Mars

ExoMars kızıl gezegene dönük bir Avrupa Birliği-Rusya ortak projesi. Projenin iki ana amacından birincisi gezegendeki metan gazının kaynağını öğrenmek ve gelecekteki görevler için bazı teknolojilerin denemesini yapmak.

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars’a dönük son projesinde kritik bir aşamaya gelindi. Uzay aracı Orbiter ve Schiaparelli modülüyle birlikte Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden 14 Mart’ta fırlatılmıştı. İşler beklendiği şekilde gelişti ve araç planlandığı gibi 7 aylık yolculuğun ardından Mars’a ulaştı.

Gezegene inecek olan Schiaparelli modülünün 19 Ekim’de Mars atmosferine girmesi ve 6 dakikada da yüzeye inmesi bekleniyor.

Avrupa Uzay Ajansı yetkilileri ExoMars programının bir seferde birkaç görevi birden yürütecek şekilde düzenlendiğini ifade ediyor:

“İyi bir iniş olabilmesi için iki aracı çok önce ayırmıyoruz ama tabii çok geç de kalmamalıyız ki orbiterı yeniden yönlendirebilelim. Yükselebilsin ve Mars’a çarpmasın. Schiaparelli’nin de planlanan alan içerisinde bir noktaya inmesini umuyoruz.” (Michel Denis, ESA)

Schiaparelli modülü adını Mars çalışmalarına önemli katkıda bulunan bir astronomdan alıyor. İtalyan astronom Giovanni Schiaparelli19 yüzyıl içerisinde Mars yüzeyinin haritasının çıkarılmasında önemli adımlar atmıştı.

Modülün inmesi planlanan alan gezegenin orta enlemine yakın bir noktada yer alıyor. 150 kilometrekarelik alan düzlük bir bölge ve araştırmacılar tarafından nisbeten daha iyi tanınıyor. Kayalık olan bu yüzeye inerken inişi yavaşlatacak olan sistemin yanısıra bir paraşüt ve koruyucu kalkan da kullanılacak.

Bu iniş Avrupa Uzay Ajansı tarafından 2020 yılı için planlanan Mars programı için de bir test niteliği taşıyor.

Cevap bekleyen en önemli sorulardan biri de gezegendeki metan gazının nasıl oluştuğu. Dünyadaki metanın önemli bölümünün hayvan ve bitki kaynaklı olduğu bilindiğinden bunun Mars’ta daha önce canlı olup olmadığı konusuna da ışık tutabileceği düşünülüyor.

NASA tarafından Mars’a gönderilen Curiosity aracı 2014 Aralık ayında gezegen yüzeyindeki araştırmalarında metan gazı tesbit etmişti.

“ExoMars projesinde Avrupa Uzay Ajansı iniş için geliştirilen aero-braking sistemini ilk kez kullanıyor. Bu sistemde yakıt harcamak yerine atmosferin yoğunluğu da iniş hızını düşürmek için kullanılıyor.” (ExoMars spacecraft operations engineer Johannes Bauer)

Curiosity’nin Mars seferi birçok yeni bilgi edinilmesini sağladı. Bunlar yalnızca Metan tesbitiyle sınırlı değil. Gezegenin haritası da daha fazla detaylandırılmış oldu.

Schiaparelli deneyeceği yeni sistemler sebebiyle önemini arttırıyor. Program çok uzun süreli olarak düzenlenmiş değil. Nisbeten kısa bir süre içerisinde yoğun bir şekilde kısa fakat verimli bir proje olması hedeflendi.

Orbiter Dünya ile iletişimde kalacak ve gelecekteki Mars projelerinin de parçası olabilecek şekilde tasarlandı.

ExoMars projesi için Avrupa Uzay Ajansı ile Rus Roscosmos uzay ajansı işbirliği içinde çalışıyor.

euronews.

23.10.2016 14:07 150 dəfə baxılıb