İran hansı mesajı verdi

16.10.2026

Minskdə ŞƏT üzv dövlətləri üçün keçirilən Avrasiya-Antiterror 2026 beynəlxalq antiterror təlimi başa çatdı. Tədbirin diqqətəlayiq xüsusiyyəti İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Quru Qoşunlarının elit bölmələrinin, xüsusən də 33-cü Əl-Mehdi Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr Briqadası və Sabirin Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin döyüşçülərinin iştirakı idi. Tehran niyə nizami ordu (Artesh) əvəzinə SEPAH-ı Belarusa göndərdi və bunun arxasında hansı gizli siqnallar var idi..?

İranın təhlükəsizlik qüvvələri daxilində məsuliyyət bölgüsünün aydın spesifik cəhətləri var. Minsk təlimləri terrorçu qrupların məhv edilməsini və şəhər mühitində girovların xilas edilməsini simulyasiya etdi. İranda İİKK asimmetrik müharibə və terrorizmə qarşı mübarizəyə cavabdehdir, nizami ordu (Artesh) isə daha çox klassik ənənəvi müdafiəyə diqqət yetirir, baxmayaraq ki, ordu daxilində terrorizmə qarşı mübarizə briqadaları da var. Bununla belə, Əl-Mehdi və Sabirin briqadaları Suriyada və İraqla Pakistan sərhədində qazanılmış şəhər əməliyyatlarında geniş döyüş təcrübəsinə malikdir. İran komandoslarının Belarusa səfəri hərbi güc dilində sərt diplomatiyadır.

ABŞ və bir neçə Avropa ölkəsi İİKK-nı rəsmi olaraq terror təşkilatı kimi tanıyıb. Bu qüvvələrin ŞƏT-in himayəsi altında beynəlxalq səhnədə rəsmi olaraq peyda olması Avrasiyanın böyük güclərinə (Çin, Rusiya) İİKK-nın qanuni, elit dövlət təhlükəsizlik qüvvələri olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirir. Qərbin genişlənməsinə güzgü reaksiyası İİKK-nın Belarusda peyda olması İranın Qərb təhdidlərini neytrallaşdırmaq üçün ŞƏT tərəfdaşları ilə dərin hərbi inteqrasiyaya hazırlığının birbaşa siqnalıdır. Bu manevr simmetrik geosiyasi cavabdır. Qərb illərdir Fars körfəzinə nüfuz edərək İran sərhədlərinə doğru irəlilədiyi kimi, Tehran da indi öz gücünü Avrasiyanın dərinliklərinə proyeksiya edir və müvəqqəti olsa da, elit İİKK bölmələrini NATO-nun şərq sərhədlərində yerləşdirir.

Ən gizli, ideoloji cəhətdən yoxlanılmış və elit bölmələrin xaricə göndərilməsi həmişə müttəfiq münasibətlərinin ən yüksək səviyyəsinin göstəricisidir. İİKK komandanlığı və İran rəhbərliyi Minskə Avropa istiqamətində ortaq səylərin əlaqələndirilməsi üçün etibarlı, təhlükəsiz və strateji cəhətdən əhəmiyyətli bir platforma kimi tam etibar etdiklərini açıq şəkildə nümayiş etdirirlər. Bu addımın orta müddətli dövrdə İran və Avrasiya tərəfdaşları arasında daha dərin və daha sıx müdafiə əməkdaşlığı üçün təməl olmaq üçün hər cür şansı var. Davam edən və artan sanksiyalar, Qərbdən diplomatik və hərbi təzyiqlər fonunda Tehranın Minsk, Moskva və Pekinlə yaxınlaşması tamamilə təbii, strateji cəhətdən mübahisəsiz və İran dövlətçiliyinin yaşaması və möhkəmlənməsi üçün düzgün həll yolu kimi görünür.