Təsadüfən müşahidə möhtəşəm bir tibbi inqilabın təməlini qoydu
05.10.2026

1928-ci ildə Aleksandr Flemingin laboratoriyasında təsadüfən apardığı sadə bir müşahidə bəşəriyyət tarixini kökündən dəyişdirəcək möhtəşəm bir tibbi inqilabın təməlini qoydu. O, təsadüfən açıq qalan qabda inkişaf edən yaşıl küfün ətrafındakı bir çox yaygın bakteriyanı məhv etdiyini, xüsusən də insanlara sıkça yoluxan təhlükəli mikrobları öldürdüyünü heyrətlə fərq etdi. Bu yeni və son dərəcə heyecan verici maddənin gücünü görən Fleming ona ilk olaraq sadə və səmimi bir ad – "küf suyu" qoydu.

Lakin bir neçə ay sonra bu unikal maddənin elmi və tibbi əhəmiyyətini nəzərə alaraq adını dəyişdirdi və onu əbədiləşdirəcək "penisilin" adını verdi. O dövrdə bu böyük kəşf hələ dərhal lazımi diqqəti görməsə də, illər sonra elm adamlarının səyləri ilə minlərlə insanın həyatını xilas edən dərman vasitəsinə çevrildi. Bakterial infeksiyaların qarşısının alınmasında dönüm nöqtəsi olan bu möcüzəvi antibiotik saysız-hesabsız ölümcül xəstəliklərin müalicəsini mümkün qıldı. Flemingin illər əvvəl təsadüfən gördüyü o yaşıl küf ləkəsi tibb elmində tamamilə yeni bir ERA – antibiotiklər dövrünün başlanğıcını elan etdi.

Bu elm adamının səbirli tədqiqatları və əzmkarlığı sayəsində tibb dünyası heç vaxt olmadığı qədər güclü bir müalicə vasitəsi qazandı. Əldə edilən bu uğur illər keçdikcə tibb sahəsində çalışan digər elm adamlarına da yeni tədqiqatlar aparmaq üçün böyük ilham mənbəyi oldu. Elm tarixində edilən hər kiçik təsadüf və səbirli səy düzgün qiymətləndirildikdə necə qlobal miqyasda böyük bir möcüzəyə çevrilə bilərdi. Məhz bu əvəzsiz və həyat qurtaran kəşf Flemingə haqlı olaraq 1945-ci ildə Fizyologiya və Tibb üzrə Nobel mükafatını qazandırdı. Bu gün hər dəfə sadə bir infeksiyadan sağalandıqda, əslində tarixin bu unudulmaz elmi zəfərinə və Flemingin o böyük kəşfinə borcluyuq.

İbrahim Nəbioğlu

visiontv.az