İran inflyasiya və artan işsizlik fonunda yenidən ehtiyat fondlarına müraciət edir
30.04.2026

İran müharibə, inflyasiya və sürətlə dəyər itirən milli valyuta səbəbindən təzyiq altında qalan iqtisadiyyata nəfəs aldıra bilmək məqsədilə əsas idxalı maliyyələşdirmək üçün yenidən suveren valyuta fondlarından istifadə edib.

Hökumətin Ərzaq Təhlükəsizliyi və Yaşayış Şəraitinin Yaxşılaşdırılması üzrə İşçi Qrupu Milli İnkişaf Fondundan 1 milyard dolların şəkər, düyü, qırmızı ət və heyvan yemi kimi əsas malların idxalına ayrılacağını açıqlayıb.

Bu, son iki ildə əsas idxalın maliyyələşdirilməsi üçün fonda ikinci dəfə müraciət edilməsi deməkdir.

Təxminən 40 milyard dollar həcmində qiymətləndirilən ehtiyatların eyni zamanda müharibədən zərər görmüş sənaye sahələrinin, xüsusilə polad və neft-kimya sektorlarının bərpasına yönəldilməsi gözlənilir ki, bu da resursların necə bölüşdürülməsi ilə bağlı artan gərginliyi göstərir.

Artan işsizlik

Yanvarda ət və bitki yağı kimi məhsullara verilən subsidiyaların azaldılmasından sonra qiymət artımını kompensasiya etmək üçün hökumət kupon sistemini yenidən tətbiq edib. Təxminən 87 milyon insan ilkin olaraq hər nəfər üçün 10 milyon rial dəyərində aylıq vauçerlər alır.

Lakin bu vauçerlərin dəyəri sürətlə azalır. İran Mərkəzi Bankının məlumatına görə, aylıq inflyasiya 7 faiz, illik müqayisədə isə 67 faiz təşkil edir.

İstehlakçılar əsas mallar və xidmətlərin qiymətlərinin gündəlik artdığını bildirir və bu da bir çox ailənin zəruri ehtiyaclarını ödəyə bilməməsinə səbəb olur.

Eyni zamanda işsizlik kəskin şəkildə artır.

Müharibə nəticəsində polad və neft-kimya mərkəzlərinə dəyən ziyan çox sayda işçinin işsiz qalmasına və bu sahələrin məhsulundan asılı olan digər sənaye sahələrinin də fəaliyyətinin pozulmasına səbəb olub.

“Aclıq iğtişaşları”

Artıq üçüncü ayına daxil olan uzunmüddətli internet kəsintisi vəziyyəti daha da ağırlaşdırıb və milyonlarla insanın gəlir mənbələrini kəsib. 12 günlük müharibədən sonra turizm sektoru da demək olar ki, iflic olub, aviaşirkətlər, hotellər və yerli qonaq evləri fəaliyyətini minimuma endirib.

Hətta işini qoruyub saxlayanlar belə alıcılıq qabiliyyətlərinin sürətlə azaldığını müşahidə edir.

Bəndər Mahşəhrdə yerləşən neft-kimya terminalı şirkətində 700-dən çox işçinin nümayəndələri bildirir ki, işəgötürən artıq əlavə iş saatlarını, bayram ödənişlərini və sosial təminat güzəştlərini ləğv edib.

Bəzi hallarda işçilər maaşlarının aylarla ödənilmədiyini qeyd edirlər.

visiontv.az