XALİDƏ HİCRAN HİKMƏTLİ BEYTLƏR
05.10.2026

4 cildlik “ HİKMƏT XƏZİNƏSİ”, 3- cü cild. İYİRMİ ÜÇÜNCÜ HİSSƏ

Tikilsə damın uca, ora çıxarmı qoca?

Boya boy verir qoca, qoca damdan da uca.

                            ***

Bostançı, var bostanın, sat, bazarın babatdır,

Əlində ixtiyar var, əməli düzə çatdır.

                             ***

Yol var, yollardan uzun, ömür var, yoldan uzun,

Elə ömür gördüm ki, ölüm ömürdən uzun.

                             ***

"Hisləri sahibsizsə", insan olur qayğısız,

Ayaq üstə durmaq istəyən neylər ayaqsız?

                              ***

Əyildikcə əyilir qeyrətini itirən,

Əzildikcə bərkiyir vicdandan əl üzməyən.

                               ***

Vicdandan əl üzənlər əyiləndə düzəlməz,

Vicdanı unutmayan əyri bir yola dönməz.

                                 ***

Kimin pisliyi dildə, kiminki əməlində,

Pislik edəndən uzaq dur, olmazsan fövqündə.

                                 **

Hər canlı maşına bənzər, həm içi, həm çölü,

Canlısı can alandır, təkcə məsumdur ölü.

                            ***

Olmasaydı dünyada yaxşı ilə pis fərqi,

Dil, göz söz axtarardı, anlaya bilə fərqi.

                            ***

Şüfrəyə gül qoyurlar daha gözəl görünsün,

Ürəyin şad deyilsə, o gül çətin öyünsün.

                            ***

Ətraf dolu insanla, çoxu tək və tənhadır.

Çünki insanlar yaxın, "insanlıq"uzaqdadır.

                             ***

Doyumsuzdur insanlar aldığı hər bir daddan,

Var olandan çox yeyir, göz doymur yenə daddan.

                             ***

Allaha inamında varsa bir azca "bəlkə",

Özün alim olsan da, ağlın böyüməz yekə.

                            ***

Bu həyatda olsaydı əgər ömür ağacı,

Hansı ağac yaşılsa, hamı baxar qıyqacı.

                          ***

İnsanın zinətidir, gər olsa işgüzarlıq,

İş olmasa, alim də edər bir gün aşpazlıq.

                           ***

Başmaq cırılsa da, gərək yorulmasın ayaq,

Məqsədə gedən yolda başa o olur dayaq.

                           ***

Əgər desən ki, yoxdur bu dünyada xeyirxah,

Onda sən bir dayanıb diqqətlə qəlbinə bax.

                             ***

Əcəl atını sürür, nə dəcəldir bu əcəl,

Ya yorğan-döşəkdə, iş başında xəcil edər.

                             ***

Əzizlə acizləri, bəzən bu da gərəkir,

Çünki güclü həm özün, həm özgə yükün çəkir.

                              ***

Bu dünya bazarı da yaman olub bahalı,

Kimdə iman yoxdur, ləllə dolub xaralı.

                               ***

Mənasız bir ömür deyilən heç zaman olmur,

Kimin özü, ya kimsə bu hala səbəb olur.

                                ***

Yaş olsa işə uyğun, canın da olmaz yorğun,

Şələ alsan belinə, ümid ola dizinə.

                                 ***

Çox təcrübə qazansan sevdiyin bir peşədən,

Onda xeyir görərsən qərar verdiyin işdən.

                              ***

Bir əcəlin son nöqtəsi qoyulmasa hərgah,

O kəsin son nəfəsi canın tərk etməz, İllah.

                               ***

Dağ dalanda fikirə, duman dolur fikirə,

Dağ dözəndə bu hicrə, o da dözür bu cəbrə.

                               ***

Dağ da əl atır səbrə, səbrli gec gedər qəbrə,

Səbirsizlik edənlər düşərlər özgə fikrə.

                               ***

Yol olsa uzun-uzun, gedən görəcək sonu,

Öz yerində dayansan, nə əvvəli, nə sonu.

                               ***

Buzovu bağlasan sən, gərək qulluq edəsən,

O çəkdiyi cəfanı onunla bir çəkəsən.

                                ***

Bir ömür yaşasa da, hərə bir cür yaşayır,

Kimi özü yaşayır, kimi özgə daşıyır.

                                ***

Başmağı dar olanın öz ayağı ağrıyır,

Özgə halına yansan, qəlbin onla ağlayır.

                                 ***

Varsa gözün önündə həyatdan küsən biri,

O kəs sanki ölüdür, nəfəsi qalıb diri.

                               ***

Bu həyat bağçasının çoxdur gülü, gülşəni,

Könlünü xoş edəmmir ora hər bir gələni.

                               ***

Ol özünə aşina, bəla gəlməz başına,

Yoxsa görəcəksən ki, su qatdılar aşına.

                               ***

Sözə baxan olmasa, şah əl atar şeypura,

İşi düz gətirməsə, qıçı düşər çuxura,

                                ***

Oğul naxələf çıxsa, ümid qalar kor qiza,

Qazanda yemək yoxsa, ümid qalar qarpıza,

                                 ***

Yoxsa sözün kəsəri, olmaz onun bəhəri,

Atı çapmaq istəsən, gərək ola yəhəri.

                                ***

Sevgidə var iki yol, biri sədaqət yolu,

Gedənlər vəfalısa, geri dönür o yolu.

                              ***

Hər yaşın öz gözəlliyi, gərək onu biz bilək,

Yaş vermirsə özəllik, biz ondan nə gözləyək?

                               ***

Uşaqsan uşaqikən, cavansan cavanikən,

Elə də gənclər var ki, qocalır ta gəncikən.

                                ***

Oğul çıraq yandırır, istisi can qızdırır,

Qəlbi gözəl olsa, hamı başına yığılır.

                                ***

Qızın yarın, yoldaşın, ocağın, həm aşın,

Qızın olmasa əgər, yüz oğulla tənhasın.

                                ***

Oğul noğul, oğul doğ, düşmənin həvəsin boğ,

Oğulsuz olsa damın, hürüyən it olar çox.

                                ***

Qəlb pərişan olanda, qəlb qırıq qəlb daşına,

Qəm yığılsa başına, bəla olar başına.

                                  ***

                                               Ömür gəldi-gedərdi, qədər bizə belədi,

Kimə nə oldusa, bil, öz-özünə elədi.

                                 ***

Tale nədir, nədir bəxt, sənə həyandır hər vaxt,

Ya qaldırır göylərə, gah da çırpar yerə baxt.

                                 ***

Bəzən çirkin bildiyin, gözəli yada salar,

Elə gözəl vardır ki, çirkindən betər olar.

                                  ***

Bir damcı kim işlətsə bir özgənin ətrindən,

Üzünü görməsən də, tapırsan o ətrindən.

                                   ***

Damından gəlsə tüstü, o da həyat rəmzidir,

Ocaq yanmasa, gözlə, tüstü onun əzmidir.

                                   ***

Balışla bir yastığın fərqi olduğu qədər,

Qanda olsa nə qədər, onlar qədər dəyişər.

                                    ***

Kədərdən axır sevinc, bacar onu seçməyə,

Nifrətə məhəl qoyma, üzün çevir sevgiyə.

                                  ***

Üz-gözünü bəzərsən bir məclisə gedəndə,

Söz-söhbəti də bəzə, barı üst-üstə düşə...

 

Xalidə Hicran

visiontv.az