Yerdən kənar sivilizasiya varsa onları necə tapa bilərik?
28.06.2026

Kainat nəhəngdir — yalnız bizim qalaktikamızda yüz milyardlarla ulduz var. Bəs bir yerlərdə başqa ağıllı varlıqlar varsa, onları necə aşkar edərik?

Alimlərin əsas üsulları:

1. Radio siqnalları — Kosmosdan gələn “süni”, qaydalı dalğaları dinləyirik (SETI). Təbii səs-küydən fərqlənən siqnal texnologiyanın izi ola bilər.

2. Biosiqnaturalar — Uzaq planetlərin atmosferində oksigen, metan kimi qazlar həyatın izi sayıla bilər.

3. Texnosiqnaturalar — Süni işıqlar, sənaye çirkliliyi, lazer impulsları sivilizasiyanın “barmaq izidir”.

4. Nəhəng qurğular — İnkişaf etmiş sivilizasiya ulduzunu enerji üçün Dyson sferi ilə bürüyə bilər; bu, ulduğun işığını qeyri-adi tutqunlaşdırar.

5. “Sızan” siqnallar — Biz onilliklərdir TV, radar dalğalarını kosmosa sızdırırıq. Onlar da edirsə, aşkar bilərik.

Tarixdə bir neçə dəfə “bəlkə də onlardır?” anı yaşanıb. Ən məşhuru 1977-ci ildə tutulan “Wow!” siqnalıdır — o qədər güclü və qeyri-adi idi ki, alim kağızın kənarına “Wow!” yazıb. Lakin siqnal bir daha təkrarlanmadı və mənbəyi bu günə qədər sirr olaraq qalır. Daha yaxınlarda isə ən yaxın ulduzumuz Proksima Sentavridən gələn BLC1 siqnalı həyəcan yaratdı, sonradan onun Yerdəki texniki səs-küy olduğu məlum oldu. Yəni hələ ki “təsdiqlənmiş” cavab yoxdur, amma axtarış davam edir.

Bonus iddia: Bəzi alimlər deyir ki, biz onları tapa bilmiriksə, ola bilsin ki, hələ “kosmik körpəlik” dövründəyik — texnologiyamız o qədər ibtidaidir ki, inkişaf etmiş sivilizasiya üçün biz quru üzərindəki qarışqalar kimiyik. Onlar bizi görür, sadəcə danışmağa dəyər bilmir. Bu fikrə “Zooparkı hipotezi” deyilir: bəlkə Yer kainatın qorunan təbiət rezervatıdır.

kosmologiya

visiontv.az