Middle East Eye (MEE)-yə danışan yüksək səviyyəli ərəb mənbələr iddia edir ki, söhbət böyük ehtimalla Bakı–Tiflis–Ceyhan (BTC) neft kəmərindən gedir. Mənbənin sözlərinə görə, İsrailin xam neft idxalının təxminən 30 faizi məhz bu xətt vasitəsilə təmin olunur.

BTC kəməri Azərbaycan neftini Gürcüstan üzərindən Türkiyənin Ceyhan limanına çıxarır və oradan tanker vasitəsilə İsrailə daşınır. İran mənbələrinin fikrincə, “düşmənlərin enerji damarları” ifadəsi birbaşa bu marşruta işarə edir.

Əgər bu ssenari reallaşarsa, məsələ artıq təkcə İran–İsrail qarşıdurması olmayacaq. Bu, Cənubi Qafqaz və Türkiyəni də birbaşa risk zonasına çəkən strateji eskalasiya deməkdir. BTC yalnız kommersiya layihəsi deyil — Qərbin enerji təhlükəsizliyi arxitekturasının əsas sütunlarından biridir.

MEE həmçinin xatırladır ki, İran bundan əvvəl Hörmüz boğazını bağlamaq və regiondan keçən gəmiləri hədəfə almaqla bağlı da təhdidlər səsləndirib. Bu isə qlobal enerji bazarında ciddi sarsıntı yaradıb — neft və qaz qiymətləri kəskin artıb, sığorta şirkətləri isə Fars körfəzində hərbi risk təminatını ləğv edib.

Rəsmi Bakı və Ankara hələlik məsələ ilə bağlı açıqlama verməyib. Lakin İranın enerji infrastrukturu üzərindən mesaj verməsi onu göstərir ki, münaqişə artıq hərbi obyektlərlə məhdudlaşmır və iqtisadi arteriyalara doğru genişlənir.

Əgər Tehran həqiqətən BTC-ni hədəfə alarsa, bu, regional müharibənin enerji müharibəsinə çevrilməsi anlamına gələcək.

Bu təhdid nə deməkdir?

İranın “düşmənlərin neft xətləri” ifadəsi sıradan ritorika deyil. Bu, müharibənin coğrafiyasını genişləndirmək siqnalıdır.

Əgər Tehran həqiqətən enerji infrastrukturunu hədəfə almağa qərar verərsə, bu, münaqişənin hərbi mərhələdən iqtisadi mərhələyə keçməsi demək olacaq.

BTC xətti sadəcə bir kəmər deyil. Bu: Xəzər hövzəsinin Qərbə çıxış arteriyasıdır

Cənubi Qafqazın geosiyasi dayağıdır

Türkiyənin enerji tranzit statusunun əsas sütunlarından biridir

Avropanın Rusiya alternativi strategiyasının bir hissəsidir

Belə bir obyektin hədəfə alınması üç nəticə yarada bilər:

1. Münaqişə regional çərçivədən çıxar

2. Enerji bazarlarında şok effekti yaradar

3. Azərbaycan və Türkiyəni faktiki risk zonasına daxil edər

Bu artıq İran–İsrail qarşıdurması deyil. Bu, enerji təhlükəsizliyi müharibəsinə çevrilə bilər.

İranın mesajı aydındır: əgər zərbələr davam edərsə, cavab yalnız hərbi bazalara yox, iqtisadi damar sisteminə yönələ bilər.

Bu isə müharibənin növbəti mərhələsinin daha təhlükəli olacağını göstərir.

Elbəyi Həsənli

visiontv.az