Bağla
Axtarış sözünü daxil edin
Təkcə xristianlar deyil, həm də yəhudilər (xüsusən də ən böyük və ən varlı İspan diasporu) 1492-ci ili və ondan sonrakı dövrü xüsusi coşğu ilə gözləyir, (İspanca-millenium) və Məsihin yaxınlaşmasını inamla proqnozlaşdırırdılar. Tarixçi-filosof Gerşom Şolem qeyd edir ki, Bəzi Kabbalistlər Qurtuluşun başlanğıcını məhz 1492-ci il elan etdilər. Lakin reallıq məyusedici oldu. 31 mart 1492-ci ildə İspaniya kralları Ferdinand və İzabella bir fərman verdilər və bu fərmana əsasən iki krallıqda, Kastiliya və Araqonda xristianlığı qəbul etməyən bütün yəhudilər qanunsuz elan edildi və üç ay ərzində İspaniyanı tərk etmələri əmr edildi. Beləliklə, tez bir zamanda azadlıq və hökmranlıq ümidi (bu vaxta qədər yəhudilər həqiqətən də İspaniya krallığının güc strukturlarına o qədər dərindən nüfuz etmişdilər ki, artıq hakimiyyəti ələ keçirməyi xəyal edə bilirdilər) qovulmaya çevrildi.
Bu acınacaqlı xəbər, İspaniya hakimiyyətinin həmin il yəhudilərə getmələri üçün verdiyi son tarix olan 2 avqustun kədərli simvolizmi ilə daha da ağırlaşdı. Bu tarix Qüdsdəki birinci və ikinci məbədlərin dağıdılması günü olan Tişa B'Av-a təsadüf edirdi. Həmçinin, bu, Xristofor Kolumbun öz tarixi səyahətinə çıxması planlaşdırılan gün idi. Əlbəttə ki, kral cütlüyünün özləri fərmanlarına heç bir mistik və ya simvolik məna verməmişdilər. Kral cütlüyünü belə bir qətiyyətli addım atmağa məcbur edən, necə deyərlər, öz nəzarətlərindən kənar hallar idi. Kral fərmanında yəhudilərin qovulmasının səbəbi kimi "yaxşı xristianları" korlamağa yönəlmiş dağıdıcı fəaliyyət göstərilmişdi.
Digər yəhudilər inkvizisiyanın çağırışını qəbul edərək müharibə ilə cavab verdilər. Onlar xristianlığı qəbul edən həmvətənlərini təqib etdilər və öldürdülər. Yeri gəlmişkən, yəhudilər xristianların saleh insan kimi hörmət etdiyi və sonradan müqəddəs sayılan inkvizitor Pedro de Arbuesi də öldürdülər. Araqonun bütün nəcib yəhudi ailələri vəhşicəsinə qətldə (əsasən maliyyə dəstəyi ilə) iştirak etdikləri üçün bu, hakimiyyətə qarşı açıq-aşkar bir üsyan idi. Sonuncu cinayət isə son böyük bir ajiotaj yaradan Toledodan olan körpə bir oğlanın öldürülməsi oldu. Cinayət işi materiallarına və məşhur əfsanələrə görə, 1491-ci ildə Toledoda bir qrup yəhudi dörd yaşlı bir uşağın ritual qətlinə görə ağır işgəncələrdən sonra tonqalda yandırıldılar. Onlar əvvəlcə Simon adında 4 yaşlı körpəni Məsihin məruz qaldığı bütün işgəncələrə məruz qoydular, sonra çarmıxa çəkib ürəyini çıxartmışdılar.
P.S. Tablo məhşur Giovanni Gasparronun 'Müqəddəs Simonun Qurban edilməsi' adlı əsəridir.
Ardı var
Pərviz Əliyev
visiontv.az
