocks bu barədə açıqlamasında yazıb: “Bu arada, ağ siyahı ilə seçilmiş internet çıxışı olan istifadəçilər İrandakı həyatla bağlı dünyaya süni və nəzarət olunan görüntü təqdim edirlər.”

Bu açıqlamalar İran rejiminin informasiya axınını daha sərt nəzarət altına almağa çalışdığı ilə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib.

visiontv.az