Peyk naviqasiyası ilə istiqamətləndirilən raket İranın regional arsenalının əsas zərbə vasitələrindən birinə çevrilib. Son əməliyyatlar göstərir ki, İran qüvvələri bu raketləri getdikcə daha mürəkkəb yaylım atəşlərində tətbiq edir, müxtəlif uçuş marşrutlarını, dəyişən sürətləri və trayektoriyanın qəfil düzəlişlərini birləşdirir.

Əvvəlki İran raketlərindən fərqli olaraq, “Xeybər Şekan” bərk yanacaqla işləyir və buraxılışdan əvvəl uzunmüddətli yanacaq doldurulmasına ehtiyac duymur. Raket əvvəlcədən mobil yük avtomobillərinə yerləşdirilə bilər. Bu isə buraxılış bölmələrinə ərazi üzrə sürətlə yayılmaq və ABŞ-la İsrail aviasiyasının raket mövqelərini aşkar edib məhv etmək cəhdlərini çətinləşdirmək imkanı verir.

Bəzi modifikasiyalar uçuşun son mərhələsində ayrıca kiçik mühərriklə təchiz edilmiş ayrılan döyüş başlığından istifadə edir. Saatda təxminən 9600 kilometr sürətlə hərəkət edən bu hissə hədəfə yaxınlaşarkən trayektoriyasını dəyişə bilir və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin izləmə və tutma prosesini qəsdən mürəkkəbləşdirir.

Tehran manevr edən ballistik raketləri yüksək sürətli hücum dronları və idarəolunmayan raketlərlə birlikdə tətbiq etməklə radar operatorlarını çaşdırmağa hesablanan doyurma taktikasından istifadə edir. Son zərbələr əsasən ABŞ hərbçilərinin yerləşdiyi regional bazalara, yaşayış zonalarına və erkən xəbərdarlıq radarlarına yönəlib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığının keçmiş rəhbəri, istefada olan general Cozef Votel bildirib ki, İran döyüşlərin gedişini diqqətlə izləyir, nəticələrdən dərs çıxarır və ABŞ müdafiəsini yarmağın yollarını axtarır. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində inkişaf etdirilmiş dron, raket və reaktiv yaylım sistemləri üzrə ciddi təcrübəyə malikdir.

“Xeybər Şekan”ın əsas üstünlüklərindən biri də istehsal xərclərinin aşağı olmasıdır. İran bir raketin dəqiq qiymətini açıqlamasa da, analitiklər onun istehsalının vurulması üçün istifadə edilən və hər buraxılışı 2-15 milyon dollara başa gələn müdafiə raketlərindən xeyli ucuz olduğunu bildirirlər.

Hazırkı müharibədən əvvəl İranın “Xeybər Şekan” da daxil olmaqla təxminən 2500 orta mənzilli ballistik raketə malik olduğu ehtimal edilirdi. Mühərrik istehsalı müəssisələrinin bir hissəsi vurulsa da, əvvəlcədən toplanmış hissələr hesabına yeraltı obyektlərdə yığımın davam etdiyi bildirilir.

İran hər bir döyüş buraxılışından texniki məlumat əldə edir, ən effektiv manevrləri müəyyənləşdirir və gələcək zərbələri qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərinə qarşı uyğunlaşdırır.

Eçin Alıoğlu

visiontv.az