ABŞ vasitəçiliyi ilə növbəti dəfə Cenevrədə Rusiya–Ukrayna danışıqları keçiriləcək. Bu görüşlər Ukraynanın cəbhə xəttində müəyyən irəliləyişlər əldə etdiyi bir mərhələyə təsadüf edir. İndiyə qədər baş tutan danışıqların demək olar ki, hamısı əsasən Vladimir Putinin qeyri-konstruktiv və maksimalist mövqeyi səbəbindən nəticəsiz qalıb.

İran Azərbaycanın ikinci Qarabağ müharibəsindən sonra regionda yaratdığı siyasi nizamı qəbul etməyərək müxtəlif üsullarla Azərbaycana təzyiq etməyə başladı. Heç bir təzyiq nəticə verməyərək, Tehranda Azərbaycan səfirliyinə qarşı silahlı terror həyata keçirdi.

Münhen Təhlükəsizlik konfransında Almaniya kansleri Friedrich Merz daha aydın və konkret çıxış edərək yeni dünya siyasi nizamında ölkəsinin mövqeyini ortaya qoydu. Bu çıxış müəyyən mənada Avropa İttifaqı üçün yeni siyasi-hərbi konsepsiyanın konturlarını da müəyyənləşdirdi.

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın seçkilərə qədər Azərbaycanla yekun sülh müqaviləsinin imzalanmasını hökumət proqramına daxil etməsi həm daxili, həm də xarici auditoriyaya hesablanmış addım kimi qiymətləndirilməlidir. Bu, ilk növbədə Vaşinqtona mesajdır ki, rəsmi İrəvan sülh gündəliyinə sadiqdir və prosesi sürətləndirməyə hazırdır.

Ötən ilin avqustun 8-də Azərbaycan və Ermənistan arasında Vaşinqtonda sülh paraflanmasının imzalanması, həmçinin TRİP layihəsi ilə bağlı üçtərəfli razılaşmanın əldə edilməsi bu prosesin əsası qoyuldu.

Ermeni separatçı və hərbi cinayətkarların ömürlük cəzaya məhkum edilməsi ədalətli və beynəlxalq hüquqa uyğundur. 30 il Azərbaycana qarşı işğal və separatçı fəaliyyət göstəriblər. Bundan əlavə, insanlıq əleyhinə kifayət qədər cinayətləri sübut olunub. Bu, Azərbaycanın daxili işidir. Heç bir dövlət bu məsələ ilə bağlı Azərbaycana irad tuta bilməz.

Türkiyədə ABŞ–İran arasında keçirilməsi planlaşdırılan görüş Tehran tərəfindən faktiki olaraq pozulub. Halbuki ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkof regiona səfər etmiş, İran prezidenti Məsud Pezeşkian isə Vaşinqtonla danışıqlar aparılması üçün sərəncam imzalamışdı. Buna baxmayaraq, proses SEPAH tərəfindən sabotaj edilir.

ABŞ və İran arasında danışıqlar prosesinin Türkiyədə keçirilməsi Ankaranın Yaxın Şərqdə geosiyasi mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirir. Türkiyənin bu prosesə ev sahibliyi etməsi regional vasitəçi rolunu möhkəmləndirir. Xüsusilə, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yanvarın 27-də ABŞ prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparması və ardınca İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçının Ankaraya səfəri tərəflər arasında vasitəçilik missiyasının artıq praktik mərhələyə keçdiyini göstərir.

Türkiyə İran və ABŞ arasında vasitəçilik missiyasını həyata keçirə bilər. Ötən gün Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ prezidenti Donald Trampla telefon danışığı aparıb. Demek olar ki, Ankara artıq vasitəçiliyə başlayır. İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçinin Türkiyəyə səfəri gözlənilir. Bu təmaslar Ankaranın prosesdə aktiv rol almaq niyyətindən xəbər verir.

Rusiyanın Ukraynada yeni ərazilər işğal edə bilməməsi onu Əbu-Dabidə daha praqmatik danışıqlar masasına əyləşməyə məcbur edib. Hazırda Rusiya nə Kupyansk, nə də Pokrovsk istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş əldə edə bilir. Digər cəbhə xəttlərində də hücum potensialı zəifləyib, ciddi canlı qüvvə və texnika itkiləri verilir. Bu vəziyyət danışıqlar prosesində Rusiyanın mövqeyinə birbaşa təsir göstərir.

İranda rejimin dəyişdirilməsi və ya mövcud siyasi kursdan tam imtina etdirilməsi ABŞ üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu siyasət 1979-cu ildə R. Xomeyninin rəhbərliyi ilə baş verən inqilabdan sonra formalaşıb və bu günədək davam edir. Rəsmi olaraq “İslam İnqilabı” adlandırılan proses əslində şiə məzhəbi ideologiyası ilə sintez olunmuş fars millətçiliyinin məhsuludur. Sözügedən ideologiyanın əsas məqsədi Yaxın Şərqi nəzarət altına almaq və İran imperiyası iddiasını bərpa etmək olub. Məhz bu strategiyaya uyğun olaraq İran müxtəlif regionlarda proksi qüvvələr yaradaraq təsir dairəsini genişləndirməyə çalışıb.