Bu şəkilə baxan insanın ilk reaksiyası çox sadə olur. Sanki İran nümayəndəsi ayağa qalxıb, ABŞ qarşısında sərt mövqe nümayiş etdirir, qarşı tərəf isə sakit və geri çəkilmiş vəziyyətdədir. İlk baxışda bu, güc nümayişi kimi görünür. Amma problem ondadır ki, bu görüntü reallığı yox, emosiyanı göstərir.
Belə vizuallar təsadüfi yaranmır. Onlar müəyyən mesaj ötürmək üçün hazırlanır. Bu konkret halda əsas məqsəd İranı güclü, ABŞ-ı isə zəif göstərməkdir. Tamaşaçıya fakt təqdim olunmur, ona hiss verilir. İnsan baxır və düşünür ki, burada açıq üstünlük var. Halbuki bu, qurulmuş bir təsəvvürdür.
Reallıq isə fərqlidir. Bu səviyyədə diplomatik görüşlərdə belə davranış mümkün deyil. Heç bir tərəf ayağa qalxıb aqressiv jestlər etmir, yumruq sıxmır, emosional çıxışlarla prosesi idarə etmir. Diplomatiya səhnə deyil, qaydalar üzərində qurulan ciddi prosesdir. Bu qaydalar isə belə görüntülərə imkan vermir.
Əgər bu səhnə həqiqətən baş vermiş olsaydı, dünya mediası bunu dərhal yayardı. Belə bir hadisə beynəlxalq gündəmi dəyişəcək səviyyədədir. Amma bu barədə heç bir etibarlı mənbədə məlumat yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, ortada ya süni şəkildə hazırlanmış, ya da manipulyasiya edilmiş görüntü var.
Bu tip şəkillərin ən təhlükəli tərəfi onların sadəcə vizual olması deyil. Onlar insanların düşüncəsinə təsir edir. İnsan gördüyünə inanmağa meyllidir və bu da manipulyasiyanı asanlaşdırır. Beləliklə, reallıq yox, təsəvvür formalaşdırılır.
Məhz buna görə informasiya müharibəsi bu gün ən az real müharibə qədər əhəmiyyətlidir. Çünki qarşıdurmalar çox vaxt silahdan əvvəl şüurda başlayır. İnsanlara nə düşünməli olduqları birbaşa deyil, belə görüntülərlə dolayı şəkildə ötürülür.
Nəticədə problem bir şəkil deyil. Problem odur ki, bu şəkil vasitəsilə kiminsə ssenarisi qurulur və başqaları bu ssenarinin iştirakçısına çevrilir.
Elbəyi Həsənli
visiontv.az