Çin mediası: Ölümündən sonrasını düşünmüşdü
21.07.2026

Xamenei İranın dünyanın ən güclü hərbi koalisiyasından birbaşa zərbəni qəbul edə biləcəyini və dağılmayacağını sübut etdi. Xomeyni inqilab etdi, Xamneyi isə aparatı qurdu. Ali Rəhbərin Ofisi təvazökar bir bürodan paralel hökumətə çevrildi. O, İnqilab Keşikçilərinin müharibə dövründəki bir milisdən ölkənin dominant siyasi, iqtisadi və kəşfiyyat qurumuna çevrilməsini və siyasi düşmənlərinə qarşı silahlı piyada əsgərləri kimi çıxış etməsini təmin etdi. Keşikçilər Şurası hətta kimin vəzifəyə namizəd olacağına nəzarəti gücləndirdi. Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası dövlət daxilində strategiyanın əlaqələndirildiyi otağa çevrildi. Paralel kəşfiyyat xidmətləri çoxaldı, əhalini və bir-birini izlədi. Təhlükəsizliklə əlaqəli konqlomeratlar iqtisadiyyatın hər yerinə yayıldı neft, tikinti, telekommunikasiya, limanlar.

Bu, ideoloji deyil, inzibati iş idi. Xameneinin əsl yeniliyi mahiyyət etibarilə bürokratik idi. O, Xomeyninin etdiyi kimi, minbərdən deyil, komitələr, şuralar və təyinatlar vasitəsilə idarə edirdi. O, nadir hallarda rəqib güc mərkəzləri ilə açıq mübarizə aparırdı, lakin sistem boyunca sadiq tərəfdarlar yetişdirirdi və heç bir qurumun onun vəzifəsini təhdid edəcək qədər müstəqil olmamasını təmin edirdi. Müharibə dövründə Prezident Məsud Pezeşkian iqtisadi dirçəlişə, xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Vaşinqtonla danışıqlara, spiker Məhəmməd Bağır Qalibaf isə Milli Təhlükəsizlik Şurasının koordinasiya etdiyi yenidənqurma mövzusunda danışıqlara diqqət yetirib.

Xamneyidən sonrakı İranda həlledici mübarizə rejim və onun əleyhdarları arasında olmayacaq. İsrail və Birləşmiş Ştatlarla müharibə, nəyin bahasına olursa olsun, məcburetmə mexanizmini zəif deyil, daha güclü etdi. Ali Liderin Ofisi təbii ki, Liderin üstünlüyünün qəfil sarsıntılar olmadan qorunmasını istəyir. (Sepah) Keşikçilər artıq siyasi partiya, kəşfiyyat xidməti, biznes imperiyası və sosial elitadır, ona görə də Müctəbanı dəstəkləyəcəklər. Diplomatiya uğursuz olarsa və ya region yenidən alovlanırsa, ikinci yol açılır. Təhlükəsizlik institutları möhkəmlənir, qvardiya iqtisadiyyat və xarici siyasətdə öz səlahiyyətlərini genişləndirir, kiçik siyasi məkan daha da daralır, İsrail və Qərblə qarşıdurma güclənir.

Pərviz Əliyev

visiontv.az